Uyghur tetqiqat instituti “Iyi” partiyesi bilen uchrishish ötküzdi

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2022-02-15
Share
Uyghur tetqiqat instituti “Iyi” partiyesi bilen uchrishish ötküzdi Türkiyediki “Iyi” partiyesi re'isining türkiy milletlerge mes'ul rehberliridin hékmet ojaqli bashchiliqidiki hey'et enqerediki Uyghur tetqiqat merkizini ziyaret qildi. 2022-Yili 15-féwral.
RFA/Erkin Tarim

Türkiyediki “Iyi” partiyesi re'isining türkiy milletlerge mes'ul rehberliridin hékmet ojaqli bashchiliqidiki hey'et enqerediki Uyghur tetqiqat merkizini ziyaret qilip, Uyghur mesilisini türkiye jama'etchilikige qandaq anglitish, bundin kéyin némilerni qilish toghrisida muzakire élip bardi. Muzakire axirida hey'et ezalirining hemmisi ayrim ayrim söz qilip, Uyghur mesilisining türkiye xelqining öz mesilisi ikenlikini, bügün xitayning Uyghurlargha élip bériwatqan irqiy qirghinchiliqqa kishilerning diqqitini tartish, türkiye parlaméntida bu toghriliq qarar maqullitish üchün qolidin kelgenni qilidighanliqini tekitleshti.

15-Féwral küni chüshtin kéyin enqerediki Uyghur institutida ötküzülgen mezkur uchrishishta aldi bilen Uyghur tetqiqat institutining mutexessisliri éli qeshqiri we muhebbet qasimowa söz qilip, Uyghurlarning hazirqi éghir weziyiti, mezkur dewaning xelq'aradiki ehwali, dunya Uyghur qurultiyi we Uyghur tetqiqat institutining pa'aliyetliri toghrisida melumat berdi.

“Iyi” partiyesining türkiy milletlerge mes'ul rehberliridin hékmet ojaqli ependi bolsa Uyghurlarning hazirqi éghir weziyitidin xewerdar ikenlikini, Uyghur mesilisini bolupmu xitayning nöwette Uyghurlargha élip bériwatqan irqiy qirghinchiliqi toghrisida türkiye parlaméntida qarar maqullitish üchün tirishchanliq körsitidighanliqini bayan qildi.

U, “Iyi” partiyesining Uyghur mesilisige alahide köngül bölidighanliqini tekitlep mundaq dédi: “Partiyemiz Uyghur qérindashlirimizgha alahide köngül bölidu. Uyghurlarning derdi bizningmu derdimiz, shunga biz sherqiy türkistan teshkilatlirining barliq pa'aliyetlirige qatnishiwatimiz. Bizmu izchil halda sherqiy türkistan mesilisini otturigha qoyup kéliwatimiz. Sherqiy türkistan türkiyede her da'im hemme kishining qelbidiki muhim bir mesilidur. Biz xitayning Uyghurlargha qarita élip bériwatqan irqiy qirghinchiliqigha köp qétim naraziliq bildürüp bayanat élan qilduq. Her qaysi téléwiziyelerde sözlep xelqimizge bu heqte melumat berduq. Bizning nezirimizde sherqiy türkistan mesilisi, iraq türkmenliri mesilisi, qarabagh mesilisi bilen oxshash. Bularning hemmisi bizning qelbimizdiki bir yara. Bu yarilarni saqaytish, dunya jama'etchilikining diqqitini xitay sherqiy türkistanda élip bériliwatqan irqiy qirghinchiliqqa tartish üchün qolimizdin kelgenni qilimiz, bolupmu türkiye parlaméntida bu heqte qarar maqullitish üchün tirishchanliq körsitimiz”.

Uchrishish axirida “Iyi” partiyesidi tülay aydin xanim adette Uyghurlar duchar boluwatqan “Irqiy qirghinchiliq” ning otturigha qoyuluwatqanliqini, Uyghur xanim-qizlar, Uyghur baliliri duchar boluwatqan tragédiyenimu anglitish kéreklikini tekitlep mundaq dédi: “Biz her da'im Uyghurlarni qollaymiz. Bolupmu ayallar bilen kichik balilarning mesilisini otturigha qoyayli. Türkiyediki Uyghur xanim-qizlarning qiyinchiliqlirini hel qilip bérimiz. Qiyinchiliqi bar Uyghurlar partiyemiz bilen alaqe ornatsa bolidu”.

“Iyi” partiyesi re'isi meral aqshener xanimning yolyoruqigha bina'en 6 mutexessis “Xitayning shinjang Uyghur aptonom rayonidiki kishilik hoquq depsendichiliki” namliq doklatni teyyarlighanidi. Mezkur doklatta, guwahliq bergen Uyghurlarning anglatqanlirigha asaslinip, shundaqla b d t da qobul qilin'ghan “Irqiy qirghinchiliqning aldini élish ehdinamisi” de körsitilgenlerge qarap, xitayning hazir sherqiy türkistanda élip bériwatqanliri del irqiy qirghinchiliq ikenliki otturigha qoyulghanidi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet