Ikki jumhuriyetni xatirilesh murasimi gérmaniyede daghdughiliq ötküzüldi

Ixtiyariy muxbirimiz ekrem
2019-11-11
Élxet
Pikir
Share
Print

1933-1944-Yilliri 12-noyabirda qurulghan ikki jumhuriyetni xatirilesh murasimi myunxénda daghdughiliq ötküzüldi.

9-Noyabir gérmaniyening myunxén shehiride 1933-1944-yilliri 12-noyabirda qurulghan sherqiy türkistan islam jumhuriyiti we sherqiy türkistan jumhuriyitini xatirilesh murasimi tolimu heywetlik ötküzüldi. Murasim sherqiy türkistanning "Istiqlal marshi" bilen bashlandi.

Bu murasimni dunya Uyghur qurultiyining merkizi myunxén shehiride bolghan yawropa sherqiy türkistan birliki, Uyghur méhriban anilar birliki, ilham toxti guruppisi, Uyghur ayallirining medeniyet we mukemmellikini ilgiri sürüsh jem'iyiti qatarliq teshkilatlar bilen birlikte uyushturghan bolup, murasimgha myunxén shehiridiki Uyghurlardin sirt gérmaniyening herqaysi sheherliridiki Uyghurlar hemde gollandiye, norwégiye, shiwétsiye, shiwétsariye qatarliq döletlerdin kelgen Uyghurlarmu ishtirak qildi.

Murasimning muqeddimiside yash-ösmürlerning orunlishidiki "Istiqlal marshi" gha mas halda 20 métir égizliktiki bayraq xadisigha sherqiy türkistanning ay-yultuzluq kökbayriqi chiqirildi.

D u q re'isi dolqun eysa ependi murasimda tunji bolup nutuq sözlep, 12-noyabir künining sherqiy türkistan xelqining dölet bayrimi küni ikenlikini we bügün myunxén shehiride 3-jumhuriyetni simwolluq halda quruwatqanliqini jakarlidi.

Murasimda söz alghan yawropa sherqiy türkistan birlikining re'isi esqerjan ependi nöwette sherqiy türkistanda dawam qiliwatqan xitay zulumini etraptiki yerlik xelqqe we sayahetchilerge tepsiliy tonushturup ötti.

Gérmaniye parlaméntining ezasi, Uyghurlarning qedinas dosti margarétta bawzé xanim gérmaniye paytexti bérlindin alayiten kélip, bu murasimgha qatnashti. U murasimda söz qilip, xitay mustebit hakimiyitini, bolupmu uning nöwettiki jaza lagérliri siyasitini qattiq eyiblidi hemde Uyghurlarning azadliq kürishini adaqqiche qollaydighanliqini bildürdi. U sözide 'sherqiy türkistan' ibarisini ishlitip, sap Uyghurche kiyin'gen yash-ösmürlerni körsitip turup: "Xitay mana bu medeniyetni we bu küreshchan milletni hergiz yoqitalmaydu!" dédi.

Myunxén shehiride ötküzülgen bu qétimqi ikki jumhuriyetni xatirilesh murasimigha alahide teyyarliq qilin'ghan bolup, sheherning awat sayahet merkizide mexsus bir sehne qurulup, kökbayraq we lozunkilar bilen bézelgen idi. Myunxén shehiridiki "Teklimakan" Uyghur réstorani, "Qeshqer" Uyghur réstorani, "Tengritagh" Uyghur réstorani qatarliq üch réstoran bu qétimqi pa'aliyet üchün polu qatarliq ta'amlarni étip kélip heqsiz tarqatti. Myunxén shehiridiki Uyghur ayallar bolsa öyliride renggareng ta'amlarni, pishuruqlarni hazirlap kelgen bolup, bu pa'aliyet soruni goya wetendiki heshemetlik bir toy murasimi sorunigha oxshap qaldi. Chet'ellikler bu yerde yalghuz ikki jumhuriyetni xatirilesh murasiminila emes, belki tipik Uyghur medeniyiti murasimini kördi.

Bu murasimda qanche onlighan Uyghur perzentliri milliyche kiyim körgezmisi we ussullar bilen sehnige chiqip, tamashibinlarning qizghin alqishlirigha sazawer boldi. Gollandiyedin kelgen "Yawropa Uyghur ansambili" ning sen'etkarlirimu murasimda köpligen Uyghurche naxshilarni orundap yaxshi bahalargha érishti.

"Ilham toxti guruppisi" ning re'isi enwerjan ependi bu murasim heqqide toxtalghanda hayatida bundaq tesirlik bir sorunni körüp baqmighanliqini tilgha aldi. Shiwétsariyedin kelgen Uyghur ziyaliysi endili ependimu bu murasimni körüp bekla hayajanlan'ghanliqini bayan qildi. Gérmaniyening bashqa bir shehiridin kelgen abdushükür hajim isimlik bir zatmu bu murasimning tesiridin zor ilhamgha ige bolghanliqini eskertti.

Chüshtin kéyin sa'et 13:00 bilen bashlan'ghan bu murasim sa'et 17:00 ge qeder dawam qildi. Nurghunlighan yerlik amma we yat ellerdin kelgen sayahetchiler Uyghurche lezzetlik ta'amlargha heqsiz éghiz tégipla qalmay, arqa-arqidin orunlan'ghan güzel Uyghurche ussullar hemde naxshilardin behirlendi.

Toluq bet