Уйғурлар һамбургда хитайға қарши бирләшмә намайишқа қатнашти

Ихтиярий мухбиримиз әкрәм
2017-07-10
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Хитай вәкиллириму қатнашқан 20 дөләт гуруһи йәни G20 йиғини мунасивити билән өткүзүлгән хитай һөкүмитигә қарши бирләшмә намайишта уйғурлар. 2017-Йили 8-июл, германийә.
Хитай вәкиллириму қатнашқан 20 дөләт гуруһи йәни G20 йиғини мунасивити билән өткүзүлгән хитай һөкүмитигә қарши бирләшмә намайишта уйғурлар. 2017-Йили 8-июл, германийә.
RFA/Ekrem

20 Дөләт гуруһи, йәни G20 йиғини мунасивити зор санда киши һамбургда намайиш елип барди. Бу намайишниң бир қисми хитайға наразилиқ ипадиләш болуп, уйғурларму хитайға қарши бирләшмә намайишқа қатнашти.

Уйғурлар 6-июл күни мюнхендин йолға чиқип, 7-июл күни һамбург шәһириниң айрим бир кочисида тибәтликләр, моңғуллар, хитай демократлири билән бирликтә намайиш өткүзди. Германийә даирилири намайишчиларни идарә қилишқа асан болсун үчүн, айрим-айрим кочиларға орунлаштурған иди. G20 Йиғини чақирилған җайниң әтрапидики пүтүн йоллар қамал қилинған болғач, йеқинлишиш мумкин әмәс иди.

Бу қетимқи бирләшмә намайишқа йетәкчилик қилған д у қ баш катипи, вакаләтсиз милләтләр тәшкилатиниң муавин рәиси долқун әйса әпәнди зияритимизни қобул қилғанда, хитай рәиси ши җинпиңға қарши өткүзүлгән бу намайишниң әһмийити һәққидә тохталди.

Далай ламаниң явропадики вәкили лосаңнима әпәндиму нәқ мәйданда зияритимизни қобул қилип, өзиниң бу намайишқа қатнишишидики мәқсити һәққидә тохталди. У мундақ деди: «бу қетимқи G20 йиғини мунасивити билән хитай вәкилләр өмикиму бу йәргә кәлди. Мән тибәт тәшкилатлириға вакалитән тибәт хәлқиниң хитай һакимийитигә болған наразилиқини билдүрүш үчүн бу намайиш сепиға қетилдим. Бу қетимқи G20 йиғини қаримаққа иқтисадий мәсилиләрни мәркәз қилған болсиму, бу дөләтләр дуня сияситигә тәсир көрситиватқан, дуня тинчлиқиға нисбәтән зор мәсулийити болғанлардур. Бу йиғинға қатнашқан дөләт башлиқлириниң бир қисми, болупму ши җинпиң сепи өзидин мустәбит бир адәм. Хитай һакимийити иқтисадий күчигә тайинип, ғәрбниң қиммәт қаришиғиму тәсир көрситиватиду. Бу бәкму паҗиәлик бир әһвал. Биз пүтүн дуняни хитайниң таҗавузчилиқ қара нийитидин агаһландурушимиз вә хитайниң инсан һәқлири дәпсәндичиликини хәлқи аләмгә билдүрүшимиз керәк.»

Алайитән мюнхендин келип бу намайишқа қатнашқан уйғур җамаәт әрбаби аблимит турсун әпәндиму бу қетимқи намайиш һәққидә тәсиратлирини баян қилип өтти.

Хитай мустәқил қәләмкәшләр җәмийитиниң рәиси ляв тйәнвуму уйғур, тибәт, моңғул вә хитай демократлири бирликтә өткүзгән бу намайиш һәққидә тохталди. У мундақ деди: «явропа вә америкадин кәлгән демократик һәрикәтниң вәкиллири, тибәт, уйғур, моңғул, хитай демократлириниң бирликтә хитай һакимийитигә қарши ортақ авазда чуқан селишиниң өзила зор сиясий вә инсаний қиммәткә игә бир һәрикәт. Ғайимизму хитай коммунистлириниң һөкүмранлиқидин қутулуш. Нурғунлиған кишилик һоқуқ паалийәтчилириниң, хитай зулумиға учраватқан милләтләрниң шунчә узун мусапиләрни бесип бу йәрдә хитай рәиси ши җинпиңға қарши намайиш қилиши тарихий бир һадисә.»

Бу намайишқа мюнхен шәһиридин келип қатнашқан диний затлардин абдуҗелил қарийму намайиш һәққидә қарашлирини тилға алди.

8-Июл күни уйғурлар һамбургниң шәһәр мәркизидә йәнә 2 саәттин артуқ намайиш елип барди. Тәшвиқат вәрәқилири тарқатти. Йолучиларға хитай зулуми вә уйғурларниң нөвәттики вәзийитини аңлатти. Һәйран қаларлиқи, һамбург хәлқиниң көп қисминиң уйғурларни яхши билидиғанлиқи вә хитай зулуми һәққидә хәвири болғанлиқи болди. Уйғурларниң сиясий, мәдәний тәшкилати болмиған бир шәһәрдә «уйғурларни биләмсиз?» дегән соалға, кишиләрниң иккиләнмәйла «билимән, уйғурлар хитайниң қолида харлиниватиду» дәп җаваб беришлири намайишчиларни сөйүндүрди.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт