Tonulghan tarixchi turghun almasning "Uyghurlar" namliq esiri ereb tilida neshr qilindi

Ixtiyari muxbirimiz erkin tarim
2018-07-20
Élxet
Pikir
Share
Print
Tonulghan Uyghur tarixshunas turghun almasning "Uyghurlar" namliq esirining erebche terjimisi
Tonulghan Uyghur tarixshunas turghun almasning "Uyghurlar" namliq esirining erebche terjimisi
RFA

Uyghurlar türkiy milletler tarixida muhim orun'gha ige bolup, Uyghur tarixi türkiyediki bezi uniwérsitétlarda mexsus ders süpitide oqutulup kélinmekte. Uyghur tarixchilar yazghan kitablarmu türkchige terjime qilinip tarqitilmaqta. Uyghur mesilisining xelq'aralishishigha egiship Uyghurlar toghrisidiki kitab we maqalilar her qaysi tillargha terjime qilinip tarqitilmaqta. Yéqinda tonulghan tarixchi turghun almas yazghan "Uyghurlar" namliq eser istanbuldiki teklimakan Uyghur neshriyati teripidin ereb tilida neshr qilindi. Kitabni erebchige terjime qilghan  misir ayn shems uniwérsitétidiki proféssor doktor majide mexmut xanim mezkur kitabni ereb tiligha terjime qilishtiki meqsiti heqqide toxtilip mundaq dédi: "Bu kitab Uyghur tarixi we medeniyiti toghrisida yézilghan muhim eserlerdin biri hésablinidu. Kitab oxshimaydighan menbelerge tayinip turup yézilghan bolghachqa Uyghur tarixigha a'it melumatlar ilmiy qimmetke ige. Eng muhim mesililerdin biri, eng qedimiy tarixtin béri Uyghurlarning wetinining sherqiy türkistan ikenliki. Tarixta bu rayonda büyük türk we musulman döletliri qurulghan. Uyghurlarning islam medeniyitige qoshqan töhpilirini, Uyghurlarning bay medeniyet we tarixini otturigha qoyush üchün bu kitabni ereb tiligha terjime qilduq. Shundaqla Uyghur medeniyitini otturigha qoyush, téximu tepsili öginish üchün, bolupmu Uyghurlarni ereb dunyasigha tonutush üchün bu eserni terjime qilduq".

"Uyghurlar" namliq kitabni neshr qilghan teklimakan Uyghur neshriyati mudiri abdujélil turan ependi Uyghurlarning musulman xelq ikenlikini, shunga Uyghurche kitablarning ereb tilida neshr qilinishining zor ehmiyetke ige ikenlikini tekitlidi.

"Uyghurlar" namliq eserni ereb tiligha terjime qilishni teklip qilghan we tehrirlikinimu qilghan misir ayn shems uniwérsitétida bir mezgil oqutquchiliq qilghan doktor abduraxman jamal kashgheri ependi ziyaritimizni qobul qilip, hazirghiche misirda Uyghurlar yazghan 5-6 kitabning ereb tiligha terjime qilin'ghan bolsimu, lékin Uyghur tetqiqati üchün yéterlik emeslikini oylap bu ishqa kirishkenlikini bayan qildi.

Ereb tili dunyada eng köp ishlitidighan tillardin biri, Uyghurlar 1950-yillardin bashlap misirda ilmiy pa'aliyetlerni élip bérishqa bashlighan, chinggizxan damollam, polat qadiri we eysa yüsüp alptékin qatarliq kishilerning eserliri ereb tilida neshir qilin'ghan. Doktor abduraxman jamal kashgheri ependi bu heqte toxtaldi.

Doktor abduraxman jamal kashgheri ependi Uyghur ziyalilirining in'gliz we ereb tilida maqale we kitab yézishi kéreklikini bayan qildi.

Tonulghan tarixchi turghun almasning "Uyghurlar" namliq kitabi1989-yili ürümchide neshr qilin'ghan bolup, uzun ötmey xitay hökümiti teripidin chekliwétilgen. Mezkur kitab hazirghiche türk, rus we ereb tillirigha terjime qilinip neshr qilindi.

Toluq bet