Қазақистанлиқ уйғурлар атақлиқ композитор азад бурһанофтин айрилди

Ихтиярий мухбиримиз ойған
2015-03-02
Share
azad-burhanof-305.jpg Атақлиқ композитор мәрһум азад бурһаноф.
RFA/Oyghan

Атақлиқ композитор азад бурһаноф узунға созулған ағриқтин кейин, 26-февралда алмата шәһиридә аләмдин өтти. 27-Февралда қуддус ғоҗамяроф намидики җумһурийәтлик дөләт уйғур музикилиқ комедийә тиятирида дәпн мурасими болуп, униңға һәр яқлардин кәлгән йүзлигән киши қатнашти.

Мурасимни ачқан мәзкур тиятирниң режиссори ялқунҗан шәмийеф а. Бурһанофниң тәрҗимә һалини қисқичә тонуштуруп, қазақистан мәҗлиси алий кеңишиниң әзаси мурат әхмәдийеф, алмата шәһәрлик мәслиһитиниң әзаси әхмәтҗан шәрдиноф, қазақистан уйғурлириниң җумһурийәтлик етно-мәдәнийәт мәркизиниң рәиси шаһимәрдан нурумоф, “санаәтчиләр, тиҗарәтчиләр вә йеза игилики хадимлири” җәмийәтлик бирләшмисиниң президенти дилмурат қузийефларниң дәпн мурасимиға келәлмәй, тәзийә йоллиғанлиқини хәвәр қилди. Андин сөзгә чиққан сәнәтшунаслиқ пәнлириниң намзати әхмәтҗан қадироф, қазақистан язғучилар иттипақи йенидики уйғур әдәбияти кеңишиниң башлиқи, язғучи вә драматорг әхмәтҗан һашироф, филологийә пәнлириниң намзати рабик исмайилоф, җумһурийәтлик “уйғур авази” гезитиниң баш муһәррири ершат әсмәтоф, шәһәрлик уйғур мәдәнийәт мәркизиниң рәиси абдуллам һошуроф, уйғур наһийиси вәкиллиридин сәйдалим амутоф, сейсмологийә пәнлириниң доктори абдуләзиз абдуллайеф, мәрһумниң дост-бурадәрлиридин мухпул йүсүпоф, телман баратоф вә башқилар а. Бурһанофниң уйғур миллий сәнитигә қошқан төһписини, яш сәнәтчиләрни тәйярлаштики, артисларниң бәдиий маһаритини ашуруштики тиришчанлиқини, униң инсаний пәзиләтлирини алаһидә тәкитлиди.

Әхмәтҗан қадироф мундақ деди: “азад интайин актип вә өзини сәнәткә беғишлиған киши иди. Сәнәткә берилгән кишиләр көпинчә өзлирини әмәс, бәлки өзлирини беғишлиған нәрсини көриду. Шуниң үчүн азадниң тәрҗимә һалиға қарайдиған болсақ, униң көп нәрсиләрдә биринчиләрдин болғанлиқини байқаймиз. Азад биринчиләрдин болуп бүгүнки тиятир сәнитимизгә кәспий музикилиқ билим елип кәлди. У уйғурларниң ичидин биринчиләрдин болуп музика мәктипини тамамлиған. Азад биринчиләрдин болуп уйғур миллий ансамбиллирини тәшкиллиди. У биринчиләрдин болуп тиятиримизға сәмимийлик охшаш инсаний мунасивәтләрни елип кәлди.”

Әхмәтҗан һашироф болса: “мән азидим билән узақ вақит муңдаш вә сирдаш болған язғучи. Мениң байқиғиним-азидимниң һеч кимгә охшимайдиған бир сүпити бар. Униң йәнә бир хислити-адәмләр бир күни йолвас болуп, бир күни маймун болуп, бир күни бөрә болуп яшайду, азидим болса һәр күни адәм болуп яшиған инсан” деди.

Рабик исмайилоф мундақ деди: “азад тиятирниң пәрзәнти. У биринчи кәспий сәнәткар. Азад өзигә өзи һәйкәл орнитип кәтти, чүнки у китаб чиқарди. Һә, китаб болса мәңгү ядикарлиқтур. Мән азадни кичик вақтимдин башлап биләттим. Бизниң тиятиримиз бар икән, биз даим әнә шу азадқа охшаш адәмләрни өз хатиримиздә сақлаймиз.”

Ершат әсмәтоф мундақ деди: “азад ака һәқиқәтәнму миллий сәнитимизгә сөз йүзидила әмәс, бәлки әмәлийәттә чоң из қалдурған инсан. Уйғур наһийисидә болсун, яркәнт наһийисидә болсун, һәр қандақ бир сәнәт коллектипини алсақ, у йәрдә азад акиниң из-тамғиси бар, дәп ойлаймән. Азад акидәк хәлқидә һәқиқий из қалдуруп, исми тарихта алтун һәрпләр билән йезилидиған адәмләр наһайити аз.”

Сәйдалим амутофмундақ деди: “азад акиниң тәрбийилигән шагиртлири миңлап санилиду. Чүнки у горний гиганттики ‛таң нури‚, шәһәрдики ‛гүлдәстә‚, уйғур наһийисидики ‛арзу‚, яркәнт тәвәсидики ‛шатлиқ‚, униңдин сирт ‛пәрваз‚, ‛өсәк садаси‚ ансамбиллири хәлқ ансамбиллири дегән намни алғичә ишлигән инсанларниң бири. У мушу күнгичә бизниң ‛арзу‚ ансамбилидин қолини үзмәстин һәр йили келип, бизни өгәтти.”

Азад мәшүр оғли бурһаноф 1940-йили 28-апрелда алмата вилайитиниң яркәнт наһийисигә қарашлиқ пәнҗим йезисида туғулған. 1959-Йили алматадики чайковский намидики музика мәктипигә оқушқа чүшүп, уни 1963-йили тамамлайду. Шу йилдин башлап у қуддус ғоҗамяроф намидики җумһурийәтлик дөләт уйғур музикилиқ комедийә тиятириниң “нава” ансамбилиниң артиси, 1991-йилдин башлап мәзкур ансамбилниң бәдиий йетәкчиси иди. 2007-Йилдин тартип та һаятиниң ахириғичә а. Бурһаноф “нава” ансамбилиниң муқамчилар гурупписиниң йетәкчиси болуп ишлиди.

А. Бурһаноф “ахбарат саһәсидики төһпилири үчүн”, “қурмет” (һөрмәт) орденлири вә бир қатар медаллар билән мукапатланған. У бирләшкән дөләтләр тәшкилати йенидики хәлқара ахбаратлаштуруш академийисиниң академики, алмата вилайити уйғур наһийисиниң һөрмәтлик пуқраси, йәниму бир қатар мукапатларниң саһибидур. У “уйғур хәлқ нахшилири”, “уйғур сәнитиниң мәрвайитлири” қатарлиқ китабларниң аптори.

Радиомиз зияритини қобул қилған уйғур тиятири артиси гүлбаһар насирова а. Бурһанофниң иҗадийити һәққидә тохталди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт