Түркийәдики уйғур мусапирлар: қурбан һейтта көңлимиз бәкла йерим чүнки иқтисадий әһвалимиз барғансери еғирлашмақта

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2015.09.23
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Uyghur-musapir-balilar-turkiye.jpg Уйғур мусапир балилар дәрсханида. 2015-Йили сентәбир, түркийә.
RFA/Erkin Tarim

Түркийә уйғур мусапирлар әң көп олтурақлашқан дөләтләрдин бири болуп, сүрийә вә ирақтики ички уруштин қечип кәлгән кишиләрниң көпийишигә әгишип, уйғур мусапирларниң иқтисадий әһвалиму барғансери еғирлашмақта.

Рәсмий болмиған статистикиларға асасланғанда 2013-2014-йилида түркийәгә кәлгән уйғурларниң сани 7-8 миң әтрапида икән. Бу уйғурлардин миң әтрапида киши қәйсәридә дөләт бәргән өйдә яшаватқан болсиму буларниң көпи бәзи аммиви тәшкилат вә хәйр сахавәт қилидиған кишиләрниң иқтисадий ярдими билән турмуш көчүрмәктә иди. Қәйсәридә яшаватқан уйғур мусапир ели әпәндиниң ейтишичә, түркийә рәис җумһури рәҗәп таййип әрдоған 7-айниң ахирида рәсмий зиярәт үчүн хитайға берип кәлгәндин кейин түрк хәлқиниң һәтта түрк сақчилириниңму позитсийисиниң өзгәргәнликини, очуқ ашкара һалда хитай силәргә зулум қилмайдикәнғу дегәнликини илгири сүрди. Вақитниң өтүши билән түркләрниң уларға қиливатқан ярдимиму азийишқа башлиған. Түркийәгә кәлгән сүрийәлик көчмәнләрниң сани 2 йерим милйонға йәткән бүгүнки күндә уйғур мусапирларниң хизмәт тепиш пурситиму қийинлашмақта. Ундақта қурбан һейтини уйғур мусапирлар қандақ өткүзмәкчи. Бу һәқтә көз қаришини елиш үчүн малайшия арқилиқ түркийәгә кәлгән адил абдуғопур әпәнди вә қәйсәридики мусапир уйғур ели әпәндиләр билән сөһбәт елип бардуқ.

Ели әпәнди паспорт билән чиққан һал-әһвали яхши уйғурларниң қурбан сетивалғанлиқини, 150 аилә әтрапида уйғурға 20 қурбанлиқ қой кәлгәнлики ейтти.

Ели әпәнди бу йил рамазан ейида хитайниң пүтүн күчини ишлитип түрк җамаәтчиликиниң каллисини қаймуқтуруш сиясити елип берип мувәппәқ болғанлиқини, түркләрниң көз қаришида өзгириш пәйда болғанлиқини, түрк сақчиларниңму шәрқий түркистанда зулум йоқ икәнғу дегәнликини, бундақ бир вәзийәттә түркийәдики шәрқий түркистанлиқларниң ахбарат васитилири арқилиқ хитайниң уйғурларға елип бериватқан зулумини аңлитиш керәкликини ейтти. Хитайниң уйғурлар өз дәрдини мәтбуатларға әркин дейәләйдиған муһит яритип бәрмәйватқанлиқини, бундақ бир вәзийәттә чәтәллик мухбирлар шәрқий түркистанға барсиму уйғурларниң һәқиқий әһвални дейәлмәйдиғанлиқини ейтти.

Адил абдуғопур әпәнди, қурбан байрими йеқинлишип қалған бүгүнки күндә түркийәдики мусапир уйғурларниң вәзийитиниң барғансери еғирлишиватқанлиқини, нурғун уйғурларниң өй иҗарә пулини төлийәлмәйватқанлиқини, ишләй десә түркийәдә қанунлуқ ишләш рухсити болмиғачқа ишлийәлмәйватқанлиқини, мусапирларниң көпи аял вә балилардин тәркиб тапқан болғачқа еғир иқтисадий қийинчилиққа дучар болуватқанлиқини билдүрди.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.