Yawropa parlaméntida "Xitaydiki jaza lagérliri" namliq yighin ötküzüldi

Ixtiyariy muxbirimiz ekrem
2019-03-20
Élxet
Pikir
Share
Print
Yawropa parlaméntida ötküzülgen "Xitaydiki jaza lagérliri" namliq yighinda d u q re'isi dolqun eysa ependi söz qilmaqta. 2019-Yili 19-mart, biryussél, bélgiye.
Yawropa parlaméntida ötküzülgen "Xitaydiki jaza lagérliri" namliq yighinda d u q re'isi dolqun eysa ependi söz qilmaqta. 2019-Yili 19-mart, biryussél, bélgiye.
RFA/Ekrem

Dunya Uyghur qurultiyining teshebbusi bilen yawropa parlaménti 19-mart mexsus jaza lagérliri toghrisida ilmiy muhakime yighini ötküzdi.

D u q ning teshebbusi, xelq'ara tibet herikitining qollishi we kishilik hoquq organlirining hemkarlishishi bilen yawropa parlaménti 19-mart "Xitaydiki jaza lagérliri" namliq yighin ötküzüp, Uyghur diyarining nöwettiki éghir weziyitini muzakire qilghan.

Bu yighin'gha yawropa parlaméntining ezasi tomas man ependi riyasetchilik qilghan. Yighinda d u q re'isi dolqun eysa, xelq'ara tibet herikitining wekilliri, firansiyelik zhurnalist ursula götér, proféssor mari holizman qatarliqlar doklat teqdim qilghan.

Bélgiye paytexti biryusséldin bizni melumat bilen teminligen d u q re'isi dolqun eysa ependining bildürüshiche, bu qétimqi yighin ötken yili 4-ayning 27-küni yawropa ittipaqi aldida ötküzülgen 5 ming kishilik zor namayishtin kéyinki jaza lagérliri toghrisida yawropa parlaméntida chaqirilghan 5-qétimliq yighin bolup hésablinidiken.

Melum bolghinidek, d u q ning izchil tirishchanliqi, 2017-yili 19-öktebir yawropa parlaméntida qurulghan "Uyghur dostluq guruppisi" ning teshebbuskarliqi bilen 2018-yili 4-öktebir küni yawropa ittipaqining sitrasburgda ötküzülgen omumiy yighinida 600 din artuq parlamént ezalirining qollap awaz bérishi netijiside jaza lagérlirigha munasiwetlik 15 maddiliq qarar qobul qilin'ghan idi.

D u q re'isining bayan qilishiche, yawropa ittipaqi aldimizdiki ayning bashlirida xitay bilen yawropa ittipaqining aliy derijilikler uchrishishini bashlaydighan bolup, bu qétimqi yighin mushu uchrishish üchün yawropa ittipaqini Uyghurlarning kishilik hoquqlirining depsende qilinishi we jaza lagérliri toghrisida zörür bolghan delil-ispat matériyalliri bilen teminleshni meqset qilidiken. Bu uchrishishqa xitay bash ministiri li kéchyang qatnishidiken.

Xitay bilen yawropa ittipaqining aliy derijilikler uchrishishi axirlishipla, ikki terep otturisida kishilik hoquq diyalogi bashlinidighan bolup, bu diyalogda jaza lagérliri mesilisi nuqtiliq otturigha qoyulidiken.

Bu qétim yighinda parlamént ezaliri we kishilik hoquq aktipliri xitayning jaza lagérliri toghrisida özliri érishken melumatlarni teqdim qilish bilen birge yawropa ittipaqini derhal jiddiy tedbir qollinip, xitayni Uyghur diyaridiki jaza lagérlirini taqashqa mejburlashni telep qilishqan.

D u q re'isi dolqun eysa ependi bu yighinda xitayning jaza lagérlirigha a'it eng yéngi melumatlarni teqdim qilipla qalmay, belki yene xitay hakimiyitining Uyghur tutqunlirini türkümlep ichkiri xitaygha yötkep, iz-déreksiz ghayib qiliwétishtek xeterlik, paji'elik bir qedemni bésiwatqanliqini bildürgen. U yene bu mesilige dunyaning yéterlik derijide diqqet qilalmaywatqanliqini, yawropa ittipaqi, amérika qoshma shtatliri we b d t derhal chare-tedbir qollanmisa, sani 500 ming etrapida perez qiliniwatqan xitay ölkilirige yötkep apirilghan Uyghur mehbuslar hayatining xewpke yoluqidighanliqini tekitligen.

U sözide yene öz a'ilisining béshigha kelgen qismetlerni izahlap, muhajirettiki mutleq köp qisim Uyghurlarning wetendiki qowm-qérindashliri bilen bolghan alaqisining hala bügün'ge qeder eslige kelmigenlikini eskertip ötken.

Toluq bet