Qirghizistan Uyghurliri "Ittipaq" jem'iyitining qurultiyi köp qétim arqigha sürüldi

Ixtiyariy muxbirimiz féruze
2019-06-25
Élxet
Pikir
Share
Print
Qirghizistan Uyghurliri "Ittipaq" jem'iyitining nöwettiki re'isi artiq hajiyéf ependi yighinda sözlimekte. 2019-Yili 21-iyun, bishkek.
Qirghizistan Uyghurliri "Ittipaq" jem'iyitining nöwettiki re'isi artiq hajiyéf ependi yighinda sözlimekte. 2019-Yili 21-iyun, bishkek.
RFA/Féruze

28-Aprél küni qirghizistan Uyghurliri "Ittipaq" jem'iyiti özining 9-nöwetlik qurultiyini ötküzmekchi idi. Lékin bu yilliq qurultay nechche qétim arqigha sürülüp ta bügün'giche ötküzülmidi.

"Ittipaq" jem'iyitining nizamnamisi boyiche her töt yil ichide, aprél éyida qirghizistan Uyghurlirining qurultiyi ötküzülüp nöwetlik re'is we merkiziy kéngesh istépa bérishi shundaqla yéngi re'is saylinishi shert idi. Bu heqte qirghizistan Uyghurliri "Ittipaq" jem'iyitining sabiq re'isi, dunya Uyghur qurultiyining qirghizistandiki wakaletchisi rozimuhemmed abdulbaqi ziyaritimizni qobul qilip, "Ittipaq" jem'iyitining nizamnamisi toghrisida toxtilip töwendikilerni körsetti.

Ikki aydin oshuq waqitqa sürülgen qurultay xelq ichide ghulghula qozghap, Uyghur jama'itini chongqur endishige salmaqta. 21-Iyun küni "Ittipaq" jem'iyitining nöwettiki re'isi artiq hajiyéf ependi qirghizistan xelq assambléyesi, yeni milletler birleshmisining terkibidiki az sanliq milletler wekilliri, merkiziy kéngesh we "Ittipaq" terkibidiki komitét ezaliri üchün yighin ötküzüp sekkiz yil jeryanida "Ittipaq" jem'iyiti üchün xizmet körsetkenlerge teshekkür bildürdi.

Uyghurlarning "Ittipaq" jem'iyitining qurultiyining waqtining taki hazirghiche éniq bolmasliqini néme dep chüshinish mumkin ? qirghizistandiki insan hoquqlirini qoghdash teshkilatining re'isi tursun islam ependi bu heqte öz qarashliri we endishilirini bildürdi.

Igilinishiche, qirghizistan Uyghurliri "Ittipaq" jem'iyitining qurultiyi deslepte 28-aprél küni ötküzülidu dep békitilgenidi. Lékin qirghizistan xelq assambléyesining qerelsiz achqan qurultiyigha bina'en "Ittipaq" jem'iyitining qurultiyining échilish waqti 11-may künige sürüldi, andin ramizan éyigha toghra kélip qalidiken dep yene arqigha sürüldi. Shuning bilen bu qurultay iyun éyining 16-, 23-we 25-künlirige sürülüp yene qaytidin waqti özgertildi.

13-Iyun küni qirghizistan paytexti bishkek shehiride shangxey hemkarliq teshkilatigha eza döletlerning aliy rehberliri yighini ötküzüldi. Mezkur yighin'gha xitay dölet re'isi shi jinping qatnashti. Shi jinping yene qirghizistanda resmiy ziyarette bolup, qirghizistan prézidénti jé'énbékof we bashqa rehberler bilen uchriship, ikki terep hemkarliqlirini téximu kücheytishni tekitlidi. Nöwette ikki dölet munasiwetliri nahayiti yuqiri sewiyede turmaqta. Bir qisim közetküchilerning déyishiche  bu qirghiz jumhuriyiti üchün bu chong bir siyasiy pa'aliyet .

Elwette qirghizistan Uyghurliri üchün muhim bolghan chong bir pa'aliyetning waqti besh qétim arqigha sürülgenliki xelq ichide ghulghula qozghap, her xil köz qarashlarni we söz-chöcheklerni peyda qilmaqta.Biz bu heqte melumat igilesh üchün "Ittipaq" jem'iyitining nöwettiki re'isi artiq hajiyéfqa muraji'et qilduq. Artiq hajiyéf ependi qurultayning shunchilik uzun muddet arqigha sürülgenlikining sewebliri heqqide toxtilip, 30-iyun küni qirghizistan Uyghurliri "Ittipaq" jem'iyitining qurultiyi ötküzülidighanliqini bildürdi.

"Ittipaq" jem'iyiti re'islikige nizamname boyiche töt kishi öz namzatlirini körsitishti. Ular bextiyar qasimi, dilshat hesenof, nurmuhemmet bayaxunof we esqer qasimoflardur. Lékin dilshat hesenof may éyida öz ixtiyari bilen re'islikke saylinishtin waz kechkenidi.

Qirghizistan Uyghurliri ayallar komitétining körünerlik ezasi bahargül hélalowa ziyaritimizni qobul qilip, özlirining köp yillardin buyan re'is üchün emes, belki Uyghur jama'iti üchün xizmet qilghanliqini éytip, qurultay kimni saylap chiqsa shu re'is bilen xelq üchün öz xizmitini dawamlashturidighanliqini tekitlidi.

Qirghizistan hökümet sanliq melumati boyiche qirghizistanda 60 minggha yéqin Uyghur ahalisi yashaydu, emma Uyghurlarning özlirining qarishiche, Uyghurlar bu sandin xéli köp. Uyghurlar asasliqi bishkek shehiri we uning etrapidiki chuy wilayitidiki yézilargha orunlashqan. Yene bir qisim Uyghur qaraqol, qarabalta, osh we jalal-abad wilayetlirige tarqalghan. "Ittipaq" jem'iyiti qirghizistan Uyghurlirining eng chong ammiwi teshkilati bolup, 1990-yillardin buyan öz pa'aliyetlirini dawamlashturmaqta.

Toluq bet