Türkiyede “Muhammed iqbalning sherqiy türkistan heqqidiki köz qarishi” témisida maqale élan qilindi

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2016.02.22
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
xaber-ajanda-uyghur-heqqide-maqale.jpg Türkiyede chiqidighan haber ajanda zhurnalda “Muhammed iqbalning sherqiy türkistan heqqidiki köz qarishi” témisida maqale élan qilindi. 2016-Yili féwral.
RFA/Erkin Tarim

Türkiyede chiqidighan nopuzluq zhurnalda “Muhammed iqbalning sherqiy türkistan heqqidiki köz qarishi” témisida maqale élan qilindi.

Türkiyening paytexti enqerede neshr qiliniwatqan “Xaber ajanda” namliq ayliq zhurnalning 2016-yili 2-ayliq sanigha zhurnalist mirkamil qeshqerli ependining “Ellame muhammed iqbalning sherqiy türkistan'gha bolghan köz qarishi we pakistan siyasitining xiyaniti” mawzuluq maqalisi élan qilindi.

Maqalide aptor hazirqi pakistan hökümitining, xitay bilen bolghan munasiwitide xitay hökümiti néme dése uni qilip, Uyghurlarni basturup bériwatqanliqi, bu xil siyasiti arqiliq özining insan heq we hoquqlirigha hörmet qilmaydighan bir dölet ikenlikini otturigha qoyuwatqanliqini ilgiri sürgen. U, pakistan hökümitining bu xil siyasitige türk we islam dunyasidiki yazghuchi, zhurnalist we ammiwi teshkilatlirining naraziliq bildürüwatqanliqini bayan qilghandin kéyin, pakistan islam jumhuriyitining qurulushining pikri atisi, islam mutepekkuri we milliy sha'iri allame muhammed iqbalning Uyghurlar toghrisidiki köz qarashliri we Uyghur diyarigha bergen ehmiyiti toghrisida muhakime yürgüzgen.

Undaqta ellame muhammed iqbal kim? maqalining aptori mirkamil qeshqerli ependi muhammed iqbalning pütün islam dunyasi teripidin étirap qilin'ghan bir mutepekkur ikenlikini, pakistan dölitining qurulush pelsepisini otturigha qoyghan kishi ikenlikini bayan qildi.

Mirkamil qeshqerli “Xaber ajanda” namliq ayliq zhurnalda élan qilin'ghan “Ellame muhammed iqbalning sherqiy türkistan'gha bolghan köz qarishi we pakistan siyasitining xiyaniti” mawzuluq mezkur maqaliside, muhammed iqbal heqqidiki bayanlarni, pakistanning dangliq yazghuchiliridin faraz talat ependining pakistanning nopuzluq gézitliridin biri bolghan “Shafaq géziti” de élan qilghan “Kommunist xitay hökümitining islamgha bolghan düshmenliki we pakistanning süküt qilip turuwélishi” mawzuluq maqalisi bilen bashlighan. Mirkamil qeshqerli ependi maqaliside faraz talat ependi allame muhammed iqbal alahide köngül bölgen tarixiy qeshqer shehiride bir kishining saqal qoyghanliqi we ayalining romilini almasliqta ching turuwalghanliqi üchünla éghir qamaq jazasigha uchrighanliqini eslitip, pakistan hökümiti gherbtiki islamgha bolghan öchmenlikni shunche qattiq tenqid qilidu. Néme üchün kommunist xitay hökümitining islamgha bolghan düshmenlikini körmeslikke salidu? bu pütünley ikki yüzlimilik bir siyaset, dep yazghanliqini bayan qilghan.

Aptor maqalide muhammed iqbalning burundin tartip Uyghurlarni yéqindin közitip, ular heqqide melumat yighishqa tirishqanliqini, hindistan xelqining Uyghurlargha bolghan tonushini ashurush üchün shé'irlar yazghanliqi, bayanatlar élan qilin'ghanliqini bayan qilghan.

Tetqiqatchi yazghuchi hamut göktürk ependi mirkamil qeshqerli ependi yazghan maqalilerning ijtima'iy taratqular arqiliq türkiyede köp tarqitiliwatqanliqini, bu xil maqalilerning Uyghur dewasini anglitish üchün zor ehmiyetke ige ikenlikini bayan qildi.

Zhurnalist mirkamil qeshqerli ependi 1970-yili qeshqerde tughulghan bolup, pakistanda uniwérsitétni püttürgen. 2008-Yilidin béri türkiye radi'o téléwiziye idarisi türkiyening awazi radi'osida ishlimekte. Uning 4 parche maqalisi “Xaber ajanda” zhurnilida élan qilin'ghan.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.