Илһам тохтиниң аяли ериниң дерикини қиливатқанлиқини билдүрди

Мухбиримиз меһрибан
2014-01-16
Share
ilham-toxti-guzelnur-woeser.jpg Илһам тохти әпәнди тутулуп кетиштин икки күн илгири, тибәт аял язғучиси воәсәр илһам тохти әпәндиниң өйигә йоқлап кәлгәндә чүшкән хатирә сүрәт. Солдин оңға: илһам тохти, илһам тохтиниң ханими гүзәлнур вә воәсәр ханим. 2014-Йили 13-январ, бейҗиң.
RFA/Méhriban

15-январ илһам тохти әпәнди тутуп кетилип бир соткидин кейин, униң аяли гүзәлнур ханим радиомиз уйғур бөлүминиң зияритини қобул қилди. У сақчиларниң илһам тохтиниң кесәлчан анисини 15-январ кечә саәт 10:30 да өйгә әкелип қойғанлиқини, әмма илһам тохти һәққидә мәлумат беришни рәт қилғанлиқини билдүрди. Гүзәлнур ханим йәнә өзиниң илһам тохтини йеқиндин билидиған бейҗиңдики бир қисим зиялийлар вә адвокатларға һавалә қилип, һөкүмәт даирилиридин илһам тохтиниң дерикини қиливатқанлиқини билдүрди.

16-январ пәйшәнбә күни әтигән илһам тохти әпәндиниң ханими гүзәлнур ханим, үндидар алақә тори арқилиқ учур берип, илһам тохти әпәнди тутқун қилинғандин кейин өзиниң илһам тохти әпәндиниң из-дерикини қилиш җәрянидики әһвалларни аңлатти.

Биз гүзәлнур ханимдин илһам тохти әпәнди билән биллә елип кетилгән анисиниң әһвали вә бу аилиниң нөвәттики әһвалини сориғинимизда гүзәлнур ханим мунуларни билдүрди.

Гүзәлнур ханим баянида 15-январ күни йүз бәргән әһвалларни аңлитиш билән биллә,илһам тохтиниң зади қәйәргә елип кетилгәнликини билмәйдиғанлиқини, өзи вә балилириниң йәнила өйдә нәзәрбәнд қилинғанлиқи үчүн, сиртқа чиқиш имканийити йоқлуқини, түнүгүн кечә саәт 10:30 да сақчилар өйгә әкелип қойған қейнанисиниң әһвали яхши болмиғанлиқи үчүн, өзи вә нарәсидә икки оғлиниң сәһәр саәт 2 гичә ухлимиғанлиқи қатарлиқ әһвалларни билдүрди.

Гүзәлнур ханим йәнә бу қетим кәлгән сақчилар вә уларниң қилмишлири һәққидә тохтилип, сақчилар өй ахтуруши җәрянида, өзи билән сақчилар оттурисида йүз бәргән талаш-тартишлар һәққидиму тохталди.

Гүзәлнур ханим,15-январ чүштин кейин өйгә киргән сақчиларниң 40 әтрапида икәнликини уларниң ичидә йәнә уйғур аптоном район даирилири әвәткән сақчилардин 10 нәччә кишиниң барлиқини билдүрүп, өзиниң улар көрсәткән өй ахтуруш қәғизигә имза қоюшни рәт қилғандин кейинки талаш-тартишларни баян қилди. У сақчиларниң таки 15-январ кечә саәт 10:15 өткичә өй ахтуруп, илһам тохти әпәндиниң компютери, телефон қатарлиқ учур-алақә васитилири, барлиқ материяллири, кинишка, банка картиси, һәтта өйдики аптобус картисиғичә болған барлиқ нәрсиләрни 38 данә һөҗҗәт халтисиға селип елип кәткәнликини билдүрди.

Гүзәлнур ханим сөзидә йәнә, сақчиларниң өй ахтуруш җәрянида униңға тутқан қопал муамилиси вә қанунсиз қилмишлири үчүн уларни әйиблигәнликиниму билдүрди.

Гүзәлнур ханим сақчиларға дегән сөзлирини баян қилип, өзиниң илһам тохтиға охшаш уйғурларниң һәққини сөзлигән бир әзимәтниң аяли болғанлиқидин ғурур туйидиғанлиқини, пәхирлинидиғанлиқини вә балилириғиму сақчиларниң алдидила уларниң дадиси илһам тохтидин пәхирлинишини ейтқанлиқини билдүрди.

Гүзәлнур ханим сөһбитимиз ахирида йәнә мунуларни билдүрди: у даириләрниң илһам тохтиға охшаш хитайниң қанун даириси ичидә туруп, уйғурларниң қануний һәқ-һоқуқлирини сөзлигән бирини тутқун қилишиниң әксичә үнүм беридиғанлиқини, өзиниң илһам тохти әпәндиниң дерикини давамлиқ сүрүштүрүш ирадисидин янмайдиғанлиқини, хитай һөкүмитидин илһам тохти әпәндини тутқун қилишиниң сәвәби һәққидә ениқ җаваб беришни тәләп қилидиғанлиқини тәкитлиди. У дуня җамаәтчиликини илһам тохтиниң әһвали вә бу қетим тутқун қилинған оқуғучилар вәзийитигә йеқиндин көңүл бөлүшкә чақирғанлиқини тәкитлиди.

15-январ күни илһам тохти әпәнди тутқун қилинғанлиқи һәққидики хәвәр тарқалғандин кейин, илһам тохти әпәндини йеқиндин тонуйдиған чәтәлләрдики бир қисим мутәхәссисләрму радиомизға телефон қилип, өзлириниң илһам тохти әпәндиниң әһвалиға йеқиндин диққәт қиливатқанлиқини билдүрди. Уларниң ичидә индиана университетиниң профессори еллиот сперлиң әпәнди өзиниң илһам тохти әпәндиниң бешиға кәлгән қисмәттин әпсусланғанлиқини вә әң йеқин вақит ичидә илһам тохти әпәндиниң әһвали һәққидә яхши хәвәр аңлашқа тәшна икәнликини билдүрди. Илһам тохтиниң америкида оқуватқан қизиму радиомизға телефон қилип, дадиси илһам тохтиниң һечқачан хитай қануниға хилап иш қилмиғанлиқини, илһам тохтиниң пәқәт уйғурларниң қанун ичидики һәқ-һоқуқлирини тәләп қилғанлиқини әскәртип, даириләрни әң тез вақит ичидә дадиси илһам тохтини қоюп беришкә чақиридиғанлиқини билдүрди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт