Қазақистандики уйғур тиятири тарихи драмиларғиму әһмийәт бәрмәктә

Ихтиярий мухбиримиз ойған
2017-09-18
Share
Idiqut-esiridin-korunush-almata-2.jpg Атақлиқ язғучи вә драматорг әхмәтҗан һашириниң "идиқут" намлиқ сәһнә әсиридин көрүнүш. 2016-Йили 3-ноябир, алмата.
RFA/Oyghan

Мәлумки, қазақистан пайтәхти алмата шәһиридә орунлашқан қуддус ғоҗамяроф намидики дөләт академийәлик уйғур музикилиқ комедийә тиятири қазақистан җумһурийити мәдәнийәт вә тән-һәрикәт министирлиқи қармиқида паалийәт елип бармақта. Алматада буниңдин ташқири, абай намидики академийәлик опера вә балет тиятири, мухтәр әвезоф намидики академийәлик драма тиятири, шундақла лермонтоф намидики академийәлик рус тиятири, немис драма тиятири, корейә музикилиқ комедийә тиятири қатарлиқ миллий тиятирларму ишлимәктә.

Уйғур тиятири һәр йили өзиниң мәзмун даирисини кеңәйтип, уни йеңи әсәрләр билән толдурушқа алаһидә әһмийәт бәрмәктә. Тиятир драма гурупписиниң башлиқи ялқунҗан шәмийефниң ейтишичә, униң сәһнисидә өткән йиллири көплигән әсәрләр қоюлуп, болупму язғучи вә драматорг әхмәтҗан һашириниң "идиқут", профессор абдуллам самсақофниң "баянчур" тарихий әсәрлири тамашибинларда чоң тәсират қалдурған иди.

Й. Шәмийеф бу йил тәйярланған сәһнә әсәрлири һәққидә тохтилип, мундақ деди: "май ейида биз әкрәм әхмәтофниң ‹мәхмут қәшқири' намлиқ әсәирини тапшурдуқ. Уни йеңи мәвсумда бизниң тамашибинлиримиз көриду. Бу йил бизниң атақлиқ қазақ язғучиси вә драматорг долат исабекофниң 70 яшлиқи нишанлаватиду. У дуняға тонулған драматорг. Биз униң ‹мирасхорлар' намлиқ әсирини сәһниләштүрүп тапшурдуқ. Бәдиий рәһбиримиз мурат әхмәдийефниң тәшәббуси билән биз бу сәһнә әсирини қазақчә тәйярлидуқ".

Й. Шәмийеф уйғур тиятири артислириниң әсәрләрни пәқәт уйғур тамашибинлири үчүнла әмәс, бәлки башқа вилайәтләрдә яшаватқан қериндаш қазақ тамашибинлириғиму көрситишниму мәқсәт қилған һалда юқирида аталған "мирасхорлар" намлиқ әсәрниң икки тилда тәйярланғанлиқини илгири сүрди. У шундақла тиятир артислириниң йеқинда астана шәһиридә өткән хәлқара көргәзмигә "йипәк йоли аһаңлири" намлиқ чоң консерт программиси билән қатнашқанлиқини, уйғур сәнитини көплигән чәтәлликләрниң көргәнликини билдүрди.

Й. Шәмийеф сөзини давам қилип, йәнә мундақ деди: "алдимизда йәнә чоң ишлар туриду. Шекспирниң ‹ромейо-зһулйета' намлиқ әсирини қойимән. Күздә яки қишта уни тамашибинларға соға қилмақчимиз. "нава" ансамбилиму чоң программа чиқириватиду. Тиятиримиз икки күндин кейин өзимизниң районларда яшаватқан тамашибинларға өз оюнини көрсәтмәкчи. Шундақла яш артисимиз саһибәм норузова алаһидә чоң бир программиси билән сәпәргә бармақчи".

Уйғур тиятири артислириниң сепи даим яш кадирлар билән йеңилинип турмақта. Тиятир резһиссори муһит һезимофниң ейтишичә, буниңда болупму алмата шәһиридә орунлашқан сәнәт мәктәплири чоң рол ойнимақта. У бу йили 10-ноябирда йеңи мәвсумниң "мәхмут қәшқири" намлиқ сәһнә әсири билән ечилидиғанлиқини һәм униңға көплигән яш артисларниң қатнишидиғанлиқини билдүрүп, мундақ деди: "бу әсәрдә мәхмут қәшқирини бизниң яш вә тәҗрибилик артисимиз дилшат аманбайеф ойнайду. Бизгә бултур бир топ яшлар жургеноф намидики сәнәт академийәсидин кәлди. Шуларниң һәммиси дегүдәк мушу әсәргә қатнишиду. Мушу йеңи пүттүрүп кәлгән балилардин үмидимиз наһайити чоң".

М. Һезимоф тиятир рәһбәрликиниң яш артисларни тәрбийиләп чиқиш ишиға алаһидә көңүл бөлүп келиватқанлиқини, һазирму хәлқ арисида онлиған талантлиқ яшларниң өсүп келиватқанлиқини алаһидә тәкитлиди.

Игилишимизчә, қуддус ғоҗамяроф намидики уйғур тиятири өткән әсирниң башлирида паалийәт елип барған "көк көңләкләр" һәвәскарлар уюшмиси асасида 1934-йили қурулған болуп, өз сәһнисини җалал асимоф вә абдулһәй садирофниң "анархан" драмиси билән ачқан иди. 80 Йилдин ошуқ тарихқа игә мәзкур тиятир сәһнисидә әхмәт шәмийеф, мәрйәм семәтова, рошәңүл илахунова, ғуламхан җәлилоф, хеличәм илийева қатарлиқ атақлиқ сәнәткарлар өз талантини намайиш қилип, миңлиған тамашибинларниң алаһидә һөрмитигә сазавәр болған. Тиятирға һәр йиллири уйғур мәхпиров, икрим мәсимоф, мурат әхмәдийеф вә башқилар рәһбәрлик қилди. Һазир уни руслан тохтахуноф башқурмақта. Тиятир тәркибидә "нава" миллий чалғу әсваблар ансамбили, "рухсарә" уссул ансамбили вә драма гурупписи ишлимәктә.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт