Melike hend el-qasimi: "Xitayning hazirqi re'isi xitaylar üchünmu bir qabahet"

Muxbirimiz nur'iman
2020-04-27
Share
melike-hend-el-qasimi-xanim.jpg Ereb birleshme xelipilikidiki xan jemetining ezasi bolghan melike hend el-qasimi xanim yighinda. 2020-Yili aprél.
Hend El-Qasimi teminligen

Uyghur pa'aliyetchi arslan hidayet 25-aprél yehudiy chong qirghinchiliqini xatirilesh bilen bir waqitta nöwette Uyghurlar duch kéliwatqan qirghinchiliqqa dunyaning diqqitini tartish üchün "Uyghur chong qirghinchiliqi" (UyghurHolocaust#) we "Musulman chong qirghinchiliqi" (MuslimHolocaust#) herikitini bashlatqan.

Bu heriketke ereb birleshme xelipilikidiki xan jemetining ezasi bolghan melike hend el-qasimi xanim derhal awaz qoshidighanliqini bildürüp, qisqa sin ishlep tarqatqan. Bu sin körünüshi qisqighina bir qanche kün ichide 130 ming qétimdin köprek körülgen.

Melike hend el-qasimi xanim sin körünüshi arqiliq mundaq dégen: "Essalamu'eleykum! ramizan mubarek! hemminglarning tutuwatqan rozanglarning yaxshi bolushini tileymen. Men bu widéyoni hayatimning bir qisimni Uyghur qérindashlirim bilen ortaqlishish we ularning zulumgha qarshi qiliwatqan küreshliride bir septe ikenlikimni bildürüsh üchün tarqattim. Men ularning jaza lagérliridin pat arida qoyup bérilishige tilekdashmen. Biz xitayda yüz bériwatqan bu musulmanlar chong qirghinchiliqigha ortaq taqabil turushimiz kérek."

Arslan hidayet bu qétimliq pa'aliyiti heqqide toxtilip mundaq dédi: "Eger yehudiylar bashtin kechürgen chong qirghinchiliqini heqiqeten xatirileydighan ish bolsa, hazir yüz bériwatqan qirghinchiliqlarni toxtitish kérek."

Melike hend el-qasimi xanim uzundin béri Uyghur mesilisige diqqet qilip kéliwatqan bolup, ramizan mezgilide Uyghur musulman qérindashlirining yighiwélish lagérlirida qélishi uni bi'aram qilghan. U xitayning térorizimni bahane qélip milyonlighan Uyghur musulmanlirini lagérlargha solap qoyushining xata tedbir ikenlikini tekitlep, mundaq dédi: "Men xitaygha barghan, shundaq yaqturghan idim. Xitayning bir déhqanchiliq dölitidin mushundaq küchlük dölet qatarigha ötüshi üchün xushal bolghan idim. Lékin ularning Uyghurlargha qilghanlirini körgendin kiyin xitayni yaqturmidim."

U yene mundaq dédi: "Uyghurlargha yürgüzülüwatqan zulumni toxtitish üchün bir ish qilalishimizni ümid qilimen. Xitay hökümiti bilen sözliship Uyghurlargha yürgüzüwatqan siyasitini toxtitishni telep qilishmiz mumkin. Xitay terep térrorluqni tügitish üchün mushundaq siyaset yürgüzgenlikini dep kéliwatidu. Lékin xata qilghan bir qanche kishi 11 milyonluq bir milletke wekillik qilalmaydu. Biz musulmanlar tinchliqni xalaymiz, her qandaq bir kishining tinch yashashqa heqqi bar."

Melike hend el-qasimi xanim xitayning Uyghurlargha qaratqan basturushini "Musulman chong qirghinchiliqi" dep atighan we Uyghurlar bilen bir septe ikenliki heqqide ochuq pikir bayan qilghan tunji musulman jama'et erbabi bolushi mumkin. Melike hend el-qasimi xanim bu heqte toxtilip, ereb dunyasining Uyghurlarning ehwalidin xewersiz ikenlikini tilgha aldi.

Arslan hidayet melike hend el-qasimi xanimning tesiri bilen ereb dunyasining emeldarliridin resmiy bayanat kélishni ümid qilidighanliqini bildürüp, mundaq dédi: "Bezi döletler xet arqiliq xitaygha naraziliqini ipadilidi, lékin ochuq-ashkara bayanat élan qilmidi. Insha'allah, melike hend el-qasimi xanimning bayanatidin kéyin ereb dunyasining yuqiri derijilik emeldarlirining Uyghur musulmanlarni qollap xitaygha qarshi bayanat bérishini ümid qilimen."

Melike hend el-qasimi xanim axirida yene özining lagérlar heqqide bir kitab yazghusi barliqini, heqiqiy shexslerning heqiqiy hékayisi arqiliq pütün dunya xelqini birlikte bu qirghinchiliqqa qarshi turushqa dewet qilidighanliqini éytti.

U yene mundaq dédi: "Biz xitayning lagérlarni taqishi üchün choqum birlishishimiz kérek. Xitay insanlarni lagérlargha solidi, hamile ayallarning balilirini éliwetti, a'ililerni weyran qildi, bu xata. Xitayning hazirqi re'isi xitaylar üchünmu bir qabahet."

Melike hend el-qasimi xanimning Uyghurlarni qollap yollighan sin körünüshi muhajirettiki Uyghurlar arisida qizghin alqishqa érishken bolup, sin körünüshining astigha yüzlerche rehmet xetliri chüshken. Muhajirettiki Uyghurlar gérmaniyelik türk putbolchi mesut özilning bir qétimliq bayanati arqiliq tenterbiye sahesidiki dangliqlargha tesir qilghandek, melike hend el-qasimi xanimning bu ochuq bayanatining ereb dunyasidiki dangliq shexslerning Uyghurlarni qollishigha wesile bolup qélishini ümid qilishmaqta.

Arslan hidayet muhajirettiki Uyghur yashlargha mundaq xitab qildi: "Béshimizgha kéliwatqan bu qirghinchiliqni tügitish üchün, arimizdin yéngi abduxaliq Uyghur, yéngi sabit damollam, yéngi exmetjan qasimilar chiqishi kérek. Biz üchinchi qétim dölitimizning qurulushi üchün bir kishilik töhpimizni qoshimiz, déyelishimiz kérek."

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet