Qayturulush xewpidiki Uyghur: chet'elge chiqish aldidikiler belni ching baghlisun

Ikki hepte ilgiri gollandiyidin qayturulush xewpige duch kelgen Uyghur panahlan'ghuchi radi'omiz ziyaritini qobul qilip, öz kechmishliri heqqide toxtaldi. U yene, chet'elge chiqish aldidiki Uyghurlarni belni ching baghlashqa chaqirdi.
Ixtiyariy muxbirimiz pida'iy
2013-01-23
Élxet
Pikir
Share
Print
Panahliq iltimasi ret qilin'ghan Uyghur abdulfaruq rabiye qadir xanim bilen. 2012-Yili 21-séntebir, gollandiye.
Panahliq iltimasi ret qilin'ghan Uyghur abdulfaruq rabiye qadir xanim bilen. 2012-Yili 21-séntebir, gollandiye.
RFA/Pidaiy

Gollandiye sot da'iriliri Uyghur yash abdulfaruqning panahliq iltimasini ret qilip, uni 1-ayning 8-küni qayturushqa höküm qilghan. Xelq'ara kechürüm teshkilati qatarliq kishilik hoquq organlirining arilishishi we gollandiyidiki Uyghurlarni qollighuchi partiyilerning küch chiqirish bilen abdulfaruq qayturulush xewpidin qutulup qalghan idi.

Abdulfaruq abdulgheni ependi bilen ötküzgen söhbitimizde burundin tartip hés qilip kéliwatqan, hijret qilghuchilarning muhajiret sépige kérip kélishide, héchqandaq idiyiwi teyyarliqi bolmasliq, barghan yéride qandaq ötkellerge duch kélidighanliqini bilmeslik, delil-ispatlirini layiqida teyyarliyalmasliq qatarliq sewebler tüpeylidin, Uyghur panahlan'ghuchilarning weten sirtida duch kéliwatqan qismetliri namayan boldi.

Gollandiyige kelginige bir yérim yil bolghan abdulfaruq ependi deslepki tekshürüshtin kéyinla, panahliq lagérida jawab kütüp turghan. Bu qétim tuyuqsizla chaqirtilip, qisqighina söhbettin kéyin qayturulushqa höküm qilin'ghan. Mezkur buninggha jawaben hökümge naraziliq bildürgen. Netijide gollandiyidiki iltija ishliri orgini bilen xelq'ara kechürüm teshkilatidiki xadimlarning alahide köngül bölüshi bilen bir qatar talash-tartish obyéktigha aylan'ghan.

Abdulfaruq ependining bildürüshiche, u özining panahliq tilesh arqiliq muhajirliq salahiyitige érisheleydighanliqini gollandiyige kélip andin bilgen we bu muhajirettiki hayatining siyasiy hayat bolidighanliqini chüshen'gendin kéyin, gollandiyidiki teshkilatlargha yéqin turup, ezaliq bedel puli tapshurup kelgen.

U özining bixeterlik mesililiri heqqide toxtilip, bu yerge kelgendin kéyin, uzun ötmeyla, xitaylar uning a'ilisidikilerge bésim qilip, a'ilisidikilerning pasportini tartiwalghanliqini bildürdi.

Abdulfaruq ependi wetendiki chaghliridin bashlapla tarixqa qiziqip, izden'gen we xitaylargha bolghan nepret qarishini tikligen.

U yene yürek sözini ipadilep, chet'eldiki Uyghurlarni arqigha chékinmeslikke ündidi, wetendin hijret qilip chiqmaqchi bolghanlarni belni ching baghlap andin chiqishqa chaqirdi. U, siyasetke arilashmaywatqan, arqigha chékiniwatqanlargha bolghan meydanini ipadilidi.

U yene gollandiyidiki teshkilatlarning muhajiret sépige kirip kéliwatqan yéngi muhajirlargha köprek xizmet ishlishini, türlük pa'aliyetlerni teshkillep aktipliqqa yéteklishini ümid qilidighanliqini bildürdi.

Hazirgha qeder biz uchratqan panahlan'ghuchilarning köpinchisi muhajirettiki siyasiy panahliq yolliridin héchqandaq xewersiz halda seperge atliniwatqanliqi melum bolup keldi. Buningda chet'ellerge yolgha salghan hayankeshlerning mes'uliyetsizliki, muhajirlarning weten sirtidiki jem'iyetler bilen alaqilishish imkanlirining yétersiz bolushi, chet'ellerdiki muhajir Uyghurlarning özliri turuwatqan döletlerdiki hayatliq yollirining ichki mahiyitini yoshurushi qatarliq amillarning izchil tekrarliniwatqanliqi barliq wijdan ehlining mes'uliyitige bérip taqilidighan mesilige aylanmaqta.

Toluq bet