"Qutadghu bilig" ilmiy muhakime yighinida Uyghurlarning hazirqi éghir weziyitimu otturigha qoyuldi

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2019-10-08
Élxet
Pikir
Share
Print
Türkiye til tetqiqat idarisi bilen türkiye sayahet we medeniyet ministirliqi ortaq uyushturghan "Qutadghu bilig" ilmiy muhakime yighinigha qatnashquchilar. 2019-Yili séntebir, enqere.
Türkiye til tetqiqat idarisi bilen türkiye sayahet we medeniyet ministirliqi ortaq uyushturghan "Qutadghu bilig" ilmiy muhakime yighinigha qatnashquchilar. 2019-Yili séntebir, enqere.
RFA/Erkin Tarim

Birleshken döletler teshkilati pen, ma'arip we medeniyet komitéti 2019-yilini "Qutadghu bilig yili" dep élan qildi shundaqla türkiye paytexti enqerede "Qutadghu bilig" ilmiy muhakime yighini ötküzüldi.

Türkiye til tetqiqat idarisi bilen türkiye sayahet we medeniyet ministirliqi ortaq uyushturghan bu ilmiy muhakime yighinida Uyghurlarning hazirqi éghir weziyitimu otturigha qoyuldi.

Mezkur yighin 26-séntebir künidin 28-séntebir künigiche enqerede ötküzüldi. 16 Dölettin kelgen 130 neper ilmiy tetqiqatchi özlirining ilmiy maqalisini oqup ötti. Bu qétimliq ilmiy muhakime yighinida Uyghurlarning hazirqi éghir weziyitigimu orun bérildi.

Yighin'gha türkiyediki tonulghan türkologlardin proféssor doktor exmet bijan erjilasun, proféssor doktor osman fikri sertqaya, amérika michigan uniwérsitétining proféssori timur qoja'oghlu qatarliq dangliq tetqiqatchilar qatnashti. Ulardin sirt sirt ezerbeyjan bilen türkiyening bezi parlamént ezalirimu yighin'gha qatnashti we söz qildi.

Uninggha ulapla 3-öktebirdin 5-öktebir künigiche enqerediki haji bayram weli uniwérsitétida "Xelq'araliq 'qutadghu bilig' ilmiy muhakime yighini" ötküzüldi. Bu yighin'ghimu 10 dölettin 100 etrapida ilim ademliri qatnashti we ilmiy doklat berdi.

Amérika michigan uniwérsitétining proféssori timur qoja'oghlu ziyaritimizni qobul qilip, "Qutadghu bilig" namliq klassik eserning 11-esirde ötken ulugh mutepekkur yüsüp xas hajip teripidin yézilghan siyasetname ikenlikini, bu eserning barliq türkiy xelqlerni birleshtürgen edebiy namayende ikenlikini bayan qildi.

Tonulghan türkolog, proféssor, doktor exmet bijan erjilasun ependi "Qutadghu bilig" ni tetqiq qilish yighinlirini chaqirishning ehmiyiti heqqide qarashlirini otturigha qoyup ötti.

Proféssor timur qoja'oghlu türkiyede we dunyada "Qutadghu bilig" ke zor ehmiyet bériwatqan mezgilde "Qutadghu bilig" ning mirasxorliri bolghan Uyghurlarning nöwettiki weziyitining intayin éghir ikenlikini, buni dunya jama'etchilikige anglitish kéreklikini bayan qildi.

Timur qoja'oghlu enqerede chaqirilghan "Xelq'ara 'qutadghu bilig' ilmiy muhakime yighini" da bezi mutexessislerning Uyghur diyarida "Qutadghu bilig" toghrisida élip bérilghan tetqiqatlarni tonushturup ötkenlikini shundaqla bügünki künde xitay hökümitining köp sanda türkologlarni jaza lagérlirigha qamighanliqini otturigha qoyghanliqini bildürdi.

Exmet bijan erjilasun ependi "Qutadghu bilig" namliq klassik eserning mirasxorliri bolghan Uyghurlar mesilisining bu ilmiy muhakime yighinida otturigha qoyulghanliqini, ottura asiyadiki türkiy jumhuriyetlerningmu Uyghurlargha ige chiqishi kéreklikini tekitlep ötti.

Türkiye til tetqiqat idarisining tor bétidiki melumatlargha asaslan'ghanda, "Qutadghu bilig yili" munasiwiti bilen hazirghiche bolghan 10 ay ichide türkiyede 20 etrapida pa'aliyet ötküzülgen iken.

Toluq bet