Yighiwélish lagérliridiki bir qisim oqutquchilarning "Oqughuchi" gha özgirip ketkenliki delillendi

Muxbirimiz shöhret hoshur
2019-03-21
Élxet
Pikir
Share
Print
Qumuldiki "Terbiyelesh lagéri" ning derwazisi. 2017-Yili yaz.
Qumuldiki "Terbiyelesh lagéri" ning derwazisi. 2017-Yili yaz.
BITTER WINTER

Uyghur rayonidiki yighiwélish lagérida wezipe ötewatqan melum bir tonushi bilen xéli bir mezgilgiche ündidarda alaqiliship kéliwatqan türkiyediki Uyghur pa'aliyetchi zulpiqar eli birqanche aydin béri bu tonushi bilen alaqisining pütünley üzülgenliki we buni éniqlash jeryanida lagérda oqutquchiliq qiliwatqanlarning köp qismining "Ikki yüzlimichilik" bilen eyiblinip shu lagérdikilerge qétiwétilgenlikini ilgiri sürdi. Muxbirimizning éniqlashliri dawamida xotende éziz dawut isimlik bir oqutquchining, qeshqerde mir'adil isimlik bir mektep mudirining lagérda oqutquchiliq qiliwétip, mehbusqa aylinip qalghanliqi delillendi.

Türkiyediki Uyghur pa'aliyetchi zulpiqar eli Uyghur rayondiki lagérlarda wezipe ötewatqan bir tonushi bilen lagér qurulup xéli bir mezgilgiche ündidarda körüshüp turghan we lagérning ichki ehwalidin xewer tépip turghan. Birqanche ayning aldida bu tonushi bilen alaqisi ushtumtut üzülgendin kéyin, yene bashqa qanallar arqiliq lagérda wezipe ötewatqan köp sandiki oqutquchilarning "Mehbus oqughuchi" gha aylinip ketkenlikidin xewer tapqan.

Melum bolushiche, lagérdiki bu oqutquchilarning beziliri hökümet organliridin, beziliri mekteplerdin ekétilgen iken. Yene bir qismi bolsa ilgiri qanun saheside oqughan we herqaysi idare-jem'iyetlerde qanun'gha alaqidar xizmet ötewatqanlardin teshkillen'gen iken. Xotendiki melum bir yéziliq edliye xadimining pash qilishiche, shu yéza bashlan'ghuch mektipining oqutquchisi éziz dawut xitay tilidin ders bérish üchün lagérgha élip bérilghan. Arqidin namelum seweb bilen wezipisidin élip tashlinip, qoshna bir lagérgha atalmish "Terbiye" élish üchün yötkiwétilgen. Qeshqerdiki bir lagér saqchisining bayan qilishiche, lagérda oqutquchiliq qiliwatqan toqquzaq 3‏-ottura mektipining mudiri mir'adil lagérda ders ötewatqan mezgilde namelum seweb bilen dölet amanliq saqchiliri teripidin tutup kétilgen.

Pa'aliyetchi zulpiqarning bayan qilishiche, lagérdiki oqutquchilarning tutqun qilinishining sewebi yalghuz ularning tutqunlargha insaniy mu'amile qilip qélishi qatarliq atalmish "Ikki yüzlimichiliki" emes, belki eng muhimi xitayning nöwettiki eng chong "Dölet mexpiyetliki", yeni lagér ichidiki weziyetni éniq bilgenliki we bu sirning jem'iyetke ashkarilinip kétishining aldini élish üchün iken.

Emma bezi shahitlar, mesilen, korladiki bir "Milletler ittipaqliqi ülgisi" da'irilerning Uyghurlarni omumyüzlük halda atalmish "Qayta terbiye" din ötküzüsh pilani barliqi, pat yéqinda terbiyelinish nöwitining shu lagérlardiki oqutquchi we saqchilarghimu kélip qélish éhtimalini otturigha qoyghan.

Toluq bet