4 Xitay ishchini görüge alghan turghun qurban saqchixanigha bérip ehwal melum qilishni ret qilghan

Muxbirimiz shöhret hoshur
2013-06-07
Élxet
Pikir
Share
Print
Baykölde étiz béshida yérini qoghdap yatqan déhqan tursun turghan. 2013-Yili iyun. Ghulja.
Baykölde étiz béshida yérini qoghdap yatqan déhqan tursun turghan. 2013-Yili iyun. Ghulja.
RFA

Hörmetlik radi'o anglighuchilar, ötken yekshenbe küni ghulja shehirining qaradöng yéza bayköl kentide, 4 neper xitay qurulush ishchisini görüge éliwélish weqesi yüz bergen, weqe xitay qurulush ishchilirining mezkur kenttiki 9 mo üzümlükni üstige topa tashlap bitchit qilishi netijiside kélip chiqqan idi.

Kent mes'ullirining ziyankeshlikke uchrighuchi a'ilige mesilini eng qisqa waqit ichide hel qilip bérish heqqide wede bérish bilen görüge élin'ghan ishchi we mashinilar qoyup bérilgen idi. Igilishimizche, da'iriler we saqchilar weqedin bir kün ötkendin kéyin, üzümlükni buzghuchilarning emes, belki ziyankeshlikke uchrighuchilardin turghun qurbanning görüge élish weqesidiki mes'uliyitini sürüshte qilishqa bashlighan. Turghun qurban saqchixanigha bérishni ret qilghan.

Töwende muxbirimiz shöhret hoshurning bu heqte teyyarlighan programmisini anglaysiler:

Ötken yekshenbe küni ghulja baykölde yüz bergen Uyghur déhqanlirining xitay qurulush ishchilirini görüge éliwélish weqeside, xitay qurulush ishchilirining Uyghur déhqanlirigha salghan ziyinining éghirliqi we buzghunchiliq qilmishining pedezligüsiz derijide éniqliqi sewebidin, hem neq meydandiki ammining peylidin chöchigenliki sewebidin neq meydan'gha yétip kelgen saqchilar, görüge alghuchilarni tutush yaki soraq qilishqa jür'et qilalmighan. Emma weqedin kéyin görüge alghuchilardin turghun qurban, hem yerlik da'iriler, hem saqchilar teripidin sürüshte qilinishqa bashlighan. Turghun qurbanni ishxanisigha chaqirghan da'iriler we saqchilar uning ziyankeshlikke uchrighuchi yaki weqe tughdurghuchi süpitide chaqirghanliqini éniq éytmighan. Emma gep - sözlerning oramidin özining soraqqa tartilidighanliqini bayqighan turghun qurban yuqiriqilardin her ikkisige bérishni ret qilghan:

Turghun qurban: etisi kenttin chaqirtiptu, ishxanigha bir kélip ketseng dep؛ emise ishni hel qilamsiler désem, "Sen bilen sözlishidighan gep bar" deydu؛ pozitsiyesidin yerning ishini sözlishidighandek emes؛ shunga "Siler özünglar kélinglar aldimgha, andin sözlisheyli, men qiliwatqan ishimni tashlap barmaymen" dédim. Bularning gépidin qarighanda üzümlukni töleshning, yerning ishini püttürüshning gépini qilidighandek emes.

Muxbir: saqchilar néme deydu?

Turghun qurban: bir saqchi keptu, bizning bashliqimiz séni chaqiriwatidu dep, néme qilidiken désem, sözlishidighan gep bar deydu؛ men dédim, eyni chaghda ma ishni hel qilinglar dep barsaq, saqchilar bu ishni yéziliq hökümet hel qilidu dégen, emdi qandaq bolup arilashqusi kepqaptu? men jinayetchi emes, men ziyankeshlikke uchrighuchi, barmaymen, dédim. Yene dédim, eger mushu ish)yer dawasi(ni hel qilalaymiz désenglar yene barimen, shunga némige chaqirisiler, shuni dengla awwal shuni biliwalay dédim؛ kelgen saqchi "Néme üchünlikini bilmeymen, shu kishini)sizni( saqchixana ekelgin dégent"" deydu. Uningghimu, undaq bolsa shu bashliqing özi kelsun, men jinayetchi emes, ziyankeshlikke uchrighuchi dédim.

Melum bolushiche, bayköldiki yer dawasida xitayning ghulja sheherlik hökümiti, sot organliri we saqchilar yerni sétiwalghan xitay shirketliri bilen bir septe heriket qilmaqta. Xitay shirketliri yer bahasini xitay emeldarlar bilen yeng ichide sodilashqandin kéyin, da'irilerning déhqanlarning qolidin yerni mejburiy tartip alghiche bolghan ariliqtiki waqit we awarichliqni sewrchanliq bilen ötküzmekte. Emeldarlar xitay shirketlirige satqan yerlerni déhqanlarni aldap alalmighandin kéyin, sotni waste qilip qollinip, atalmish qanuniy yol - sot hökümi arqiliq déhqanlarni mejburiy boysundurushqa urunsa, bumu kargha kelmise, saqchilarni ishqa sélip, qarshilashquchilarni jazalash arqiliq meqsitige yetmekte.

Ghuljida saqal qoyghan er we lichek artqan ayallarni texirsizlik bilen izdep - téipp jazalawatqan saqchilar, baykölde déhqanlarning bughdaylirini aghduruwetken we üzümliklirini topigha kömüwetken xitay köchmenlirige köz yummaqta. Ötken ayda bughdayliqi aghduriwétilgen turghun tursunning yénigha ehwal sürüshte qilip hazirghiche bir saqchi kelmigen. Uning 8 mo bughdayliqini kéchide aghduriwetkenler téxiche bayqalmighan.

Hörmetlik radi'o anglighuchilar, muhajirettiki Uyghur közetküchilerning qarishiche, Uyghur élining qat - qat yer asti bayliqlirini igilesh we yötkesh bilen qana'etlenmigen xitay hökümiti, Uyghur xelqini cheklik térilghu yerliridinmu mehrum qaldurush arqiliq, ularni eng addiy musteqil yashash imkanliridinmu pütünley mehrum qaldurmaqta؛ bu arqiliq yene yerlik xelqlerni omumiyüzlük halda xitay köchmenlirige yallinip we yaki xitay hökümitige béqinip yashashqa mejburlimaqta.

Toluq bet