Уйғур паалийәтчиләр: "илһам тохти мәсилисини давамлиқ тәкитләш уйғурларниң нөвәттики вәзийитиниң тәқәззаси"

Мухбиримиз меһрибан
2020-04-29
Share
ilham-toxti-2019-mukapat.jpg Илһам тохтиға "васлов хавел кишилик һоқуқ мукапати" берилди. Мукапатни "илһам тохти гурупписи" ниң башлиқи әнвәҗан тапшуруп алди. 2019-Йили 30-сентәбир.
Enwerjan teminligen

2016-Йили 6-айда германийәдә тизимға алдурулған "илһам тохти гурупписи" 28-апрел баянат елан қилип, мәзкур гуруппиниң кеңәйтилип "илһам тохти институти" ға өзгәртилгәнликини елан қилди.

Йеңидин өзгәртип қурулған "илһам тохти институти" ниң рәислик вәзиписини үстигә алған әнвәр җан әпәндини бу мунасивәт билән зияритимизни қобул қилди.

Әнвәр җан әпәнди алди билән бизниң "‹илһам тохти институти' илһам тохти мәсилиси вә уйғурларниң вәзийити һәққидә немиләрни оттуриға қоймақчи?" дегән соалимизға җаваб берип: "илһам тохти гурупписи" ниң "илһам тохти институти" ға кеңәйтилип қурулушиниң сәвәби, мәқсити вә бундин кейинки пиланлирини тонуштуруп өтти.

Әнвәр җан әпәнди институт тор бекитидики илһам тохтиниң уйғурларниң қануний һәқлирини тәләп қилиш мәзмун қилинған сөзлири һәққидә тохтилип, илһам тохти идийәсигә тарихий шәрт-шараит нуқтисидин қараш керәкликини билдүрди.

У хитайниң йүрики болған бейҗиңда туруп, уйғурларниң хитайдики қануний һәқ-һоқуқлирини тәләп қилған илһам тохтидәк бир мөтидил уйғур зиялийсиниң әң ахирида хитай һөкүмити тәрипидин тутқун қилинип муддәтсиз қамаққа һөкүм қилиништәк бир ақивәткә қалғанлиқини тәкитләп өтти. Әнвәр җан йәнә илһам тохти мәсилисини дуняға давамлиқ аңлитишниң хитай һөкүмитиниң уйғурлар үчүн сөзлигән һәрқандақ бир авазни қобул қилмайдиғанлиқидәк бир реяллиқни испатлап бәргәнликини билдүрди.

Әнвәр җан әпәнди йәнә 3 милйондәк уйғур лагерға қамалған, хитай һөкүмити уйғурларни пүткүл милләт бойичә дүшмән көрүп бастуруш нишаниға айландурған бүгүнкидәк бир шараитта уйғурларниң хитай билән йәнә биллә яшаш мумкинчиликиниң қалмиғанлиқини тәкитлиди.

Америкадики уйғур паалийәтчи илшат һәсән әпәнди илһам тохти вә у қурған "уйғурбиз" торини йеқиндин билидиған зиялийларниң бири. У илгири илһам тохти тәрипидин қурулған "уйғурбиз" торида "бүркүт" тәхәллуси билән хитайниң уйғур сияситидики тәңсизликләр һәққидә хитай тилида обзор мақалилирини елан қилған.

Илшат һәсән әпәндиму 29-апрел күни радийомиз зияритини қобул қилип, алди билән "илһам тохти гурупписи" ниң "илһам тохти институти" ға кеңәйтилип қурулғанлиқини тәбриклиди. У бу институтниң илһам тохтини дуняға тонутуш вә хитайниң уйғурларға қаратқан бастуруш сияситини дуняға техиму ашкарилашта муһим әһмийәткә игә икәнликини билдүрди.

Илшат һәсән әпәнди әйни чағда илһам тохтиниң "уйғурбиз" торида вә өз нутуқлирида оттуриға қойған уйғурларниң қануний һәқлириниң капаләткә игә қилинишидәк әң төвән тәләпләр сәвәбидин муддәтсиз қамаққа һөкүм қилинғанлиқини баян қилди. У илһам тохтиниң хитай һөкүмитиниң сияситини актиплиқ билән иҗра қилған нур бәкридәк уйғур әмәлдарлириға селиштурғанда униң "уйғур хәлқи үчүн һәммини пида қилған бир қәһриман" икәнликини тәкитлиди.

Илшат һәсән әпәнди йәнә бизниң "әгәр хитай һөкүмити илһам тоһти оттуриға қойған тәләплирини қобул қилип уни қоювәтсә, сизниңчә бүгүнки күндә уйғур хәлқи хитай билән йәнә нормал яшап кетәлиши мумкинму?" дегән соалимизға җаваб берип: "3 милйондәк уйғур хитай даирилири тәрипидин лагерға қамалған, уйғурларниң тили, мәдәнийити пүтүнләй вәйран қилинған, уйғурлар әрзан әмгәк күчигә айландурулған мушундақ пәвқуладдә тарихий шараитта уйғурларниң хитай һөкүмитидин һәрқандақ шәкилдә үмид күтүшиниң имкани қалмиғанлиқини тәкитлиди.

Юқириқи аваз улинишидин сөһбәтниң тәпсилатини аңлиғайсиләр.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт