Uyghur doppa medeniyet bayrimi Uyghur medeniyitini qoghdash dolqunining bir qismi dep qaralmaqta

Muxbirimiz gülchéhre
2018-05-04
Share
doppa-bayrimi.jpg Uyghur doppisi.
Social Media

Uyghur ammiwi doppa medeniyet bayrimi 2009-yildin buyan, her yili 5-may küni Uyghur éli ichi we sirtida her xil yosunlarda tebriklep kélinmekte, Uyghur jama'iti özliri ammiwi yosunda belgiligen mezkur özgiche medeniyet bayrimi Uyghurlarning özlük we kimlik heqqidiki izdinish qizghinliqi we uni en'eniwi milliy medeniyetke warisliq qilishidiki emeliy netijisi dep qaralmaqta.

Derweqe Uyghur doppa medeniyet bayrimi, Uyghurlarning dewrimizdiki medeniyet oyghinish herikitige türtke boluwatqanliqi melum. Buni Uyghurlardiki doppa kiyish, qollinish da'irisining kéngiyiwatqanliqidin körüwalghili bolidu.

Chet'ellerdiki Uyghurlar arisidimu doppa medeniyet bayrimi ötküzüsh, mexsus tebriklesh pa'aliyetlirini uyushturush bara-bara omumliship, muhajirettiki Uyghurlarning yat medeniyetler qorshawida özining xasliqini yoqatmay, öz milliy medeniyet kimlikini saqlishighimu türtke bolmaqta. 

Yéqinqi yillardin chet ‘ellerde Uyghurlarning öz milliy doppilirini héyt bayramlarda, namayishlarda, özliri qatnashqan ammiwi we bashqa medeniyet pa'aliyetliri, teshwiqat hetta ilmi sorunliridimu kiyishni untumaydighan keypiyat shekilliniwatqanliqi melum. Qisqisi, doppa bügünki künde, Uyghur kimlikining yarqin simwoli bolup qalghan. 

Uyghur medeniyiti we en'eniwi kiyim-kéchekliri heqqide mexsus qisqa filimlarni ishlep, ijtima'iy taratqularda tonushturuwatqan, shiwétsiyediki Uyghur ziyaliysi zulhayat ötkür xanim, öziningmu bu pa'aliyetlerni Uyghur milliy medeniyitige bolghan chongqur hörmet we söygüsining küchide élip bériwatqanliqini bildürüp, bu ehmiyetlik bayramda Uyghur doppiliri heqqide élip barghan izdinishlirini anglighuchilirimiz bilen ortaqlashti.

Zulhayat xanim yene doppa medeniyitining Uyghur milliy medeniyitining tipik simwoli bolushtek alahide orni bilen teng dewrimizde doppa kiyishning xas bayram süpitide tebriklinidighan bir derijige kélishi heqqide öz qarishini bayan qilip, doppa medeniyet bayrimini tebriklesh, doppilirini ezizlep kiyish, doppa medeniyitini dawamlashturushni chet'ellerdiki Uyghurlarning texirsiz wezipisi dep oylaydighanliqini, ewladlargha Uyghur medeniyitini singdürüsh üchünmu doppa muhiti yaritip bérishning muhimliqini otturigha qoydi.

Uyghur doppa medeniyet bayrimi arqiliq chet'ellerdiki Uyghurlar ewladlirigha Uyghur kimliki, milliy teweliki we medeniyet xasliqini singdürüshke tirishmaqta. Ikki kündin buyan norwégiyediki eqide isimlik bir Uyghur qizining Uyghur doppa bayrimini alahide usulda tebriklep norwég dosti estirge, Uyghur doppisini sowgha qilghanliqidek sin körünüshi Uyghurlarni söyündürüp küchlük alqish qozghighanliqi melum.

Biz Uyghur doppisining, bir bash kiyimi we medeniyet buyumidin bashqa yene uning ésil sowghat bolalaydighanliqidek qimmitini tonup yételigen 8 yashliq Uyghur qizi eqide we uning anisi sheripe xanimni ziyaret qilduq. 
Eqide chimen doppigha bek amraq bolup 3 dane qimmetlik doppisining birini özining yéqin dostigha sogha qilish arqiliq chüshinish we dostluqni kücheytishni oylap tapqan iken. Uningdiki bu xil chüshenchilerning peyda bolushida uning ata-anisi we u oqughan Uyghur ana til mektipi muhim rol oynighan iken. Eqidening anisi sheripening tonushturushiche, hazir norwégiyediki Uyghur til mektipining oqughuchilirining arisida doppa we Uyghur en'eniwi milliy kiyimlirini kiyish omumlashqan, her hepte axiri balilar derske choqum milliy kiyimliri we doppilirini kiyip kélishidiken. Bu hepte axiri yene mexsus Uyghur doppa medeniyet bayrimini tebriklesh yüzisidin bir künlük ders we pa'aliyetler Uyghur doppisini chöridep élip bérilmaqchi iken.

Chet'ellerdiki, jümlidin türkiye, amérika we yawropadiki Uyghur ana til mektepliri we kursliridimu balilarning öz milliy medeniyitini öginish, Uyghur balilirining milliy doppilirini kiyip türlük pa'aliyetlerge, féstiwallargha qatnishishimu yildin yilgha omumlashmaqta.

Ottura asiya rayonida, jümlidin qazaqistandiki zor sanda Uyghur ahalisi yashaydighan bolup, ular köp yilliq sowét we rus medeniyitining tesirige uchrighan, yashlar asasen dégüdek rus tilini qollinidighan ehwallar shekillen'gen idi. Emma yéqinqi yillardin buyan qazaqistan Uyghurlirida, bolupmu Uyghur yashliri arisida Uyghurche sözlishish, Uyghur milliy doppilirini we milliy kiyimlirini kiyip, toylar, sen'et we bashqa her türlük pa'aliyetlerge qatnishish omumlishishqa yüzlen'gen. Mesilen, yashlarning "Doppalayf" guruppisi yashlar arisida Uyghur milliy kiyimliri, doppilirini kiyish, öz medeniyitini öginish we qoghdashni her xil usullar bilen teshwiqat qilmaqta.

Norwégiyediki sheripe xanim xitay da'irilirining Uyghur Uyghur tilini we milliy kimlik we medeniyet idiyisini yoqitishni meqset qiliwatqan nöwettikidek weziyette ewladlargha, doppa we doppa bayrimidek medeniyet bayramliridin ünümlük paydilinip milliy kimlik terbiyisini élip bérishni téximu muhim dep qaraydighanliqini otturigha qoydi.

Uyghur doppa medeniyet bayrimi gerche, Uyghur diyarining ichi-sirtidiki Uyghur jama'iti özliri terghib qiliwatqan, birer hökümet organliri teripidin téxiche resmiy bayram süpitide békitilmigen, ötküzülüshke bashlighan waqti anche uzun emes ammiwi xaraktérlik bayram bolsimu, emma bügünki künde mushundaq barghanche keng omumliship, Uyghurlarning medeniyet we ijtima'iy hayatida Uyghur medeniyitini qoghdash dolqunining bir qismi boluwatqanliqi melum.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet