Һәптилик хәвәрләр (10 - ноябирдин 16 - ноябирғичә)


2007-11-16
Share

Д у қ рәиси рабийә қадир ханим японийә зияритини давамлаштурмақта

Д у қ рәиси, уйғур миллий һәрикитиниң рәһбири рабийә қадир ханим 7-ноябир күнидин етибарән японийә зияритини давамлаштуруп, японийиниң һәр саһә әрбаблири билән учрашти һәмдә нутуқ сөзләп, уйғур мәсилилирини тонуштурди. Рабийә қадир ханим бу җәрянда японийиниң токйо, танабә вә кийото қатарлиқ шәһәрлиридә нутуқ сөзлиди.

Рабийә қадир ханим алди билән японийә дөләтлик ахбарат кулубида мухбирларни күтүвелиш йиғини өткүзүп, уйғур мәсилиси һәққидә омумий йүзлүк тохтилиш билән японийә һөкүмитини уйғур мәсилисигә көңүл бөлүшкә чақирди. 11 - Ноябир күни рабийә қадир ханим японийә зияритиниң 2 - бекити сүпитидә японийиниң вакаяма өлкисидики танабә шәһиридә нутуқ сөзләп, уйғурларниң дуч келиватқан бир қатар мәсилилирини тонуштурди. Рабийә қадир ханим йәнә коби шәһиридики гакуйин университетида оқутқучи -оқуғучиларға нутуқ сөзлиди.

Рабийә қадир ханимниң японийә зиярити японийә мәтбуатлирида хели кәң орун алған болуп, бу мақалә вә учурларда уйғурлар дуч келиватқан қош тил сиясити, қизлар вә балиларниң ичкиригә елип кетилиш мәсилиси, өлүм җазаси һәм бейҗиң олимпик йиғини вә башқа мәсилиләр йорутулған. Рабийә қадир ханим хәлқара кәчүрүм тәшкилатиниң японийә шөбисиниң тәклипигә бинаән японийигә кәлгән болуп, у японийидә үч һәптә зиярәттә болиду. Униң зиярәт күн тәртипидә йәнә нурғун пиланлар бар болуп, бу бир һәптидин артуқ вақит наһайити мол мәзмунлар билән толған һәқтә давамлиқ мәлуматларға еришисиләр.

Түркийә баш министири тайип әрдоған 12- ноябир шәрқий түркистан җумһурийити күнини тәбриклиди

12-Ноябир күни 1933-йили вә 1944-йили икки қетим қурулған шәрқий түркистан җумһурийитиниң хатирә күни болуп, бу күн мунасивити билән америка, түркийә, германийә, голландийә, шветсийә вә башқа явропа мәмликәтлири шуниңдәк қазақистан вә қирғизистандики уйғур җамаити икки җумһурийәтни хатириләп түрлүк шәкилдә паалийәт өткүзди.

Әң муһим йери шуки, түркийә пайтәхти әнқәрәдә өткүзүлгән җумһурийәт күни түркийә карханичилар җәмийити вә шәрқий түркистан мәдәнийәт һәмкарлиқ җәмийити қатарлиқ орунлар тәрипидин бирликтә тәшкилләнгән болуп, мәзкур дағдуғилиқ мурасимға түркийә баш министири рәҗәп тайип әрдоған, ташқи ишлар министири али бабаҗан вә башқа юқири дәриҗилик дөләт рәһбәрлири тәбрик телеграммиси йоллап, шәрқий түркистан җумһурийәт күнини тәбриклигән. Бу йеқинқи йиллардин буян тунҗи қетим бир чәт мәмликәт алий рәһбәрлириниң шәрқий түркистан җумһурийитини хатириләп тәбрикнамә әвәтиши болуп һесаблиниду.

Түркийә баш министири рәҗәп тайип әрдуғанниң икки җумһурийәтни хатирилиши уйғурлар үчүн зор илһам болди. Шуниң билән бир вақитта йәнә японийидә зиярәттә болуватқан д у қ рәиси рабийә қадир ханимни җумһурийәт күни мунасивити билән барлиқ уйғурларни тәбриклигән.

Хитай қош тиллиқ маарипни йәслидин башлап күчәйтмәкчи

Хитай даирилири қош тиллиқ маарипни йәслиләрдиму омумлаштурушни күчәйтмәктә һәмдә буниң үчүн йәнә зор миқдарда мәбләғ аҗратмақта.

Йеқинда уйғур аптоном районлуқ малийә назарити хотән, қәшқәр қатарлиқ уйғурлар зич олтурақлашқан йәттә вилайәт вә област даирисидики йеза-қишлақларда оқуш йешиға тошмиған 122 миң 939 нәпәр өсмүрләрни кичикидин башлап хитайчә оқутушни пиланлап, балилар бағчилириниң қош тиллиқ маарипи үчүн 70милйон 390 миң йүән мәбләғ аҗратқан. Бәлгилимидә қош тил оқутқучилириниң маашлириға пул қетип беришму көрситилгән.

Уйғур көзәткүчилири нөвәттә хитай даирилириниң уйғур маарипини хитайчилаштуруш қәдимини техиму тезлитишниң уйғурларға қаратқан мәдәнийәт ассимилатсийисини тезлитишни мәқсәт қиливатқанлиқини оттуриға қоймақта.

Америка хитайниң җасуслуқ паалийәтлирини әйиблиди

Америка- хитай иқтисадий вә бихәтәрлик мунасивәтлирини көзитиш комитети, 15-ноябир күни өзиниң 2007‏- доклатини елан қилип, хитай һөкүмитиниң болупму америкиниң илғар һәрбий техникисини қолға кәлтүрүш үчүн җасуслуқ паалийитини күчәйткәнликини билдүрди.

Бу комитет хитайниң оз һәрбий техникисини ашуруш үчүн америкиниң илғар технологийисигә қарита җасуслуқ һәрикәтлирини күчәйткәнликини көрситип, америка дөләт мәҗлисиниң хитайниң бу хил қилмиши вә зәһәрлик таварлар һәм сүпәтсиз хитай йемәк-ичмәк мәһсулатлириниң алдини елиш үчүн керәклик болған 42 хил тәклип бәргән.

Далай лама японийидә зиярәттә болмақта

Тибәтниң диний даһийси далай лама 15-ноябир күни японийигә йетип берип, японийидә елип баридиған бир һәптилик зияритини башливәтти.

Далай лама японийидә очуқ нутуқ сөзлигәндин сирт, японийиниң ғәрбидики қәдимий сәйлигаһида зиярәттә болуш шуниңдәк токйода өткүзүлидиған диний муһакимә йиғинида сөз қилиш паалийәтлиригә қатнишидикән. Бирақ, униң японийидә сиясий паалийәт қилмаслиқи шәрт қилинған. Бу қетим далай лама уйғур рәһбири рабийә қадир ханим билән японийидә көрүшәмду йоқ, униси намәлум, бирақ буниңдин илгири далай лама билән рабийә қадир охшаш вақитта германийини зиярәт қилғанда учрашқан иди.

Мушу күнләрдә йәнә хитай сот даирилири хитай ‏- японийә мунасивитини тәрәққи қилдуруш хәлқара достлуқ бирләшмисиниң даимий һәйити, хитайниң японийидики баш әлчиханисида турушлуқ сабиқ хадими ваң чиңчән, японийигә дөләт мәхпийәтликини ашкарилаш җинайити билән әйибләп өлүм җазасиға һөкүм қилған.

Хитай " җуңгониң сиясий партийә түзүми" намлиқ ақ ташлиқ китабини елан қилди

Хитай дөләт кабинети ахбарат ишханиси өткән һәптидә " җуңгониң сиясий партийә түзүми" ниң ақ ташлиқ китабини елан қилди.

Шинхуа агентлиқиниң билдүрүшичә, бу 2005 ‏- йили елан қилинған" җуңго демократик сияситиниң қурулуши" намлиқ ақ ташлиқ китабтин кейин йәнә бир қетим җуңгониң сиясий, мәниви мәдәнийәт қурулуши тоғрисида елан қилинған ақ ташлиқ китаб болуп һесаблинидикән.

Хитай һөкүмити бу ақ ташлиқ китабта, җуңго компартийиси билән җуңгодики һәрқайси демократ гуруһлар оттурисида йеңи мунасивәт орнитилғанлиқи баян қилиниду дәп әскәрткән болсиму, бирақ хитайдики мустәбитликкә қарши паалийәт елип бериватқан чәт әлләрдики хитай демократик тәшкилатлири, 2007 ‏- йиллиқ ақ ташлиқ китабта көрситилгән мәзмунларни әмәлийәткә уйғун кәлмәйдиған сахта доклатлар дәп әйиблигән. (Үмидвар)

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт