Һәптилик хәвәрләр ( 24 - ноябирдин 30 - ноябирғичә)


2007-11-30
Share

Рабийә қадир ханим японийә парламент хадимлири билән көрүшти

японийидә үч һәптилик зиярәттә болған уйғур миллий һәрикитиниң рәһбири рабийә қадир ханим 25 - ноябир күни японийиниң хоккайдо өлкисидики негатә шәһиридики җамаәт соруни залида уйғурлар мәсилиси һәққидә мәлумат бәрди һәмдә уйғурлар мәсилиси һәққидә соралған түрлүк соалларға җаваб бәрди.

28 - Ноябир күни йәнә, токйо шәһиридә японийә парламент хадимлири вә юқири дәриҗилик сиясийонларниң күтүвелиш паалийитидә японийә парламент хадимлири һәм сиясийонлири билән учришип уларға уйғур мәсилисини тонуштурған.

японийә парламентниң икки палатасиниң 20 дин артуқ әзаси вә башқа мунасивәтлик әрбаблар қатнашқан бу сорун рабийә қадир ханимниң японийә зияритиниң әң әһмийәтлик вә муһим қисими болуп һесаблиниду. японийә парламент әзалири буниңдин кейин уйғур мәсилисигә йеқиндин көңүл болидиғанлиқини билдүрүшти.

Қирғизистан "вәтән" партийиси иттипақ җәмийити билән учрашти

Қирғизистандики уйғурларниң иттипақ җәмийити йеқинда сайлам өткүзгән болуп, йеңи рәис вә рәһбәрлик гурупписи өз паалийәтлирини башлиған иди.

Йеқинда қирғизистанниң ош вә җалал - абад вилайәтлиридики уйғур вә өзбекләрниң вәтән партийисиниң бир вәкилләр өмики бишкәккә келип, иттипақ җәмийити билән учришиш өткүзүп, һәмкарлиқ мәсилилирини музакирә қилған.

Мәзкур вәкилләрниң бир қисими ош вилайитидики қара су наһийисидин кәлгән болуп, һазир бу җайдики қәшқәр қишлақ қатарлиқ җайларда хели көп санда уйғурлар яшайду. Бу ош тәвәсидики уйғурлар билән бешкәктики уйғурларниң узундин буян тунҗи қетим учришиши болуп һесаблинидикән.

Хитайда әйдиз билән юқумланғанларниң сани тез ашмақта

Хитай һөкүмитиниң мөлчәрлишичә 2007 ‏- йилниң ахириға қәдәр хитайда бир йил ичидә әйдиз вируси билән юқумланғучиларниң сани 700 миңға йетидикән. Хитай сәһийә министирлиқиниң министири пәйшәнбә күни бейҗиңда өткүзүлгән мухбирларни күтүвелиш йиғинида бу санни мәлум қилған.

Нөвәттә, әйдиз билән юқумлиниш әһвали хитайда наһайити еғир болуп, асия әллири ичидә алдинқи қатарда туриду. Уйғур ели болса әйдиз билән юқумлиниш бойичә хитайда иккинчи орунға өткән болуп, әйдиз ағриқлириниң сани үзлүксиз көпәймәктә, униң үстигә йәнә әйдиз билән юқумланғанларниң көпинчиси уйғурлар болуп һесаблинидикән.

Бу мунасивәт билән америка алими җустин руделсон әйдизниң уйғурларниң миллий мәвҗутлуқи үчүн зор тәһдит икәнликини оттуриға қойған иди.

Хитай һөкүмити қәшқәр, хотән, ақсу вилайәтлиридики қош тиллиқ маарип үчүн зор мәбләғ салди

Хитай һөкүмити өткән йилидин башлап қәшқәр, хотән, ақсу районлирида 'қош тиллиқ маарип' ни йолға қоюш үчүн 430 милйон йүән аҗратқан.

Хитайниң 'шинҗаң хәвәр тори'дин мәлум болушичә, һазир бу районларда 'қош тиллиқ маарип' дегән нам астида 50 миң бала хитайчә оқуватиду. Пилан бойичә, 2010-йилиға йәткәндә бу районларда хитайчә оқуйдиған уйғур қатарлиқ милләтләрниң балилириниң сани 258 миңға йәткүзилидикән.

Һазир қош тили синиплириниң сани 5000 ға, буниңға оқуйдиған оқуғучиларниң сани 150 миңдин йәткән. Қош тилини йәслидин башлаш пиланиму ишқа ашурулмақта. Қош тиллиқ маарип дегәнниң әмәлийәттә, хитай тиллиқ маарип икәнлики җәзимләштүрүлмәктә.

Қизилсу қирғиз аптоном областидин 60 миң деһқан сиртқа йөткәлди

Нөвәттә, қәшқәр вә қизилсу хитайниң уйғур әмгәк күчлирини сиртқа йөткәш истратегийисиниң муһим нуқтиси болмақта.

Шинхуа ториниң 27 - ноябир хәвиридин ашкарилинишичә, 2007- йилиниң ичидә қизилсудин икки миңдин артуқ деһқан, хитай һөкүмитиниң йеза ешинча әмгәк күчлирини сиртларға йөткәп ишқа орунлаштуруш сиясити бойичә хитайниң җеҗяң, җяңсу, хебей қатарлиқ өлкилиридики вә тйәнҗин қатарлиқ җайлиридики завутларға әвәтилип ишлитилгән.

Ичкиридики завутларға әвәтилгәнләрниң асасән йеши 16 яштин 25 яшқичә болған той қилмиған қизлар икәнлики мәлум. Бу мәсилә нөвәттә, хәлқара җәмийәтниң диққитини җәлп қилмақта. Игилинишичә, 2007 - йили бир йил ичидила мушу хил сиясәт билән қизилсу областиниң һәр қайси наһийә ‏- йезилиридин 60 миңдин артуқ деһқан йәрлирини ташлап сиртларға йөткәлгән болуп, йәрлик даириләр деһқан чарвичиларни сиртқа чиқип ишләшкә риғбәтләндүрмәктә.

Пәләстин исраилийә мәсилисини һәл қилиш йиғини ечилди

Исраилийә- пәләстин тинчлиқ йиғини 27 ‏- ноябир күни америкиниң аннаполис шәһәрчисидә ечилип, тинчлиқ сөһбитини давамлаштуруш үчүн келишим һасил қилди.

Бу келишимни иҗра қилидиған бир комитет тәшкилләнди. Бу йиғинға исраилийә баш министири олморт вә пәләстин рәһбири махмуд аббас шуниңдәк сәуди әрәбистан, сүрийә қатарлиқ мусулман дөләтлири вә башқа мәмликәтләрниң вәкиллири қатнашти.

28 ‏- Ноябир күни америка президенти җорҗ буш ақ сарайда исраилийә рәһбири олморт билән пәләстин һоқуқлуқ оргининиң рәиси мәһмуд аббасни қобул қилип, тинчлиқ сөһбити үчүн ярдәмлишидиғанлиқини билдүрди. (Үмидвар)

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт