Yalqun uluyol: “Her bir Uyghur bir ‛awaz‚, awazimiz qanche köp bolsa tesirimu shunche zor bolidu!”

Washin'gtondin muxbirimiz nur'iman teyyarlidi
2024.04.04
yalqun-uluyol-03 Türkiyediki Uyghur tetqiqatchi yalqun uluyol ependi yawropa parlaméntida doklat sunmaqta. 2023-Yili 6-dékabir, biryussél
RFA/Hebibulla

Türkiye puqraliqidiki yash tetqiqatchi yalqun uluyol ependining  dadisi we taghilirini öz ichige alghan qomul qaradöwe yézisidiki 30 din artuq uruq-tughqini xitay da'iriliri teripidin 2017-yildin buyan arqa-arqidin tutqun qilin'ghan. Uning guwahliq bérishiche, dadisi “Chet elde tughqanliri bolghanliqi üchün ishenchsiz” dégen qalpaq bilen tutqun qilin'ghan iken.

Yalqun uluyol 2010-yili 17 yéshida malaysiyagha oqushqa chiqqan. 2013-Yili türkiyening döletlik oqush mukapatigha ériship, istanbul uniwérsitéti iqtisad fakultétigha qobul qilin'ghan. U 2018-yili istanbul uniwérsitétini ela netije bilen tamamlighandin kéyin, türkiyediki dangliq uniwérsitétlarning biri bolghan koch uniwérsitétida doktorluq oqushini bashlighan. 2020-Yili toy qilghan we bir qiz perzentlik bolghan, emma bu xushalliqlirining héchqaysisini tutqundiki dadisi we uruq-tughqanliri bilen ortaqlishalmighan. Qizi késellik sewebidin 2023-yili waqitsiz qaza qilghan. U öz béshigha kelgen bu éghir musibetnimu dadisigha éytish pursitige érishelmigen.

Doktor aspirantliqta oquwatqan yalqun uluyol ependi öz béshigha arqa-arqidin kelgen bu éghir külpetlerge tiz pükmestin,  “Uyghur hoquq nazaretchisi” (URM) namidiki tetqiqat guruppisining bash yétekchilik wezipisini üstige alghan. Uning bashchiliqidiki bu tetqiqat guruppisi 2023-yili awghustta Uyghur irqiy qirghinchiliqi we uning arqisidiki “Qara qol” ni pakitliq san-sépirlar we menbeler bilen isxémilashturup chiqqan. Uningdin bashqa nahayiti küchlük delliler bilen Uyghur mejburiy emgikige da'ir bir qanche doklat teyyarlap, yawropa parlaménti we en'gliye parlaméntida guwahliq bergen. U nöwette özining xelq'ara siyasetke da'ir ilmiy maqalisini yézish bilen bir waqitta, Uyghur mejburiy emgiki toghrisidiki tetqiqatlirinimu dawam qilmaqtiken.

Yalqun uluyol nöwette ayali, apisi we singlisi bilen istanbulda yashimaqta.

U söhbitimizning axirida mundaq dédi: “Men özümni we muhajirettiki her bir Uyghurni  éziliwatqan millitimiz üchün bir ‛awaz‚ dep qaraymen. Awazimiz qanche köp bolsa shunche yangraq chiqidu, tesirimu shunche zor bolidu”.

Mezkur söhbetning tepsilatini yuqiriqi awaz ulinishidin anglighaysiz.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.