Түркийә әскишәһәрдә қарабағ мәсилиси билән бирликтә уйғур мәсилисиму аңлитилди

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2016.02.23
ganire-pashayewa-xanim-mujahit-qeshqerli.jpg

Әскишәһәрдә қарабағ мәсилиси билән бирликтә уйғур мәсилиси аңлитилған йиғинға тәклип билән қатнашқан әзәрбәйҗан парламент әзаси ганирә пашайева ханим билән кичик муҗаһит қәшқәрли. 2016-Йили 19-феврал, түркийә. RFA/Erkin Tarim

parlament-ezasi-ganire-pashayewa.jpg

Әскишәһәрдә қарабағ мәсилиси билән бирликтә уйғур мәсилиси аңлитилған йиғинға тәклип билән қатнашқан әзәрбәйҗан парламент әзаси ганирә пашайева ханим сөзлимәктә. 2016-Йили 19-феврал, түркийә. RFA/Erkin Tarim

ganire-pashayewa-xanim-mujahit-qeshqerli-1.jpg

Әскишәһәрдә қарабағ мәсилиси билән бирликтә уйғур мәсилиси аңлитилған йиғинда кичик муҗаһит қәшқәрли әзәрбәйҗан парламент әзаси ганирә пашайева ханимға уйғур допписи тәқдим қилди. 2016-Йили 19-феврал, түркийә. RFA/Erkin Tarim

ganire-pashayewa-xanim-mujahit-qeshqerli-2.jpg

Әскишәһәрдә қарабағ мәсилиси билән бирликтә уйғур мәсилиси аңлитилған йиғинда әзәрбәйҗан парламент әзаси ганирә пашайева ханим билән кичик муҗаһит қәшқәрли айюлтузлуқ көкбайрақни тутуп хатирә сүрәттә. 2016-Йили 19-феврал, түркийә. RFA/Erkin Tarim

mujahit-qeshqerli-sheir-diklimatsiye-qilmaqta.jpg

Әскишәһәрдә қарабағ мәсилиси билән бирликтә уйғур мәсилиси аңлитилған йиғинға тәклип билән қатнашқан кичик муҗаһит қәшқәрли шеир декламатсийә қилмақта. 2016-Йили 19-феврал, түркийә. RFA/Erkin Tarim

turkiyede-uyghur-mesilisi-eskisheher-3.jpg

Әскишәһәрдә ечилған қарабағ мәсилиси билән бирликтә уйғур мәсилиси аңлитилған йиғинға қатнашқучилар. 2016-Йили 19-феврал, түркийә. RFA/Erkin Tarim

turkiyede-uyghur-mesilisi-eskisheher-2.jpg

Әскишәһәрдә ечилған қарабағ мәсилиси билән бирликтә уйғур мәсилиси аңлитилған йиғинға қатнашқучилар. 2016-Йили 19-феврал, түркийә. RFA/Erkin Tarim

turkiyede-uyghur-mesilisi-eskisheher-1.jpg

Әскишәһәрдә ечилған қарабағ мәсилиси билән бирликтә уйғур мәсилиси аңлитилған йиғинға қатнашқучилар. 2016-Йили 19-феврал, түркийә. RFA/Erkin Tarim

19-Феврал күни кәч саәт 7 дә түркийәниң оттура райониға җайлашқан әскишәһир шәһиридә “хоҗали қирғинчилиқи вә қарабағ мәсилиси” темисида доклат бериш йиғини өткүзүлди.

Әскишәһир әзәрбәйҗанлиқлар җәмийити, әскишәһир шәһәрлик һөкүмәт тәрипидин уюштурулған йиғинда, йиғинға кичик муҗаһит қәшқәрли тәклип бойичә қатнишип уйғурлар тоғрисида шеир декламатсийә қилип, йиғин әһлиниң қаттиқ алқишиға еришти. Тәпәбаши күлтүр мәркизидә өткүзүлгән йиғинда әзәрбәйҗан парламент әзаси ганирә пашайева ханим алаһидә тәклипкә бинаән әзәрбәйҗандин келип доклат бәргән болуп, у нутқида 1991-йили 2-айниң 19-күни әрменийә армийәсиниң әзәрбәйҗанниң қарабағ дегән җайиға бесип кирип, қери яш, аял вә бала демәстин көп санда пуқрани өлтүрүвәткәнликини, у земинниң техиғичә әрмәнийәләрниң ишғали астида икәнликини аңлатқандин кейин, хитайниң уйғурларға елип бериватқан бесим сиясити тоғрисидиму тохталди. Пүтүн түркий хәлқ яшлирини уйғур мәсилисигә көңүл бөлүшкә чақирди.

Йиғинда сөз қилған әзәрбәйҗан парламент әзаси ганирә пашайева ханим түркий хәлқләр бирлик вә иттипақ болсила арзу қилған келечәккә еришәләйдиғанлиқини баян қилип мундақ деди: “бундин кейин мән, сән, у демәймиз, биз дәймиз. Әгәр биз дейиштә мувәппәқийәтлик болсақ, биз дәп йолға чиқсақ, биз дәп туруп күрәш қилсақ, биз арзу қилған келәчәк бар. Әгәр бундақ болмиса, хоҗали қирғинчилиқиниң 27-йилидиму, 30-йиллидиму бир өзгириш болмайду. Иттипақ болсақ, бу җинайәтни өткүзгәнләрни адаләт алдиға елип чиқип һесаб сориялаймиз.”

Әзәрбәйҗан парламент әзаси ганирә пашайева ханим доклатида дунядики пүтүн түркий хәлқләрни иттипақлишип, түрк дунясидики қирим, уйғурлар дияри, қарабағ вә ирақ, сүрийәдики түркмәнләрниң мәсилилиригә игә чиқишқа чақирип мундақ деди: “әгәр бирлик вә иттипақ болалмисақ, түркмән теғида, техиму ечинишлиқ вәқәләр мәйданға келиду. Ирақниң кәркүк вә тәлапәр вилайәтлиридә түркмәнму қалмайду. Қиримдики дәрдимиз техиму күчийиду. Шәрқий түркистандиму шундақ болиду. Буни яшлиримиз билиши керәк. Дуняда шундақ бир қаидә бар, күчлүк болсаң өзүңни қоғдиялайсән, күчлүк болмисаң өзүңни қоғдиялмайсән. Шуңа пүтүн түркий хәлқләр бирлик, иттипақлиқни күчәйтиши керәк. Шундақ қилғандила күчлүк болуп өз һәқ вә һоқуқлирини қоғдиялайду. Түрк дуняси қирим татарлириниң мәсилисигә, әзәрбәйҗанниң қарабағ мәсилисигә, шәрқий түркистан мәсилисигә, ирақ вә сүрийәдики түркмән қериндашлириға игә чиқиши керәк. Мениң мәсиләм, сениң мәсиләң демәстин, түрк дунясиниң пүтүн мәсилилиригә игә чиқишимиз керәк.”

Доклат бериш йиғини ахирлашқандин кейин, техиму тәпсилий мәлумат игиләш үчүн журналист миркамил қәшқәрли әпәнди билән сөһбәт елип бардуқ. У, алди билән доклат бериш йиғининиң наһайити яхши өткәнликини, 5 аммиви тәшкилат билән әскишәһир шәһәрлик һөкүмәт ортақ уюштурған бу паалийәткә көп санда кишиниң қатнашқанлиқини баян қилди.

Миркамил қәшқәрли әпәнди қарабағ ишғалиниң 25-йиллиқи мунасивити билән өткүзүлгән доклат бериш йиғинида уйғур мәсилиниңму нуқтилиқ һалда аңлитилғанлиқини, муҗаһит қәшқәрлиниң уйғур кейимлири билән сәһнигә чиқип, “шәрқий түркистан оғлимән” дегән шеирни оқуп кишиләрниң қаттиқ алқишиға еришкәнликини, әзәрбәйҗанлиқ парламент әзаси пашайева ханимниң доклатида түркий хәлқләрни болупму яшларни бирликкә чақирғанлиқини баян қилди.

8 яштики мүҗаһит қәшқәрли 3 яш вақтида шаирә нурәла гөктүрк ханим язған “биз кимләр?” дегән шеирни декламатсийә қилип даң чиқарған иди. У, 5 йилдин бери түркийәниң һәр қайси җайлирида өткүзүлгән йиғилишларда вә телевизийәләрдә шеир декламатсийә қилиш арқилиқ уйғурларниң авази болмақта. У, һазир 15 әтрапида узун дастан вә шеирни ядқа билиду.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.