Almatada tonulghan sha'ire patigül mexsetowaning qazaq tilidiki kitabi tonushturuldi

Ixtiyariy muxbirimiz oyghan
2016-04-25
Élxet
Pikir
Share
Print
Almatada tonulghan sha'ire patigül mexsetowa.
Almatada tonulghan sha'ire patigül mexsetowa.
RFA/Oyghan

25-Aprélda quddus ghojamyarof namidiki jumhuriyetlik dölet Uyghur muzikiliq komédiye tiyatirida "Ilham" we qazaqistan prézidénti mukapatining sahibi, sha'ire we alime patigül mexsetowaning yéqinda qazaq tilida neshr qilin'ghan "Özüngge ishinimen" namliq kitabini tonushturush murasimi bolup ötti. Tonulghan qazaq sha'iri da'ulétbék baytursinof terjime qilghan mezkur kitabni tonushturush pa'aliyitige qazaq we Uyghur ziyaliyliri qatnashti. Murasim riyasetchisi qazaqistan yazghuchilar ittipaqi yénidiki Uyghur edebiyati kéngishining bashliqi exmetjan hashiri Uyghur edebiyatining köp milletlik qazaqistan edebiyatida özige munasip orun tutup kéliwatqanliqini, Uyghur edebiyatini memliketke tonushturushta qazaq ziyaliylirining alahide küch chiqiriwatqanliqini ilgiri sürüp, kitab aptorining ijadiyitini tepsiliy tonushturdi.

Murasimda sözge chiqqan qazaqistan yazghuchilar ittipaqi bashqarmisi namidin sha'ir uluqbék isda'ulét, ittipaq terkibidiki "An aris" neshriyatining mudiri qadirbék qanapiyan oghli p. Mexsetowani tebriklep, qazaq xelqining ataqliq mutepekkur sha'iri abay heykelchisini sogha qildi. Uningda shundaqla "Bint" jem'iyitining prézidénti dilmurat quziyéf, muxter ewézof namidiki edebiyat we sen'et institutining bash ilmiy xadimi, filologiye penlirining doktori güljahan orda, "Yultuz" zhurnilining bölüm bashliqi dildar mamirbayéwa, jumhuriyetlik "Uyghur awazi" géziti xadimi muxterjan jumarof, Uyghur tiyatirining rézhissori yalqunjan shemiyéf, yazghuchi we dramaturglar dürnem meshürowa we awut mesimoflar p. Mexsetowa ijadiyitining alahidiliklirini, uning eserlirining bügünki kündiki ehmiyitini yuqiri bahalidi.

Ziyaritimizni qobul qilghan yazghuchi we dramatorg exmetjan hashiri Uyghur yazghuchiliri eserlirining köpligen neshrlerde qazaq, rus tillirida élan qiliniwatqanliqini bildürüp, mundaq dédi: "Biz meshhur qazaq yazghuchilirining eserlirini Uyghur tiligha terjime qilishtimu pa'aliyet körsitiwatimiz. Mesilen télman nuraxunof bilen patigül mexsetowa oljas süléyménofning tughulghanliqining 80 yilliqi munasiwiti bilen uning eserlirini Uyghur tilida, türkiyede türkiy tillarda chiqqan toplamda élan qildi. Edebiy terjime bu, yazghuchilarni yéqinlashturidighan altun köwrük. Terjime millet bilen milletning béshini qoshidighan, bir milletning mirasini ikkinchi milletke tonushturushta nahayiti chong ehmiyetlik ishtur."

P. Mexsetowa "Hayat heqiqiti - ilham menbesi", "Oy tamchiliri" edebiy-tenqidiy maqaliler toplamlirining, "Men muhebbet quchiqida", "Diyanet", "Sirliq alem bu...", "Yürektin tökülgen yash", "Künlük tutqan künchiler", "Séghinish mungi", balilargha béghishlan'ghan "Siler bilen qalsam...", "Her qaysida bar xislet", "Bille barghin baghlargha", "Kichik dostlargha" shé'iriy toplamlarning aptoridur. Uning eserliri "Perwaz", "Qeshqer edebiyati", "Yultuz", "Prostor", "Intizar", "Éhsan", "Meripet", "Izdénis", "Wéstnik" oxshash zhurnallarda, "Uyghur awazi", "Asiya bügün", "Edébi'ét aydini", "Zhétisu" qatarliq gézitlerde, "Anilar awazi", "Wesiyet", "Yashlar awazi", "Shé'iriyet gülzari", "Qazaqistan - méning wetinim" kolléktipliq toplamlirida üzlüksiz bésilip turdi.

Radi'omiz ziyaritini qobul qilghan qazaqistan yazghuchilar ittipaqining ezasi, yazghuchi we dramatorg awut mesimof qazaqistan Uyghur edebiyatining kéyinki waqitlarda xéli utuqlargha yetkenlikini, buninggha, mesilen, ataqliq yazghuchi we dramatorg exmetjan hashirining "Idiqut" romanining enqere shehiride türk tilida neshr qilinishining, shundaqla patigül mexsetowa eserlirining qazaqche terjimisining "Özüngge ishinimen" nami bilen alahide kitab bolup neshr qilinishining yarqin ispati bolalaydighanliqini otturigha qoydi. U edibning bashqilardin özining köp sahelik pa'aliyiti bilen periqlinidighanliqini alahide tekitlep, mundaq dédi: "Patigül edebiyatimizda shé'iriyetni güllendürüwatqan bolsa, sen'et saheside Uyghur tiyatirigha kéliwatqan qérindash xelqler edebiyati namayendilirini körsitish boyiche terjime ishliri bilen shughulliniwatidu. U yüzdin oshuq naxshilarning aptori. Patigül bizning ma'aripimizningmu ehwalini yaxshi bilidu. Uning mektepler üchün derslikliri, ilmiy maqaliliri keng xelq ammisigha tonush. Mundaq köp sahelik alime arimizda kemdin kem dep hésablaymen. Patigül qiyin, lékin shereplik bu ishning höddisidin chiqiwatidu, dep ishenchlik éytishqa bolidu."

A. Mesimof terjime ijadiyitining bolupmu qazaq we Uyghur edebiy dostluqini, ikki qérindash xelqning inaqliqini yenimu mustehkemleshte muhim rol oynawatqanliqini, buningda p. Mexsetowaningmu töhpisi barliqini bildürdi.

Toluq bet