Washin'gtondiki Uyghurlar 1-öktebir munasiwiti bilen xitaygha qarshi namayish ötküzdi

Muxbirimiz shöhret hoshur
2014-09-30
Élxet
Pikir
Share
Print
Washin'gton we uning etrapidiki Uyghurlar xitay elchixanisi aldigha toplinip namayish ötküzdi. 2014-Yili 30-séntebir, washin'gton.
Washin'gton we uning etrapidiki Uyghurlar xitay elchixanisi aldigha toplinip namayish ötküzdi. 2014-Yili 30-séntebir, washin'gton.
RFA

30‏-Séntebir küni yeni xitayning 1-öktebir dölet bayrimidin bir kün burun, washin'gton we uning etrapidiki Uyghurlar xitay elchixanisi aldigha toplinip namayish ötküzdi. Namayishta aldi bilen dunya Uyghur qurultiyining re'isi, Uyghurlarning meniwi anisi rabiye qadir xanim nutuq sözlidi.

Washin'gton etrapidin kélip toplan'ghan 100 ge yéqin namayishchilar ghezeplik sho'arlarni towlap xitayning qirghinchiliq siyasetlirini eyiblidi, teshkilat re'isi alim séyitof namayishqa yétekchilik qildi. U sözide amérika Uyghur jem'iyitining tor bétide élan qilin'ghan bayanatining mezmunliri heqqide toxtaldi. Bayanatta aldi bilen, xitay hökümiti Uyghur rayonida ijra qiliwatqan qanunsiz basturush heriketlirini toxtitishqa we qanun ijra qilishtiki xelq'ara ölchemlerge hörmet qilishqa chaqirildi.

Bayanatta, xitay döliti qurulghan chaghda, yalghuz bir milletning, yeni xitay millitining döliti dep qurulghan emes, belki, köp milletlik, köp medeniyetlik bir dölet dep qurulghan؛ shundaqla, xitaydiki herqaysi milletlerning medeniyet, til, diniy hoquqlirining kapalet astigha élinidighanliqigha wede bérilgen. Shunga xitay hökümiti héch bolmidi dégende, xitay dölitining qurulush prinsiplirigha, yeni erkinlik, adalet, barawerlik we Uyghurlarning öz teqdirini özi belgilesh hoquqigha hörmet qilishi kérek déyilgen.

Alim séyitof bayanatta yene, xitayning nöwettiki assimilyatsiye siyasetliri bilen erkinlik söyer Uyghur millitini éritiwételmeydighanliqini, xitayning yene tinchliq söyer Uyghur millitige qarshi qolliniwatqan dölet térrori bilen, öz dölitining pütünlükini qoghdiyalmaydighanliqini, eksiche yiqilishini tézlitidighanliqini eskertti.

Bügün yene, xitay xelq jumhuriyiti qurulghanliqining 65 yilliqi bolush bilen bille, Uyghur aptonom rayoni qurulghanliqiningmu 59 yilliqi. Shunga bügün amérika Uyghur jem'iyiti xitayni aptonomiye hoquqigha hörmet qilishqa, uni depsende qilmasliqqa chaqirdi.

Nöwette, aptonomiye qanunining qeghez yüzide qépqalghanliqi we ijra qilinmaywatqanliqi heqqide toxtalghan namayishchilar, Uyghurlarning aptonomiye hoquqigha, xitayning merhemiti bilen emes, belki qanliq jenglerdin kéyin érishkenlikini we uning eyni chaghdiki sabiq sherqi türkistan milliy armiyisining heywisi bilen qolgha kelgenlikini ilgiri sürdi.

Bügünki bu namayish, musteqil tetqiqatchi, ilham toxtining muddetsiz qamaq jazasigha höküm qilin'ghan we xitay bügürde 40 neper Uyghur perzentining xitay qoralliq küchliri teripidin qanliq shekilde basturulghan mezgilge toghra keldi. Shunga bügünki namayishta, ilham toxtigha bérilgen jaza we bügürdiki qanliq basturushqimu naraziliq bildürüldi.

Toluq bet