Давутоғлу шаңхәйдә ваң йи билән учрашқанда уйғур мәсилиси күнтәртипкә кәлгән

Мухбиримиз әркин тарим
2014-05-23
Share
exmet-dawutoghlu-shi-jinping-bilen-korushti-shanghai-2014.jpg Түркийә ташқи ишлар министири әхмәт давутоғлу хитай дөләт рәиси ши җинпиң билән көрүшти
RFA/Erkin Tarim


Шаңхәйдә чақирилған асяда һәмкарлиқ вә бихәтәрликни күчәйтиш тәшкилатиниң 4 - нөвәтлик дөләт вә һөкүмәт рәһбәрлири йиғиниға қатнашқан түркийә ташқи ишлар министири әхмәт давутоғлу хитай дөләт рәиси ши җинпиң вә ташқи ишлар министири ваң йи қатарлиқ кишиләр билән учрашти. Бу учришишларниң куча алиқағида хитай сақчилириниң икки уйғурни етип өлтүрүвәткән күнгә тоғра келиши кишиләрниң каллисида уйғур мәсилиси күнтәртипкә кәлдиму дегән соални пәйда қилди.

Түркийәдә нәшр қилиниватқан ислам дөләтлири хәвәрлири намлиқ тор гезитидә 20 - май күни илан қилинған "хитай, пүтүн орта асяниң истратегийилик шерики" мавзулуқ хәвәрдә, пүтүн оттура ася түркий җумһурийәтлири билән истратегийилик шерик болған хитайниң шәрқий түркистанни ишғали астида тутуп туруватқанлиқини, хитай истратегийилик шерикликни бәзидә анчә көзгә илип кәтмисиму, түркмәнистан билән болған истратегийилик шерикликкә алаһидә әһмийәт бериватқанлиқини, хитай дөләт рәиси ши җинпиңниң түркмәнистанниң дөләт рәиси бәрдимуһаммәдофни бейҗиңда дөләт мурасими билән дағдуғилиқ күтивалғанлиқи йезилған.

Хитай оттура ася түркий җумһурийәтлири билән болған мунасивитини күчәйтиш үчүн тарихий йипәк йолини қайта җанландуруш иш пиланини оттуриға қойған иди.

Һәммимизгә мәлум болғинидәк, бу 5 җумһурийәт хәлқиниң уйғурлар билән қериндашлиқ мунасивити бар. Һәтта уйғурлар қәдимқи заманларда бу хәлқләр билән ортақ дөләтләр қуруп ортақ мәдәнийәтләр яратқан. Хитай һөкүмити уйғурларға бесим сиясити өткүзүватқан бүгүнки күндә бу җумһурийәтләр билән истратегийилик шериклик келишими түзүшини қандақ чүшинишимиз керәк? түркийә ташқи ишлар министири әхмәт давутоғлу хитай ташқи ишлар министири ваң йи учрашқанда уйғур мәсилиси күнтәртипкә кәлдиму ? дегәнгә охшаш соалларға җаваб тепиш үчүн, түркийә истратегийәлик чүшәнчә иниститүти мутәхәсиси доктор әркин әкрәм билән сөһбәт елип бардуқ. У, түркийә ташқи ишлар министири давутоғлу шаңхәйдә хитай ташқи ишлар министири ваң йи билән учрашқанда, уйғур мәсилиниң күнтәртипкә кәлгәнликини, хитайниң оттура ася ениргийәсини шундақла сода мәнпәәтини қолған кәлтүрүш үчүн бу җумһурийәтләр билән истратегийәлик шериклик орнитиватқанлиқини, әмма буниң дунядики истратегийәлик ортақлиқларға охшимайдиғанлиқини илгири сүрди.

Доктор әркин әкрәм әпәнди, хитайниң, келәчәктә бу җумһурийәтләрниң уйғурларға игә чиқишиниң алдини елиш үчүн, оттура асиядики түркий җумһурийәтләр билән әнә шундақ дипломатик мунасивәт елип бериватқанлиқини оттуриға қойди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт