Қирғизистан уйғурлири “шәрқи түркистан җумһурийәтлири” ни хатириләш йиғини өткүзди

Ихтиярий мухбиримиз азад қасим
2015-11-12
Share
ikki-kumhuriyet-bishkek-qirghizistan.JPG Қирғизистандики уйғур җамаити вәкиллири шәрқи түркистан җумһурийәтлирини хатириләш йиғинида. 2014-Йил 11-ноябир, бишкәк.
RFA/Azad Qasim

Қирғизистанниң бишкәк шәһири вә униң әтрапидики мәһәллиләрдики уйғур җамаитиниң вәкиллиридин 150 кә йеқин киши 11-ноябир күни иттипақ җәмийитиниң уюштуруши билән аламидин мәһәллисидики паалийәт соруниға җәм болуп, 1933-йили қурулған “шәрқи түркистан ислам җумһурийити” ниң 82 йиллиқи һәмдә 1944-йили қурулған “шәрқи түркистан җумһурийити” ниң 71 йиллиқини хатириләш йүзисидин йиғин өткүзди.

Йиғинға дуня уйғур қурултийиниң қирғизистандики вәкили розимуһәммәт абдулбақийив риясәтчилик қилди. Йиғинда алди билән мустәқиллиқ күрәшлиридә қурбан болғанларниң роһиға атап қуран тилавәт қилинди.

Андин сөзгә чиққан иттипақ җәмийитиниң рәиси артиқ һаҗим йиғин әһлини җумһурийәт байрими мунасивити билән тәбриклигәндин кейин мундақ деди: “уйғур хәлқи икки қетим өзиниң мустәқил дөләтлирини қурған. Биз бүгүн бу җумһурийәтләрни хатириләп олтуруптимиз. Һәммиңларни бу байрам күнүңлар билән тәбрикләймән.”

“шәрқи түркистан җумһурийәтлири” ниң қурулуши һәмдә мәғлуп болушидики сәвәбләр һәққидә доклат бәргән иттипақ җәмийитиниң муавин рәиси бәхтияр қасим алди билән “шәрқи түркистан ислам җумһурийити” һәққидә сөз қилип мунуларға тохталди: “1931-йили хуҗинияз һаҗим рәһбәрликидә қозғалған инқилаб пүтүн уйғуристан земинини зилзилигә кәлтүргән иди, 1933-йили қәшқәрдә шәрқи түркистан ислам җумһурийити қурулди.”

Бәхтияр қасим өз доклатида йәнә, 1944-йили ғулҗада башланған шәрқи түркистан инқилабиниң сәвәблири, шәрқи түркистан җумһурийитиниң қурулуши һәмдә инқилабниң мәғлуп болуши қатарлиқ җәрянлар һәққидә тохтилип мундақ деди:“1944-1949-йиллардики шәрқи түркистан миллий азадлиқ инқилабиниң аччиқ савақлирини әстин чиқармаслиқимиз лазим. Нөвәттики шараитта мустәқиллиқ үчүн күрәш қилишниң асаслиқ билимлирини, йәни сиясәтни, һоқуқшунаслиқни, тарихни, иқтисадни һәмдә вәтәнпәрвәрликни яшларға түгитишимиз лазим.”

Йиғин ахирида иттипақ җәмийити тәрипидин шәрқи түркистан миллий армийисәниң пешқәдәмлиригә җумһурийәт байрими мунасивити билән соғилар тарқитилди.

Йиғинда йәнә 22-24-өктәбир күнлири явропа парламентида өткүзүлгән “диний әркинликни қоғдаш, уйғур инсан һәқлири көрүши” намлиқ конфиринсийәгә қатнишип кәлгән иттипақ җәмийитиниң сабиқ муавин рәиси җамалидин насирув һәмдә 31-өктәбир вә 1-ноябир күнлири өзбекистанниң ташкәнт шәһиридә өткүзүлгән “өзбекистан уйғур мәдәнийәт мәркизи” қурулғанлиқиниң 25йиллиқини тәбрикләш паалийәтлиригә қатнишип кәлгән иттипақ гезитиниң муавин баш муһәррири рәһимҗан һапизлар өзлири қатнишип кәлгән паалийәтләр һәққидә мәлуматлар бәрди.

Йиғин ахирлашқандин кейин радиомиз зияритини қобул қилған қирғизистандики уйғур зиялийлиридин һаҗимурат һашимув төвәндикиләргә тохталди: “бүгүнки йиғинда яхши көз қарашлар оттуриға қоюлди. Болупму бүгүнкидәк паалийәтләргә яшларни көпрәк җәлп қилиш һәққидики пикирләрни наһайити орунлуқ дәп қараймән. Вәтән һәммимизгә керәк. Биз мусапирчилиқта қанчилик җапаларни тартиватимиз. Әгәр өзимизниң әркин вәтинимиз болғанда, бундақ паалийәтләрни наһайити дағдуғилиқ өткүзгән булар идуқ. Аллаһ буйруса бизму һөр, азад күнләргә еришәрмиз дәп үмид қилимән.”

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт