Gherb elliri b d t da lagérlar mesilisini otturigha qoydi we xitayni qattiq eyiblidi

Ixtiyariy muxbirimiz ekrem
2018-06-28
Share
bdt-shwetsariye-uyghur-mesilisi.jpg B d t kishilik hoquq kéngishining 38-nöwetlik yighinida shwétsariye wekili sözlimekte. 2018-Yili 28-iyun, jenwe.
webtv.un.org

27-Iyun gherb démokratik elliri b d t da xitaydiki "Yighiwélish lagérliri" mesilisini resmiy otturigha qoydi.

Bu hepte b d t we yawropa parlaméntida Uyghur diyaridiki "Yighiwélish lagérliri" mesilisi tekrar otturigha qoyulup, xelq'araning diqqitini yene bir qétim jelp qildi.

23-Iyun we 25-iyun künliri b d t kishilik hoquq kéngishining 38-nöwetlik yighinida hemde 26-iyun yawropa parlaméntida ötküzülgen "Tehdit astidiki insanlar: yüzminglighan Uyghurlar xitayning jaza lagérlirida azablanmaqta" namliq yighinda Uyghur diyaridiki lagérlar mesilisi otturigha qoyulup, dunya jama'itining qiziqishini qozghighan idi. 27-Iyun küni Uyghur diyaridiki lagérlar mesilisi b d t 38-nöwetlik kishilik hoquq kéngishi yighinining 4-bölümide gherb démokratik elliri teripidin biwasite otturigha qoyulup, xitay hakimiyitige nisbeten éghir diplomatik bésim peyda qildi.

Jenwediki b d t merkizidin ziyaritimizni qobul qilghan dunya Uyghur qurultiyining re'isi dolqun eysa ependi 38-nöwetlik kishilik hoquq kéngishi yighinida bulghariye wekilining yawropa ittipaqigha wakaliten sherqiy türkistandiki yighiwélish lagérliri mesilisini resmiy otturigha qoyghanliqini we buning yawropa ittipaqining Uyghurlar mesilisi toghrisidiki resmiy qarishi ikenlikini bildürgenlikini tilgha aldi.

Bir kün ilgiri yawropa parlaméntida ötküzülgen "Tehdit astida qalghan insanlar: yüzminglighan Uyghurlar xitayning jaza lagérlirida azablanmaqta" namliq yighin'gha ishtirak qilghan gollandiyediki Uyghur siyasiy aktipliridin zeynidin ependi yawropa ittipaqi aldida 4 -ayning 27-küni ötküzülgen "5 Ming kishilik namayish" ning gherb ellirige belgilik derijide tesir körsetkenlikini, Uyghurlar mesilisini yawropa ittipaqining xizmet üstilige tashlighanliqini tilgha alghan idi.

Yighinda gérmaniye, en'gliye, firansiye, shwétsariye qatarliq döletler Uyghur diyaridiki lagérlar mesilisini otturigha qoyup, xitay hakimiyitini qattiq tenqid qilghan. Norwégiye, chéx jumhuriyetliri xitaydiki kishilik hoquq weziyitini eyibligen.

Emma xitay hökümiti jinayetlirini étirap qilmighanning üstige gérmaniye, shwétsariye qatarliq gherb döletlirige qarshi inkas qaturup özlirini aqlighan hemde özlirining milliy siyasitining nahayiti aqilane ikenlikini bazargha salghan.

Netije étibari bilen Uyghur diyaridiki lagérlar mesilisi b d t yighinida tunji qétim köp dölet wekilliri teripidin otturigha qoyulghan we xitaygha nisbeten agahlandurush signali chélin'ghan. D u q ning re'isi dolqun eysa ependi bu yighinning aldi keynide diplomatik pa'aliyetlirini keng qanat yaydurghan.

B d t diki yighin jeryanida Uyghur musapirliri mesilisimu muhim téma bolghan. Qurultay re'isi dolqun eysa ependi b d t muhajirlar komissarliqining yuqiri derijilik emeldarliri bilen Uyghur musapirlar mesiliside jiddiy söhbetleshken.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet