Zulpiye: awstraliyede Uyghurlar ammiwi pa'aliyetler arqiliq Uyghur weziyitini anglitiwatimiz

Muxbirimiz méhriban
2018-03-13
Élxet
Pikir
Share
Print
Awstraliyening adélayd shehiride ötküzülgen milletler medeniyet pa'aliyitige mezkur sheherdiki Uyghurlarmu Uyghur milliy kiyimlirini kiyishken halda qatnashqan. 2018-Yili 9-mart.
Awstraliyening adélayd shehiride ötküzülgen milletler medeniyet pa'aliyitige mezkur sheherdiki Uyghurlarmu Uyghur milliy kiyimlirini kiyishken halda qatnashqan. 2018-Yili 9-mart.
RFA/Méhriban

9-Mart küni awstraliyening adélayd shehiride ötküzülgen milletler medeniyet pa'aliyitige mezkur sheherdiki Uyghurlarmu Uyghur milliy kiyimlirini kiyishken halda qatnashqan.

Melum bolushiche, pa'aliyetke qatnashqan Uyghurlar en'eniwi Uyghur ta'amliri we Uyghur medeniyitini tonushturush bilen birlikte, nöwette xitayda dawamlishiwatqan Uyghurlarning teqibleshke uchrash weziyitini anglatqan.

Bu sheherdiki "Uyghur ana til mektipi" ning mudiri zulpiye xanimning bildürüshiche, pa'aliyette Uyghur ayalliri teyyarlighan mezzilik Uyghur ta'amliridin bashqa Uyghur yashliri tarqatqan Uyghurlarning kimliki we nöwette xitay hökümitining basturushigha uchrawatqan Uyghurlar weziyiti heqqidiki teshwiqat wereqiliri pa'aliyet ehlining qiziqishini qozghighan.

Zulpiye xanim bayanida yéqindin buyan xitay da'irilirining qollishi hetta biwasite yardimi bilen awstraliyede qurulghan, xitay tilliq mektepler we atalmish "Shinjangliq yurtdashlar jem'iyiti" ge oxshash her xil namlardiki ammiwi teshkilatlarning xitay hökümitining teshwiqatini kücheytiwatqanliqini bildürüp, bundaq bir shara'itta awstraliyediki Uyghurlarning awstraliye Uyghur jem'iyitining teshkillishide, bu xil medeniyet pa'aliyetliridin paydilinip, Uyghur millitini we weziyitini anglitishning muhimliqini tekitlidi.

Inkaslardin melum bolushiche, yillardin buyan awstraliyede ötküzülüp kéliwatqan her xil medeniyet pa'aliyetlirige qatniship kéliwatqan xitay ammiwi teshkilatliri Uyghur, tibet, mongghul qatarliq xitay bolmighan milletlerning en'eniwi kiyimlirini kiyip we sehnide bu milletlerning milliy sen'itini orundap, bularni öz teshwiqatini élip bérishning qoraligha aylanduruwalghan.

Zulpiye xanim, xitay hökümitining qollishi bilen awstraliyede qurulghan xitay mektepliri we pa'aliyet élip bériwatqan xitay ammiwi teshkilatlirining Uyghurlargha xas milliy kiyimler we Uyghur sen'itidin teshwiqat qorali süpitide paydilinishigha qarita, awstraliyede yashawatqan Uyghurlarning öz emeliy herikiti arqiliq bezi tedbirlerni qollinip muweppeqiyet qazan'ghanliqini bildürdi.

U bayanida adélayd shehiridiki "Uyghur ana til mektipi" ning awstraliye ma'arip tarmaqlirigha erz qilishi netijiside 2017-yildin bashlap, awstraliyede ötküzülidighan mekteplerning sen'et pa'aliyitide xitay tili mektipi oqughuchilirining Uyghurlarning milliy kiyimlirini kiyip, sehnide Uyghur sen'itini orundishigha ruxset qilinmighanliqini neqil aldi. U, özlirining nöwette bu xil medeniyet pa'aliyetliridimu xitaylarning Uyghur qatarliq bashqa milletlerning milliy kiyimlirini kiyishi we xitay bolmighan milletlerning milliy sen'etlirini xitay sen'iti qilip körsitishini cheklesh toghruluq awstraliyediki munasiwetlik hökümet organlirigha dawamliq erz yéziwatqanliqini bildürdi.

Melum bolushiche, chet'ellerdiki Uyghur ayallirining özlükidin teshkillinishi bilen qurulghan "Bir awaz, bir qedem" guruppisining chaqiriqigha bina'en bu yil 3-ayning 15-küni pütkül dunya miqyasida ötküzülüsh pilanlan'ghan "15-Mart Uyghur ayalliri naraziliq namayishi" gha awstraliyediki Uyghur ayallirimu awaz qoshqan.

Zulpiye xanimning bildürüshiche, nöwette adélayd shehiridiki Uyghur ayalliri jiddiy teyyarliq qiliwatqan bolup, 15-mart namayishigha lazim bolghan teshwiqat taxtiliri yasilip bolun'ghan we bu teshwiqat taxtilirining bir qismi adélayd shehiride 9-mart küni ötküzülgen medeniyet pa'aliyiti meydanigha élip bérilip sayahetchilerning diqqitini tartqan.

Nöwette amérikidiki Uyghur kishilik hoquq qurulushining tetqiqatchisi bolup ishlewatqan zubeyre xanim, ilgiri awstraliyede bir mezgil yashighan hem uning a'ile ezaliri hazirmu awstraliyede turuwatqan bolup, u awstraliyediki Uyghurlarning pa'aliyetliridin yaxshi xewerdar.

Zubeyre xanim ziyaritimizni qobul qilip awstraliyediki Uyghurlarning shu yerdiki Uyghur teshkilatining yétekchilikide özlirining tirishchanliqi we emeliy herikiti arqiliq, xitayning tesiri küchlük bolghan awstraliyede Uyghur mesilisini anglitip kéliwatqanliqini bildürdi.

Zubeyre xanim yene awstraliyening adélayd shehiridiki Uyghur ayallirining awstraliyede Uyghur mesilisini anglitishta oynawatqan roligha yuqiri baha bérip, 9-mart jüme küni ötküzülgen milletler medeniyet pa'aliyitide Uyghur ayalliri we yashlirining mezkur pa'aliyettin paydilinip, xitay hökümitining yuqiri bésimliq siyasitige uchrawatqan Uyghurlar weziyitini anglitishining awstraliye xelqi we hökümitining xitay hökümitining heqiqiy yüzini körüshide muhim ehmiyetke ige ikenlikini tekitlidi.

Uning éytishiche, awstraliyediki Uyghur ahaliliri asasliqi adélayd, mélburn, sidnéy qatarliq sheherlerge tarqalghan.

Toluq bet