"мән хитайлиқ" дегән түркийә MADO ширкитиниң хоҗайини қаттиқ тәнқид вә байқут қилиш чақириқлириға учриди

Ихтиярий мухбиримиз арслан
2021-11-17
Share
MADO Марожни ширкитиниң хоҗайини мәһмәт саит канбур.
Social Media

Өткән ай әнқәрә чукурамбар районидики MADO марожни ширкитиниң шөбисидә уйғурлар тәрипидин ечилмақчи болған мухбирларни күтүвелиш йиғинини, хитайдики мәнпәтиниң зиянға учришидин әндишә қилип әмәлдин қалдурған MADO марожни ширкитиниң хоҗайини мәһмәт саит канбур, 16-ноябир күни түркийәдә хитай коммунист партийәниң тәшвиқатини елип баридиған, хитай мәркизи хәлқ телевизийәсиниң түркчә бөлүмидә сөз қилип: "инсанниң икки вәтини болиду, бири туғулған йери, йәнә бири қорсиқини тойдурған йәр, мән бүгүн хитайда қорсиқимни тойдуруватқан болсам мәнму хитайлиқ", дегән.

Мәһмәт саит канбурниң бу сөзлири түркийәдики иҗтимаий таратқуларда қаттиқ тәнқидкә учриди. Бир қанчә аммиви тәшкилат буниңға қарши баянат елан қилип, хәлқ аммисини мадо марожнисини байқут қилишқа чақириқ қилди.

Түркийә һөр дава партийәси истанбул шөбисиниң муавин рәиси шарафеттин гүләр, MADO ширкити һәққидики көз – қарашлирини ипадиләп мундақ деди: "дуня мәнпәәтлири үчүн MADO ширкитиниң хоҗайини чиқип, мән хитайлиқ дейиш арқилиқ пүткүл шәрқий түркистанлиқ қериндашлиримизни қаттиқ биарам қилди".

"ийи" партийәси едирнә шөбә рәиси әкрәм демир, MADO ширкитиниң мәһсулатлирини байқут қилишқа чақириқ қилип мундақ деди: "түркниң түрктин башқа дости йоқтур, MADO ниң саһиби мәһмәт саит канбур, әнқәрә чукурамбар шөбисидә уйғурларниң йиғин ечишиға рухсәт бәрмиди вә қорсақ тойған йәр вәтинимиз деди, мәнму хитайлиқ дәп елан қилди. Биз му түрк мадони байқут қилимиз", деди.

Түркийәниң әң чоң иҗтимаий тәшкилатлардин бири болған "түрк оҗақлири" тәшкилати бу һәқтә "ирқий қирғинчилиқни қоллиғучиларға нәп алғузмаңлар!", дегән шоар астида баянат елан қилди. Баянатта уйғурларниң хитай коммунист һакимийити тәрипидин ирқий қирғинчилиққа учраватқанлиқи тәкитләнгән вә MADO марожни ширкитини байқут қилишқа чақириқ қилған.

Баянатта мундақ дейилгән: "ирқий қирғинчилиқни қоллиғучиларға қарши байқут қилиш, ишғалчилиққа, қирғинчилиққа вә адаләтсизликкә қарши әң кәскин күрәш услуби болиду. Һәм қан қериндаш һәм диний қериндашлиримиз болған уйғурларға зиянкәшлик қилидиған һәр қандақ тәшкилий аппаратқа қарши хәлқимизни байқут қилишқа чақириқ қилимиз".

Фәһми аҗат исимлик киши тивиттер һесабида, "MADO демәк мараш марожниси демәктур, қаһриманмарашлиқ бирақ сүтчи имамниң сүти бузуқ нәврилиридин бири" дәп инкас язған.

Салиһ кук исимлик профессур доктор бу һәқтә тивиттерда инкас қилип мундақ язған: "уйғурларниң йиғин ечишиға рухсәт бәрмигән вә мән хитайлиқ дегән MADO ни байқут қилайли".

Җанәр кара исимлик киши тивиттерда MADOхоҗайиниға хитаб қилип: "дуканниң исмини мав дәп өзгәрт" ! , дәп инкас язған.

Саид әрҗан исимлик түрк тивиттерда, "хусусән мән бу байқутни қоллаймән вә буниңдин кейин MADOға һеч қачан бармаймән", дәп инкас язған.

6 Милйон 700 миң әгәшкүчиси болған демәт акалин исимлик мәшһур түрк сәнәтчи, MADOширкити хуҗайининиң мәзкур сөзлири орун алған видийосини тивиттерда һәмбәһирлиди вә униңға хитаб қилип: "сениң марожнаңни йәйттим, әмди иккинчи йемәймән, әгәр йәп қалсам маңа зәһәр болсун!" дәп инкас язған.

16-Ноябир кәчтә MADOға байқут қилиш чақириқи түркийәдики тивиттер таратқулирида әң көп бәс – муназирә елип берилған мәсилә һалиға кәлди.

17-Ноябир чаршәнбә күни қәһриман мараштики уйғур оқуғучилар MADOширкитиниң башлиқи мәһмәт саит канбурниң "мениң хитайда қорсиқим тойғанлиқи үчүн мән хитайлиқ" дегән сөзигә қарши сутуқ буғрахан илим вә мәдәнийәт вәхписи қәһриман мараш шөбиси тәрипидин орунлаштурулған "ирқий қирғинчилиқни қоллима" намида ахбарат елан қилиш паалийити өткүзди. Паалийәткә уйғур оқуғучилар вә йәрлик хәлқтин 30 ға йеқин киши қатнашти, паалийәттә қәһриман мараш сутуқ буғрахан илим вә мәдәнийәт вәхписи шөбисиниң муавин рәиси зикруллаһ алим сөз қилди.

У мундақ деди: "MADO хоҗайининиң бу позитсийәси интайин номуссизлиқтур, түрк – ислам мәдәнийитиниң мәркәзлиридин бири болған қаһраманмарашта туғулуп чоң болған вә түрк хәлқиниң пули билән күчләнгән бир кишиниң ағзидин бу хил пәскәш ипадиләрни аңлаш инсанни қаттиқ биарам қилидиған һадисидур. Мадо ширкитиниң бу қилмиши һәргизму қобул қилинмайду, биз шәрқий түркистанлиқ оқуғучилар болуш сүпитимиз билән мадо ширкитини қаттиқ әйибләймиз вә башта уйғур хәлқи вә түрк хәлқидин кәчүрүм сорашқа чақиримиз".

Биз истанбулдики дуня уйғур қурултийи вәхпиниң рәиси абдурешит абдулһәмит билән сөһбәт елип бардуқ. Абдурешит әпәнди бу һәқтә пикир баян қилип, униң бу сөзлириниң бир инсанниң шәхсий мәнпәәти үчүн виҗданини вә ғурурини қанчилик пәскә чүшүрәләйдиғанлиқини көрситип бәргәнликини ипадилиди.

У мундақ деди: "хитайдәк, болупму уйғур вә башқа мусулман хәлқләргә қарши ирқий қирғинчилиқ йүргүзүватқан вә инсанийәткә қарши җинайәт садир қиливатқан мушундақ бир милләткә өзини охшитиши вә өзини бу милләтниң әзаси дейиши һәқиқәтән инсанни наһайити әпсусландуриду. Түркийәдә яшаватқан пүткүл шәрқий түркистанлиқларни вә түркийә хәлқини бу MADO мәһсулатлирини байқут қилишқа чақириқ қилимиз".

Абдурешит абдулһәмит әпәндиниң билдүрүшичә, 20 – өктәбир күни дуня уйғур қурултийи вәхписи, шәрқий түркистан тәтқиқат вәхписи вә уйғур академийәси бирликтә, хитайда өткүзүлидиған 2022-йиллиқ бейҗиң қишлиқ олимпик мусабиқисини байқут қилишқа чақирип бир ахбарат елан қилиш йиғинини MADO ниң әнқәрәдики бир шөбисидә өткүзмәкчи болуп келишкән болуп, программиға бир күн қалған вақитта MADO ниң хоҗайини у программиниң у йәрдә қилишқа рухсәт бәрмәйдиғанлиқини, рухсәт бәрсә хитайдики мәнпәәтлирини зиянға учрайдиғанлиқини билдүрүп программини әмәлдин қалдуривәткәникән.

Игилинишичә, MADO маркилиқ марожни ширкитиниң 40 дөләттә дуканлири ечилған болуп, түркийәдә 300 орунда шөбиси мәвҗут икән. MADO Ширкити хитайниң шаңхәй вә йиву қатарлиқ бир қанчә шәһәрлиридә шөбилирини ачқан болуп, алдимиздики бәш йил ичидә униң хитайдики 1000 орунда шөбә ечишни мәқсәт қилғанлиқи илгири сүрүлди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт