Qazaqistan Uyghur jama'etchiliki ataqliq sha'ir abdughopur qutluqofni mubareklidi

Ixtiyariy muxbirimiz oyghan
2016-09-28
Élxet
Pikir
Share
Print
Ataqliq sha'ir abdughopur qutluqof ependi(solda) meshhur yazghuchi exmetjan hashiri ependi bilen abdughopur qutluqofning 80 yilliqigha béghishlan'ghan edebiy kéchilikte sehnide. 2016-Yili 26-séntebir, almata.
Ataqliq sha'ir abdughopur qutluqof ependi(solda) meshhur yazghuchi exmetjan hashiri ependi bilen abdughopur qutluqofning 80 yilliqigha béghishlan'ghan edebiy kéchilikte sehnide. 2016-Yili 26-séntebir, almata.
RFA/Oyghan

26-Séntebirde almatadiki edebiyatchilar öyide qazaqistan yazghuchilar ittipaqi bashqarmisi we qazaqistan Uyghurlirining jumhuriyetlik milliy-medeniyet merkizining uyushturushi bilen ataqliq sha'ir abdughopur qutluqofning 80 yilliqigha béghishlan'ghan edebiy kech ötküzüldi. Uninggha ittipaq yénidiki Uyghur edebiyati kéngishining bashliqi exmetjan hashiri riyasetchilik qildi. Deslepte sözge chiqqan qazaqistan yazghuchilar ittipaqi bashqarmisining katipi maraltay ibrayéf a. Qutluqofni pütkül qazaqistanliq yazghuchilar namidin tebriklep, uninggha sowghilar tapshurdi. Edibning ömür bayani we ijadiyiti heqqide sha'ir muhemmetimin obulqasimof doklat qildi. Murasimda sözge chiqqan shundaqla Uyghur jem'iyetlik birleshmilirining rehberliri, Uyghur we qazaq ziyaliyliri, yurt-jama'etchilik wekilliri, sha'irning yurtdashliri, kesipdashliri tewellut igisining ijadiyitige yuqiri baha bérip, semimiy tilek-niyetler bildürdi.

Radi'omiz ziyaritini qobul qilghan edebiyatshunas alim rabik ismayilof a. Qutluqofning peqet zamaniwi Uyghur shé'iriyitiningla emes, belki omumen Uyghur edebiyatining aldinqi qatarliq sha'iri ikenlikini alahide tekitlep, mundaq dédi: "Men oylaymenki, heqiqiy menada edebiyatimizni söyidighanlar a. Qutluqofning ijadiyitini yaxshi bilidu. Chünki uning ijadiyitide weten mawzusi, bizning kim ikenlikimiz yorutulghan. Axirqi qétimda uning obamagha muraji'et qilip, özining doppisi arqiliq millitimizni tonushturghanning özi uning sha'ir süpitide, insan süpitide kim ikenlikini körsetti".

Murasimda dunya Uyghur qurultiyining re'isi rabiye qadirning tebriknamisini siyasetshunas qehriman ghojamberdi, almata tömür insha'atliri zawutining mudiri exmetjan sherdinofning tebrik xétini uning orunbasari murat xizmetof, qazaqistan bilim we pen ministirliqi m. Ewézof namidiki edebiyat we sen'et institutining mudiri welixan qalijanning tebriknamisini shu institutning bash ilmiy xadimi, filologiye penlirining doktori alimjan hemrayéf oqudi.

Hazir almata wilayitining bayséyit yézisida istiqamet qiliwatqan tonulghan sha'ir jemshit rozaxunof radi'omiz ziyaritini qobul qilip, kesipdéshining tewellutini qizghin tebriklidi hem uning ijadiyitining alahidilikliri üstide toxtilip, mundaq dédi: "Birinchidin, abdughopur aka Uyghur po'éziyiside eng arqida kéliwatqan, bedi'iyliki jehettin téxi yuqiri derijige kötürülmigen ting sahege qelem tewretken sha'ir. Yeni, dastan, ballada oxshash eserliri bilen xelqning könglige yol tapqan hem ularning derijisini kötürgen sha'ir. Ikkinchidin, uning po'éziyiside milliylik bésim. Üchinchidin, uning tilining oynaqliqi we rawanliqi".

J. Rozaxunof a. Qutluqof ijadiyitide bolupmu ballada zhanirining alahide orun igileydighanliqini, ularning asasiy jehettin tarixiy weqelerge asaslinip, milliy qehrimanlargha, yeni millet ghururini kötürüp turidighan shexslerge béghishlan'ghan köpligen balladilarning aptori ikenlikini körsitip, yene mundaq dédi:
"Abdughopur akining balilar edebiyatigha bergen töhpisimu bar. Shundaqla uning asasliq idiyilirining yene biri sha'irning ghururini, insaniy peziletlirini delling sözler bilen échip béreleydighan sha'irdur. Uning edebiyatimizgha kirgüzgen yéngiliqlirining biri bu onluqlar. Shuning üchün men abdughopur akining edebiyatimizda tutqan ornini nahayiti chong dep bilimen".

Murasimda sözligüchiler a. Qutluqofning shundaqla talantliq zhurnalist ikenlikinimu alahide tekitlidi.

U, 1970-yildin tartip taki hörmetlik dem élishqa chiqquche "Kommunizm tughi" yeni hazirqi "Uyghur awazi" we uning qoshumchisi "Yéngi hayat" gézitliride ishligen. Hazir u Uyghur xanim-qizlirining jumhuriyetlik "Intizar" zhurnilida ishlewatidu.

A. Qutluqof radi'omiz ziyaritini qobul qilip, "Uyghur awazi" we "Yéngi hayat" gézitlirining öz hayatida muhim rol oynighanliqini otturigha qoyup, mundaq dédi: "Men 15 ke yéqin shé'ir toplamlirini yoruqqa chiqardim. Méni mushundaq yétildürgen 'Uyghur awaz' din, méni alqishlighan xelqimdin minnetdarmen. Ijadimning asasiy mawzusi weten témisi. Wetendin ayrilip ketkendin kéyin, sha'ir bolghan adem shé'ir yazidiken. Méning 60 yilliq ömrüm asasen weten témisi heqqide boldi".

A. Qutluqofning tewelludigha béghishlan'ghan mezkur edebiy kech Uyghur tiyatiri artislirining teyyarlighan konsérti bilen dawam qildi.

Toluq bet