Qazaqistandiki “Uyghur awazi” géziti gézitning mezmunigha ehmiyet bermekte

Ixtiyariy muxbirimiz oyghan
2016.02.09
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
ershat-esmetof-uyghur-awazi.jpg “Uyghur awazi” gézitining bash muherriri érshat esmetof (otturida) ishxanisida méhmanlar bilen bille
RFA/Oyghan

Melumki, hazir qazaqistanda Uyghur tilida chiqiwatqan gézit - zhurnallar ichide “Uyghur awazi” géziti eng ammiwiy hem inawetlik bolup hésablinip kelmekte. Gézit mushtiriliri sanini köpeytish hem uning mezmun da'irisini, süpitini téximu yaxshilash yönilishidimu bir qatar ishlar élip bérilmaqta. Igilishimizche, ötken yilqi mushtiri toplash mewsümidin paydilan'ghan halda, gézit xadimliri bolupmu almata wilayitining yarkent, Uyghur, emgekchiqazaq, talghir, qarasay, jambul nahiyeliride, shundaqla qazaqistan paytexti astanida bolup qaytqan. Bu seper dawamida ular peqet mushtiri toplash bilenla cheklenmey, belki gézitning mezmunini yaxshilash boyichimu gézitxanlar bilen söhbetler ötküzüp, ularning bahaliq pikir - tekliplirini alghan.

Radi'omiz ziyaritini qobul qilghan “Uyghur awazi” gézitining bash muherriri érshat esmetof bu seper dawamida gézitxanlarning, birinchidin, gézitning yaxshi chiqishini xalaydighanliqini, ikkinchidin, gézitni jay - jaylarda durus tarqatmaywatqanliqini bildürgenlikini otturigha qoyup, mundaq dédi: “Gézitxanlirimiz köpligen pikirlerni éytti. Mesilen, mumkin qeder birini yamanlaydighan, gherez niyitidiki, ademler arisidiki munasiwetlerni buzidighan maqalilerni bermisengler dédi. Bu wezipining höddisidin mushu kemgiche chiqiwatimiz. Yene bir teklip, gézitimiz peqet chonglar oquydighan gézit bolup qaldi. Mumkin bolsa, balilarni, yashlarni estin chiqarmisanglar dédi. Bolupmu balilargha béghishlan'ghan betni her heptide bérip tursanglar, biz a'ilimizde olturup, hem balilirimiz, hem newrilirimiz bilen gézitni oqusaq dégüchilermu boldi. Gézitxanlarning bu tilikini qobul qilip, yéngi yildin bashlap balilargha béghishlan'ghan “Hesen - hüsen”, yashlargha béghishlan'ghan “Mesh'el” sehipilirini her sanda bérishni toghra körduq. Biz yene gézitxanlirimizning din, exlaq mesililirige köprek diqqet qilish tekliplirinimu qobul qilduq. Mana shundaq xelq, gézitxanlar bilen qoyuq munasiwet ornitish netijiside gézitimizning tarqilishi yéngi yilda 14015 danige yetti.”

É. Esmetof shundaqla bu yilning bashlinishi bilen gézitqa yézilghuchilarning yenimu barliqini bilip, jay - jaylardiki pochtixanilar bilen kéliship, ularning éhtiyajlirini orunlash üchün barliq amallarni qiliwatqanliqini, mushu mart éyida mushtirilar sanining 14500 ge yétidighanliqigha ishinidighanliqini otturigha qoydi.

É. Esmetof gézitqa bash muherrir bolup kelgendin, yeni 2015 - yilni béshidin buyan xelqni jelb qilidighan, uning meniwiy teshnaliqini qanduridighan maqalilerni bérishke tirishiwatqanliqini, her qandaq paliyetlerge ariliship, shu yerdiki ahalining pikrini inawetke éliwatqanliqini ilgiri sürüp, yene mundaq dédi: “Bizning gézitimiz, elwette, hökümetning géziti. Bizning birinchi wezipimiz prézidéntimiz nursultan nazarbayéfning barliq mektüplirini, istratégiyilik programmilirini we bashqimu ichki - tashqi siyasitini terghip qilishtin ibaret. Shuning bilen birge, gézitimiz qazaqistan xelqi assambléyisining ishini yorutidighan dostluq, razimenlik oxshash mawzulargha köprek köngül bölüshke tirishidu. Biraq qazaqistan hökümitide milliy örp - adet, edebiyat, tarix, medeniyitimizni tereqqiy etküzüshke barliq mumkinchilikler yaritilghan. Shunglashqa “Uyghur awazi” arqiliq Uyghur xelqining hertereplime rawajlinishigha köngül bölüp kéliwatimiz.”

É. Esmetof shu munasiwet bilen gézitta ötken yili “Uyghur awazining qobulxanisi” dégen mawzuni achqanliqini, uningda Uyghur jemiyitide tonulghan shexslerning, jem'iyetlik teshkilatlar rehberlirining xelq teripidin chüshken so'allargha jawab bérishi üchün shara'it yaritip bergenlikini, buningdin tashqiri “Bilip qoyghin, Uyghur dégen mushundaq”, “Tepekkür tekchisidin”, “Meniwiyet meydanidiki miskinlik”, “Ma'aripsiz edebiyatni, edebiyatsiz sen'etni tesewwur qilalamsiz?” we yenimu shuninggha oxshash mawzularning köpchilikte yaxshi inkaslar qozghighanliqini, shundaqla bu yili ataqliq yazghuchi turghan toxtemof namida qelem sahibiliri arisida musabiqe uyushturuwatqanliqini bildürdi.

É. Esmetof yéngi échilghan “Bash muherrir munbiri” mawzusi heqqide toxtilip, mundaq dédi: “Buningda özem shexsen etrapimizda boluwatqan muhim weqelerge munasiwetlik oylirimni yéziwatimen. Shundaqla Uyghur xelqining ichide boluwatqan ammiwiy kemchilikler heqqide terbiyewiy ehmiyiti bar maqalilerni yézishqa tirishiwatimen.”

Ziyaritimizni qobul qilghan almata wilayiti talghir nahiyisige qarashliq beshyaghach yézisining turghuni ismayil roziyéf “Uyghur awazi”ning bir pütün xelqning géziti ékenlikini ilgiri sürüp, mundaq dédi: “Ana tilimizda chiqiwatqan birdin - bir resmiy gézitimizning süpiti xéli yaxshilandi désekmu bolidu, tarilish da'irisimu köpeydi. Gézit toghriliq éytidighan pikrim, birinchidin, resmiy matériyallar sel qisqartilsa. Gézitning nami "Uyghur awazi" bolghandikin, xelqimizning hayatini yorutup bérishtiki töhpisi yuqiri. Qazaqistandiki Uyghurlarning özige chushluq mesililiri köp. Mesilen, ma'arip sahesi toghriliq maqalilermu bériliwatidu, amma buningdinmu köprek bérilse deymen.”

I. Roziyéf peqet qazaqistanliq Uyghurlarla emes, belki dunyadiki, jümlidin Uyghur diyaridiki qérindashlirining hayati, edebiyati, sen'iti toghriliq matériyallarning köprek bérilishini, her qandaq yaxshi maqalilerning öz oqurmenlirini sözsiz tapidighanliqini hem uning mushtiriliriningmu sanining köpiyidighanliqini otturigha qoydi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.