Heptilik xewerler (26 - iyundin 2 - iyulghiche)

Muxbirimiz jüme
2010-07-02
Share

Washin'gtonda "ürümchi weqesi" ning bir yilliqi heqqide yumilaq üstel yighini ötküzüldi

1- Iyul amérika paytexti washin'gtonda "derdimizni anglaydighan adem barmu, 2009 - yilidiki ürümchi weqesidin sadalar " mawzuluq yumilaq üstel yighini ötküzüldi.

Yighinni amérika démokratiyini ilgiri sürüsh fondi, dunya Uyghur qurultiyi we amérika Uyghur birleshmisi birlikte uyushturghan.

Yighinda "5 - iyul weqesi" heqqide Uyghur kishilik hoquq programmisi teyyarlighan yéngi doklat munazire qilindi. Doklatni programma diréktori héniry shajefiski we tetqiqatchi eymy régérlar teyyarlighan. Yighinning birinchi bölikide, "5 - iyul ürümchi weqesi" ning ikki shahiti weqening basturulush jeryani, 7 - iyuldiki xitay puqralirining Uyghurlargha qilghan hujumliri hemde öz béshidin ötküzgen weqelerni bayan qildi.

Yighinda amérika démokratiyini ilgiri sürüsh fondi jem'iyitining prézidénti karl gérshman söz qildi. U, sözide Uyghurlarning kishilik hoquq we démokratiye heriketlirige iqtisadiy jehettin yardem bérishni toxtatmaydighanliqini, hetta mumkin bolsa yardem bérish sommisini köpeytidighanliqini bildürdi.

Kambodzhadin qayturulghan ana-balilarning qoyup bérilgenliki ishenchsiz

Xitay j x ministirliqi peyshenbe küni bayanat élan qilip, kambodzhadin qayturulghan Uyghurlar ichidiki bir ana we ikki balining qoyup bérilgenlikini bildürdi. Bayanatta yene, qoyup bérilgenlerning yaxshi orunlashturulghanliqi otturigha qoyulghan. Melumatlargha qarighanda, ehwalning xitay déginidek emesliki ilgiri sürülmekte.

Melum bolushiche, mezkur ana- bala qeshqer wilayitining nezer bagh yézisidin iken. Nezerbaghning yéza bashliqi bu ishtin xewersiz ikenlikini bildürdi. U kambodzhadin qayturulghan Uyghurlar heqqidiki xewerlerni peqet kocha parangliridin anglighanliqini ilgiri sürdi.

Nezerbagh yézisining partkom sékrétari bolsa, bu mesilining sezgür mesile ikenlikini, bu heqtiki uchurlarni yuqiri orunlardin sorishimizni tewsiye qildi.

Umu oxshashla, ikki bala we bir anining muwapiq orunlashturulghanliqi heqqidiki xewerni delilleshtin özini qachurdi.

Myunxénda 26 - iyun shyawgu'en weqesi we "5 - iyul weqesi" ning bir yilliqi munasiwiti bilen du'a - tilawet qilindi

27 - Iyun gérmaniyining myunxén shehiridiki Uyghurlar "26 - iyun shyawgu'en weqesi" we "5 - iyul ürümchi weqesi" ning bir yilliqi munasiwiti shéhitlerning rohigha atap xetme-qur'an qildi. Pa'aliyetni yawropa sherqiy türkistan birliki teshkilati we myunxén chonglar meshripi birlikte teshkilligen.

Pa'aliyette aldi bilen diniy zatlar 30 pare qur'anni toluq tügitip, shéhitlerning rohigha du'a - tilawet qildi.  Pa'aliyette yene, bir nechche kün ichide xitaygha qarshi ötküzülidighan namayishlargha qarita orunlashturush élip bérildi.

Xitayning qeshqerni nopusi nechche milyondin ashidighan "katta qeshqer" qilip qurush pilani

Xitay da'iriliri qeshqerni nopusi nechche milyondin ashidighan "katta qeshqer" qilip qurup chiqmaqchi. Bu heqtiki uchurlar we qeshqerge qaritilghan bir qisim étibar bérish siyasetliri 27 - iyun qeshqerde échilghan "qeshqer yermenkisi axbarat élan qilish yighini" da otturigha qoyuldi. Melum bolushiche, qeshqer alahide tereqqiyat rayonigha yer ishlitish we baj tereplerde étibar bérilidiken.

"Xitay pochta géziti" de körsitishiche, mezkur tereqqiyat baghchisining deslepki kölimi 8.5 Kwadrat kilométir bolup, kelgüside 160 kwadrat kilométirgha yetküzülidiken.

Mutexessislerning qarishiche, qeshqer Uyghurlar eng zich olturaqlashqan rayonlarning biri bolup, qeshqerde térilghu yer az we su qis. Shu nuqtidin élip éytqanda, mezkur tereqqiyat rayoni Uyghur milliy medeniyiti we qeshqerning tebi'iy ékologiyisige éghir tehdit élip kélidiken.

Torontoda xitaygha qarshi zor kölemlik namayish ötküzüldi

26 - Iyun torontoda xitaygha qarshi zor kölemlik namayish ötküzüldi. Namayishqa Uyghurlar, tibetler, falun'gongchilar, tamillar, wéytnamliqlar we kanadadiki bir qisim ammiwi teshkilat ezaliri bolup 20 mingdin artuq adem qatnashti.

Kanadada échilghan sana'etleshken 20 dölet aliy derijilikler uchrishishigha xitay re'isi xu jintawmu qatnashqan bolup, yighin 26 - iyun kanadaning toronto shehiride bashlan'ghan idi.

Xitay re'isi xu jintaw we xitaygha qarshi élip bérilghan namayish qattiq yamghurgha qarimay, etigen sa'et 10 din kech sa'et 4 ke qeder dawamlashti. Namayish torontodiki kuyinis baghchisida élip bérildi. Namayishta xitay hökümitining Uyghur, tibet we falun'gongchilargha qaratqan basturush heriketliri pash qilindi.

Uyghur darwaz adil hoshur özi yaratqan jins dunya rékortini buzup yéngi rékort yaratti

Uyghur darwaz adil hoshur özi yaratqan jins dunya rékortini ghelibilik buzup, yéngi rékort yaratti. Radi'omizning ziyaritini qobul qilghan adil hoshur, özining 60 künlük dar üstide maharet körsitish pa'aliyitini utuqluq tamamlighanliqini bildürdi.

Adil hoshur maharet körsitish pa'aliyitini 3 ‏- may etigen sa'et 10 da bashlighan. U, bu jeryanda sim üstide uxlash, olturush we yügürüshke oxshash qéyinliq derijisi alahide yuqiri maharetlerni körsetken.

Adil hoshur ilgirimu köp qétim jins dunya rékorti yaritip, Uyghurlarni iptixarliq tuyghusigha chömdürgen idi.

Ürümchide tetilge qaytqan oqughuchilarning qol téléfon we kompiyutérliri qattiq tekshürülmekte

Xitay hökümiti "5 - iyul weqesi" ning bir yilliqi harpisida bixeterlik we tekshürüsh salmiqini ashurdi.

Radi'omizgha kelgen uchurlargha qarighanda, xitay hökümet da'iriliri Uyghur élide tetil üchün yurtlirigha qaytish aldidiki aliy mektep oqughuchilirining yanfon we komputérlirini qattiq tekshürgen.

Tekshürüshte mezmuni sezgür dep qaralghan höjjet we süretler neq meydanda öchürüwétilgen yaki shu yanfon we kompyutérlar musadire qilin'ghan.

Bu herikettin, xitayning ürümchi weziyitini Uyghur rayonining bashqa jayliridin yoshurushqa tirishiwatqanliqi ashkarilanmaqta.

Türkiyide "untulghan weten sherqiy türkistan we 5 - iyul ürümchi qirghinchiliqi" témisida yighin chaqirildi

6 - Ayning 26 - küni türkiyide "untulghan weten sherqiy türkistan we 5 - iyul ürümchi qirghinchiliqi" témisida yighin chaqirildi. Yighin türkiyining qeyseri shehiride élip bérildi.

Yighin'gha türkiye insaniy yardem wexpi qeyseri shöbisining bashliqi ergün sezen ependi riyasetchilik qildi. U, sözide yighinning ismini "untulghan weten sherqiy türkistan we 5 - iyul ürümchi qirghinchiliqi" dep qoyushning toghra bolmighanliqi, chünki, türklerning sherqiy türkistanni héchqachan untumighanliqi we untumaydighanliqini éytti.

Yighinda söz qilghan mezlumlar jem'iyiti bashliqi faruq ünsal ependi "xitay ichi we sirtidiki démokrat xitaylargha Uyghurlar tartiwatqan zulumni yaxshi anglitish kérek," dédi.

1- Iyun istanbulda yene, "5 ‏- iyul ürümchi weqesi" ning bir yilliqi munasiwiti bilen axbarat élan qilish yighini ötküzüldi. Yighinni sherqiy türkistan munbiri uyushturghan.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet