ئالماتادا تۈركىي خەلقلەر دراماتۇرگلىرىنىڭ ئەسەرلەر توپلىمى تونۇشتۇرۇلدى

ئىختىيارىي مۇخبىرىمىز ئويغان
2015-11-13
Share
qazaqistan-almata-turkiy-xelqler-dramaturglar-2015.jpg ئالماتادا تۈركىي خەلقلەر دراماتۇرگلىرىنىڭ ئەسەرلەر توپلىمى تونۇشتۇرۇش پائالىيىتىدىن بىر كۆرۈنۈش
RFA/Oyghan


يېقىندا ئالماتادىكى مۇختەر ئەۋېزوف مۇزېيىدا «تىياتىر توپلىمى» ناملىق كىتابنىڭ ئىككىنچى سانىنى تونۇشتۇرۇش مۇراسىمى بولدى. خەلقئارا تۈركىي خەلقلەر مەدەنىيىتى تەشكىلاتى، مۇختەر ئەۋېزوف مۇزېيى ۋە قازاقىستان يازغۇچىلار ئىتتىپاقىنىڭ ئۇيۇشتۇرۇشى بىلەن ئۆتكەن بۇ مۇراسىمغا قازاقىستانلىق ۋە شۇنداقلا تۈركىيە، قىرغىزىستان، ئەزەربەيجاندىن كەلگەن يازغۇچىلار، ئالىملار، دراماتۇرگلار ۋە باشقىلار قاتناشتى. مۇراسىم رىياسەتچىسى قازاقىستان بىلىم ۋە پەن مىنىستىرلىقى م. ئەۋېزوف نامىدىكى ئەدەبىيات ۋە سەنئەت ئىنستىتۇتىنىڭ تىياتىر ۋە سەنئەت بۆلۈمى باشلىقى ئامانگېلدى مۇقانوف تۈركىيە پايتەختى ئەنقەرە شەھىرىدە تۈرك تىلىدا نەشر قىلىنغان بۇ توپلامنى مېھمانلارغا تونۇشتۇرۇپ، ئۇنىڭ تۈركىي تىللىق خەلقلەر ئۈچۈن چوڭ ئەھمىيىتىنىڭ بارلىقىنى ئالاھىدە تەكىتلىدى.

مۇراسىمدا سۆزگە چىققان قازاقىستان يازغۇچىلار ئىتتىپاقى ئۇيغۇر ئەدەبىياتى كېڭىشىنىڭ باشلىقى ئەخمەتجان ھاشىرى، خەلقئارا تۈركىي خەلقلەر مەدەنىيىتى تەشكىلاتىنىڭ ئەزەربەيجان بويىچە ۋەكىلى ئېلچىن غافارلى، ئەزەربەيجانلىق شائىر ئەكپەر خوشالى، قىرغىزىستانلىق شائىر نۇرلان قالىبېكوف، خەلقئارا تۈركىي خەلقلەر مەدەنىيىتى تەشكىلاتىنىڭ قازاقىستاندىكى ۋەكىلى مالىك ئوتاربايېف، قازاق شائىرى، ژۇرنالىستى ئامانتاي ئاخېتوف، ژۇرگېنوف نامىدىكى قازاق مىللىي سەنئەت ئاكادېمىيىسىنىڭ پروفېسسورى ئەلىيە بوپېژانوۋا ۋە باشقىلار خەلقئارا تۈركىي خەلقلەر مەدەنىيىتى تەشكىلاتىنىڭ تۈركىي خەلقلەر ئەدەبىياتىنى راۋاجلاندۇرۇشتا ھەم ئۇنىڭ باي مىراسىنى دۇنياغا تەرغىپ قىلىشتا ئېلىپ بېرىۋاتقان ئىشىنى يۇقىرى باھالىدى.

رادىيومىز زىيارىتىنى قوبۇل قىلغان يازغۇچى ۋە دراماتۇرگ ئەخمەتجان ھاشىرى مەزكۇر توپلامنىڭ تۈركىي تىللار مەدەنىيىتىدە تۇتقان ئورنى ھەققىدە مۇنداق دېدى: «پۈتكۈل تۈركىي خەلقلەرنىڭ يازغۇچىلىرى ئەسەرلىرىنىڭ تۈرك تىلىغا تەرجىمە قىلىنىشى ناھايىتى چوڭ تارىخىي ئەھمىيەتكە ئىگە. بىرىنچىدىن، بۇ تۈركىي خەلقلەرنىڭ، يەنى دراماتۇرگلىرىنىڭ ياخشى ئەسەرلىرى بۇ توپلامدا بار. ئىككىنچىدىن، كىتابنى بارلىق تۈركىي ئەللەرنىڭ تىياتىرلىرىغا، يازغۇچىلار ئىتتىپاقىغا تەقدىم قىلىدۇ. ئۇلار كۆرۈپ، دۇرۇس كۆرسە، ئۆزلىرىنىڭ ماكان - جايلىرىدىكى تىياتىرلاردا قويۇشى مۇمكىن. بۇ تۈركىي خەلقلەرنىڭ تارىخىنى ئىپادىلەيدىغان ئەسەرلەر. بۇنىڭغا كۆپ كۈچ چىقارغان خەلقئارا تۈركىي خەلقلەر مەدەنىيىتى تەشكىلاتىنىڭ تۈركىيەدىكى مەدەنىيەت مەركىزى. شۇلارنىڭ قوللاپ - قۇۋۋەتلىشى، تەشەببۇسى بىلەن پۈتكۈل تۈركىي خەلقلەر دراماتۇرگلىرىنىڭ ئەسەرلىرى تۈرك تىلىغا تەرجىمە قىلىنىپ، بىزگە ھاۋالە قىلىندى. بۇنىڭدىن كېيىنمۇ بۇ ئەنئەنە داۋام قىلىنىدۇ. ئۇنىڭ داۋامى ئەمدىكى توپلام، يەنى تۈركىي خەلقلەر دراماتۇرگلىرىنىڭ بالىلار ئۈچۈن يازغان ئەسەرلىرى تەرجىمە قىلىنىپ بېرىلىدىكەن. كېلەچەك شۇنى كۆرسىتىدۇ. توپلامنىڭ چىقىشى چوڭ تارىخىي ۋەقە، يەنى مىللەتلەرنى تونۇشتۇرۇشتا، يېقىنلاشتۇرۇشتا چوڭ رول ئاتقۇرىدۇ، دەپ ھېسابلايمەن.»

مەزكۇر توپلامدا ئەزەربەيجان، قازاقىستان، قىرغىزىستان، تۈركىيە، تۈركمەنىستان، ئالتاي، باشقۇرتىستان، گاگائۇزىيە، خاقاسىيە، ساخا (ياكۇتىيە)، تاتارىستان، تۇۋا، چۇۋاشىيە ئوخشاش مەملىكەتلەر دراماتۇرگلىرىنىڭ ئەسەرلىرى كىرگۈزۈلگەن. ئۇنىڭدا قازاقىستان بويىچە ئىككى دراماتۇرگنىڭ يەنى قازاق يازغۇچىسى نۇرغالى ئورازنىڭ «ئاداشقان يۇلتۇزلار» ۋە ئەخمەتجان ھاشىرىنىڭ «ئىدىقۇت» درامىلىرى ئورۇن ئالغان.

رۇسىيە تەبىئىي پەنلەر ئاكادېمىيىسىنىڭ ئەزاسى، پروفېسسور دوكتور ئالىمجان ھەمرايېف خەلقئارا تۈركىي خەلقلەر مەدەنىيىتى تەشكىلاتىنىڭ ئېلىپ بېرىۋاتقان پائالىيەتلىرىنى ھەققىدە مۇنداق دېدى: «ھەقىقەتەنمۇ بۇ بىر مەدەنىي ۋەقە بولدى، دېسەم خاتالاشمايمەن. خەلقئارا تۈركىي خەلقلەر مەدەنىيىتى تەشكىلاتى قۇرۇلغاندىن بېرى ناھايىتى مۇھىم ئىشلار قىلىنىپ كېلىۋاتىدۇ، نۇرغۇنلىغان تۈركىي تىللار يازغۇچىلىرىنىڭ ئەسەرلىرى ھەر خىل تىللارغا تەرجىمە قىلىنىۋاتىدۇ. بۇ تەرجىمىلەر رەسمىي تونۇشتۇرۇلۇۋاتىدۇ. بۇلتۇر تەشكىلاتنىڭ بېۋاسىتە ئۇيۇشتۇرۇشى بىلەن زىيا سەمەدىنىڭ ئىجادىيىتى تونۇشتۇرۇلۇپ، خەلقىمىزدە ناھايىتى بىر ياخشى تەسىرات قالدۇرغان ئىدى. بۇ يىلى ئەخمەتجان ئاكا ھاشىرىنىڭ «ئىدىقۇت» درامىسى تۈرك تىلىغا تەرجىمە قىلىنىپتۇ. بۇ بىز ئۈچۈن ناھايىتى چوڭ ئۇتۇق، دەپ ھېسابلايمەن. بۇ ئۇيغۇر ئەدەبىياتى تەرەققىياتىنىڭ بىر كۆرۈنۈشى، دىققەت مەركىزىگە ئېلىنىشى، ئېتىراپ قىلىنىشىدۇر. كېيىنكى ۋاقىتلاردا ئومۇمەن خەلقئارا تۈركىي خەلقلەر مەدەنىيىتى تەشكىلاتىنىڭ قىلىۋاتقان ئىشلىرى ھەممىمىزنى خۇرسەن قىلىدۇ. بىز تولۇغى بىلەن ئۇنى قوللايمىز. ئۆز ۋاقتىدا بۇ پرېزىدېنتىمىز نۇرسۇلتان ئەبىش ئوغلى نازاربايېف ئۆزى تەۋسىيە قىلغان تەشكىلات ئىدى. ئۇ ئۆزىنىڭ ئىش - چارىلىرىنى ئۇتۇقلۇق ئېلىپ كېتىپ بارماقتا. بۇنىڭدىن كېيىنمۇ تۈركىي خەلقلەرنىڭ مەدەنىيىتىنى، ئەدەبىياتىنى، سەنئىتىنى تونۇشتۇرۇش جەريانى تېخىمۇ ئىشتىكلىشىدۇ، دېگەن ئويدا بىز ھەم بۇنىڭغا كامىل ئىشىنىمىز.»

پىكىرلەر (0)

بارلىق پىكىر - بايانلارنى كۆرۈش.

پىكىر قوشۇڭ

رادىئونىڭ ئىشلىتىش شەرتلىرىگە ئاساسەن، پىكىرلىرىڭىز تەكشۈرگۈچىلەر تەرىپىدىن تەستىقلىنىشى ۋە مۇۋاپىق دەرىجىدە تەھرىرلىنىشى تۈپەيلى، تور بەتتە دەرھال پەيدا بولمايدۇ. سىز قالدۇرغان مەزمۇنغا ئەركىن ئاسىيا رادىئوسى جاۋابكار بولمايدۇ. باشقىلارنىڭ كۆز قارىشى ۋە ھەقىقەتكە ھۆرمەت قىلىشىڭىزنى سورايمىز.

تولۇق بەت