Һәптилик хәвәрләр ( 1- өктәбирдин 6 - өктәбиргичә)


2007-10-05
Share

Хитайниң 1-өктәбир байрими намайишларға дуч кәлди

10-Айниң 1-күни хитай хәлқ җумһурийити қурулғанлиқиниң 58 йиллиқ хатирә күнидур. Бу күн хитайниң дөләт байрими болуп, бу күн мунасивити билән дуняниң һәр қайси җайлиридики уйғурлар наразилиқ намайишлири өткүзди. Дуня уйғур қурултийи 1-өктәбирни уйғурларниң "матәм күни" дәп бекиткән болуп, дуня уйғур қурултийиниң чақириқиға бинаән америка, канада, әнглийә, германийә, голландийә, түркийә, норвегийә, шветсийә вә башқа мәмликәтләрдики хитай әлчиханилири һәм консулханилири алдида наразилиқ намайишлири елип берилди.

Әнгилийиниң лондон шәһиридики хитай әлчиханиси алдида өткүзүлгән намайишқа әнглийидә зиярәттә болуватқан уйғур миллий һәрикитиниң рәһбири, д у қ рәиси рабийә қадир ханимму қатнишип нутуқ сөзлиди.

Бу қетимқи намайишлар рамизан мәзгилигә тоғра кәлди. 1-Өктәбир күни америка пайтәхти вашингтондики хитай баш әлчиханиси алдида өткүзүлгән наразилиқ намайишта сөз қилған алим сейит, илшат вә абдушүкүр һәм руқийә қатарлиқ намайишчилар хитай даирилириниң уйғурлар, фалунгоңчилар, тибәтләр һәмдә хитай өктичилиригиму зулум салғанлиқини тәнқид қилип, бундақ һөкүмәтниң инсанийәтни тинчлиқ вә достлуққа үндәйдиған, кишилик һоқуққа капаләтлик қилидиған олимпик тәнһәрикәт йиғини өткүзүш салаһийитигә лайиқ әмәсликини оттуриға қойди.

Рабийә қадир ханим әнглийә парламент әзалири билән көрүшти вә бир қисим паалийәтләрни елип барди

Уйғур миллий һәрикитиниң рәһбири рабийә қадир ханим әнгилийини зиярәт қилип, бир қатар муһим паалийәтләрни елип барди. 1-Өктәбир йәни дүшәнбә күни лондонда, хәлқара кәчүрүм тәшкилати , хәлқара кишилик һоқуқни көзитиш тәшкилати вә әнгилийә тибәт достлири бирләшмисиниң мәркәзлиридә орунлаштурулған йиғинларға қатнишип, уйғурларниң нөвәттики әһвали вә хитай һөкүмитиниң уйғурларға қаратқан бесим сияситини тонуштурди.

10 - Айниң 3 ‏- күни, рабийә ханим йәнә әнгилийә парламенти уюштурған йиғинда, әнгилийиниң бир қисим юқири палата әзалири вә әнгилийә ташқи ишлар министирлиқиниң мәсуллири билән көрүшти. Рабийә ханим улардин яврупа парламентниң уйғур мәсилисигә худди америкиға охшаш көңүл бөлүшини вә әнгилийә б б с радио -телевизийә истансисидинму уйғур тилида аңлитиш беришни тәләп қилди.

Америка вәкиллири полшада оттура асиядики уйғурлар мәсилисини оттуриға қойди

9‏-Айниң 24‏- күни полшаниң пайтәхти варшава шәһиридә ечилип, 5 ‏- өктәбир күнигә қәдәр давамлишидиған, явропа бихәтәрлик вә һәмкарлиқ кеңишиниң йиғиниға қатнашқан америка һөкүмәт вәкиллири, йиғинда оттура асиядики уйғур сиясий паалийәтлири мәсилисини оттуриға қойди. Америка вәкиллири оттура асия мәмликәтлириниң хитай билән болған һәмкарлиқ келишими түпәйлидин өзлири қол қойған хәлқара әһдинамиләргә хилап һалда уйғур паалийәтчилирини хитайға қайтуруп бәргәнликини көрситиш билән бу ишни тохтитишқа чақирди.

Һәқиқәтән, йеқинқи йиллардин буян қазақистан, қирғизистан вә өзбекистан бир қанчә онлиған уйғурни ашкара вә мәхпий йосунда хитайға қайтуруп бәргән болуп, бу хәлқаралиқ кишилик һоқуқ тәшкилатлириниң диққитини җәлп қилған иди. Өзбекистан хитайға тутуп бәргән канада пуқраси һүсәйин җелил әнә шуларниң биридур.

Биңтүәндики хитай деһқанлири билән сақчилар арисида тоқунуш йүз бәрди

Мәркизи хоңкоңдики җуңго демократийә - кишилик һоқуқи учур мәркизиниң ашкарилишичә, биңтуән дәп атиливатқан ишләпчиқириш - қурулуш армийисиниң күйтүн шәһиридики 127 ‏- полкиға тәвә сушиңтән дәйдиған көчмәнләр йезисида биңтуән деһқанлири билән сақчилар арисида тоқунуш йүз бәргән болуп, бу вәқә биңтуәнниң пахтикарларға көтүригә берилгән кевәзликләрниң пахтисини улар өз алдиға сатмақчи болған алтә сомдин юқири баһадин көп төвәнлитип сетивалмақчи болуши билән келип чиққан болуп, сақчилар деһқанларниң пахтиларни сиртқа тошушини контрол қилиш үчүн барлиқ йолларни қамал қилип, уларни әрзан сетишқа мәҗбурлиған.

Нәтиҗидә, 23- сентәбир күни деһқанлар сақчиханиға келип, наразилиқ билдүргәндә сақчилар билән тоқунуш келип чиққан. Хәвәрләрдә көрситилишичә, 40 тин артуқ адәм яриланған, 25 деһқан тутулған болсиму, кейин қоюп берилгән икән.

Америка авам палатаси тәйвәнгә қорал сетип бериш қарар лайиһиси мақуллиди

Америка авам палатаси сәйшәнбә күни қарар лайиһиси мақуллап, буш һөкүмитиниң тәйвәнгә давамлиқ қорал - ярақ сетип беришини вә тәйвәнниң өзини мудапиә қилишиға ярдәм беришини тәләп қилди. Авам палатасиниң қарари мақулланған мәзгили хитай ташқи ишлар министири яң җйечи б д т омуми йиғинида вә баш министири вен җябавниң хитай дөләт байримида тәйвәнни агаһландурған мәзгилгә тоғра кәлди.

Хәлқара җәмийәт җүмлидин америка хитай һөкүмитини берма һәрбий һөкүмитигә тинч намайишчиларни бастурмаслиқ һәққидә бесим ишлитишкә чақирған болсиму, бирақ берма һәрбий һөкүмитини изчил қоллап келиватқан бейҗиң хәлқара җәмийәтниң тәләплирини биҗа кәлтүрмигән. (Үмидвар)

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт