Xitay hökümiti jasus kla'us. L ni d u q gha soqundurup kirgüzmekchi bolghan

Ixtiyariy muxbirimiz ekrem
2021-07-08
Share
Xitay hökümiti jasus kla'us. L ni d u q gha soqundurup kirgüzmekchi bolghan Xitay bash ministiri li kéchyang bérlin'gha kélishtin burun ésilghan gérmaniye we xitay dölet bayraqliri. 20217-Yili 31-may, gérmaniye.
AFP

6-Iyul küni, gérmaniyening döletlik radi'o-téléwiziye qanili bolghan ARD "Fédiratsiye axbarat idarisining xewerchisi xitaygha jasusluq qildimu?" namliq bir obzor élan qildi. Obzorda myunxén shehride yashaydighan 75 yashliq kla'us. L ning xitaygha jasusluq qilish gumani bilen qolgha élin'ghanliqi, soraq-so'al jeryanida xitay jasusluq orginining uni d u q gha soqunup kirishke buyrighanliqining ashkarilan'ghanliqi bayan qilindi.

Obzorda ipade qilinishiche, 75 yashliq jasus gumandari kla'us l. Emdila italiye sayahitini axirlashturup myunxéndiki öyige qaytip kelgende, ishik aldida saqlap turghan saqchilar teripidin qolgha élin'ghan. Sewebi: gérmaniye fédératsiye teptish mehkimisi uni xitay jasusluq organlirini axbarat bilen teminligenlik gumani bilen eyibligen. Myunxén rayonluq yuqiri sot mehkimisige "Mexpiy jususluq heriketliri bilen shoghullan'ghan" dep erz sun'ghan.

ARD Ning bérlindiki bash shitabi élan qilghan mezkur obzordin melum bolushiche, isim-familisi toluq ashkarilanmighan kla'us l. Eslide xiristiyan démokratlar partiyesige yéqin bolghan "Xanns-séydél fondi jem'iyiti" ning resmiy xizmetchisi iken. Uning xitay bashliqi awménda yashaydiken. U ayali bilen birge 2019-yili 11-ayning 23-küni awméndiki xitay rehberliri bilen körüshüsh üchün myunxén ayrodromigha qarap yolgha chiqmaqchi bolghanda, ishik aldidila saqlap turghan saqchilar teripidin birinchi qétim tutup tekshürülgen. Öyliri, chamadanliri axturulup ongtey-tongtey qiliwétilgen, kompiyotér we téléfonliri, a'ilisidiki éliktronluq mulazimet üskünilirining hemmisi tepsiliy tekshürülgen. Emma u chaghda qolgha élinmighan. Biraq bu qétim ular 5-iyul küni italiyedin qaytip kélishi haman fédératsiye axbarat idarisi "Qéchip kétishi mumkin" dégen guman bilen resmiy qolgha alghan.

Qiziqarliq bolghini, kla'us l. Dep atalghan bu adem qosh yüzlük jasus gumandari iken. U qanche 10 yillardin buyan fédératsiye axbarat idarisini bashqa döletlerge a'it melumatlar bilen teminlep, melum miqdarda tapan heqqige ériship kelgen. Bu sewebtinmu fédératsiye axbarat idarisining myunxéndiki bash merkizige xalighanda kirip chiqalaydiken, munasiwet da'irisimu kengri iken.

Bundin 10 yillar ilgiri u pénsiyege chiqqandin kéyin, bir qétimliq shangxey ziyariti mezgilide xitay terepning qiltiqigha chüshken. Xitay jasusluq organliri uni mexpiy axbarat yetküzüsh yumtalliri bilen teminligen. Lékin uning hazirgha qeder xitayni zadi qandaq uchurlar bilen teminligenliki téxi melum emesken. Biraq melum bolghan muhim bir nuqta shuki, d u q gha da'ir uchurlarni qolgha chüshürüsh bolghan. Xitay jasusluq orginining uni d u q gha soqunup kirishke buyrighanliqi soraq jeryanida otturigha chiqqan. U iqrarida "Xitayning özini d u q din wezipe élishqa buyrighanliqini, emma özining bu telepni ret qilghanliqi" ni tilgha alghan.

D u q re'isi dolqun eysa ependining bildürishiche, xitayning d u q gha jasus soqundurup kirgüzüshke urunushliri xéli uzun tarixi bar bir jeryan iken. 2009-Yili we uningdin ilgiri myunxénda qolgha élin'ghan bir bölük jasuslarning wezipisimu d u q gha soqunup kirish we uning melumatlirini igilesh bolghan. Lékin xitayning meqsidi emelge ashmighan.

Özini shuqeder küchlük chaghlawatqan xitay néme üchün hazirgha qeder d u q gha jasus kirgüzüsh meqsidige yételmeydu?

D u q re'isi dolqun eysa ependi bu so'alning jawabi üstide toxtalghanda, d u q ning özige xas alahidiliki we teshkiliy qurulmisigha a'it birqanche terepning xitayning bu sahediki urunushlirini izchil bitchit qilip kelgenlikini tekitlidi. U sözide yene d u q ning öz imkanlirigha layiq bixeterlik tedbirlirige ehmiyet bériwatqanliqini eskertti.

Yéqinqi mezgillerdin buyan, xitay hakimiyitining chet ellik yazghuchilarni, muxbirlarni we kishilik hoquq pa'aliyetchilirini sétiwilip d u q hem uning rehberlirini qarilashqa küshkürtiwatqanliqi melum bolghan idi. ARD Ning bu obzorida ashkarilinishiche, jasus gumandari kla'us l. Xitayning telipi boyiche Uyghurlarning mexpiyetlikini sétishni ret qilghan shundaqla xitay terepke fédératsiye axbarat idarisining özi bilidighan jasusliridin birnimu ashkarilap qoymighan.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet