Австралийәдики уйғур мәктәп: усулимизни қайтурувалдуқ

Ихтиярий мухбиримиз абдувәли аюп
2017-11-08
Елхәт
Пикир
Share
Принт

2017-Йиллиқ балилар байримида җәнуби австралийәдики уйғур мәктәп тунҗи қетим хитай мәктәпләр йиллардин бери талишип ойнап келиватқан уйғур усулини толуқ өз қолиға қайтурувалған.

27-Өктәбир австралийәдә балилар байрими болуп мәмликәтниң һәр қайси җайлири балиларниң шадиман күлкилири билән җанлинип кетиду. Австралийәниң җәнубидики аделәйд шәһиригә җайлашқан уйғур мәктипи бу паалийәткә алаһидә тәйярлиқ қилған болуп, шу күнки көрәктә улар «уйғур қизи» дегән нахшиға кәлтүрүп коллектип усул ойниған. Муәллимләр вә ата-анилар бу қетимқи байрамда һәр йилқидин бәкрәк пухадин чиққан болуп, һәр йили уйғур усулини хитай усули дәп ойнап чиқидиған хитай мәктәплирини йеңип уйғур усулини өз қолиға толуқ қайтурувалған. Хитай мәктәплири бу йил йәрлик маарип органлириниң арилишиши билән йиллардин бери уйғур усулиға қарши давам қилған «мәдәнийәт таҗавузи»ни тохтитишқа мәҗбур болған.

Аделәйд шәһиридә бир уйғур мәктәп вә төт хитай мәктәп бар болуп, һәр йили хитай мәктәпләр уйғур усулини «хитай усули »дегән намда ойнап уйғурларни нарази қилған икән. Һәр йили балилар байримида уйғур мәктәптики оқутқучилар хитай мәктәпләр билән талаш тартиш қилған, ата-анилар наразилиқ билдүрүп муназириләшкән. Әмма һәрқандақ қилип хитай мәктәпниң бу «мәдәнийәт таҗавузи»ни тосалмиған. Уйғур оқутқучилар һәр йили балилар байримида уйғур усулини хитай мәктәп тәйярлиған «уйғур усули» ниң алдиға тиздурушқа тиришқан болсиму, хитайларниң мәктипи төт, уйғурларниң бир болғачқа һәмишә һәммисиниң алдиға тиздурушқа имкан болмиған.

2016-Йили, мәктәпниң мудири зулпийә ханим мәхсус мушу иш үчүн аделәйд шәһәрлик маарип идарисигә хәт язған. У хетидә хитай мәктәпләрниң уйғур усулини хитайчилаштуруп ойнап чиқиши, һәтта хитайчә музикилар билән сәһнигә елип чиқишиниң уйғур мәдәнийитигә қилинған һөрмәтсизлик болидиғанлиқини тәкитләп, уйғур мәктипи намидин бу ишқа наразилиқини билдүргән. Маарип даирилири бу ишқа җиддий қарап уйғур мәктәпниң тәлипини йәткүзүп хитай мәктәплирини бу иштин тосқан икән.

Зулпийә ханим уйғур усулини хитай мәктәпләрдин қайтурувелиш җәряни һәққидә тохтилип көз қарашлирини оттуриға қойди.

Мәзкур мәктәпниң оқутқучиси гүлнур ханим өзиниң бу йилқи ғәлибини тәбрикләш үчүн алаһидә тәйярлиқ қилғанлиқини, балиларниң паалийәткә бәкму қизғин маслашқанлиқини, уйғур усулиниң балиларниң уйғурчә аң вә ретим ичидә йетилип чиқишиға вә уларниң һәрикәт, музика иқтидарниң йетилишигә болған актип тәсири һәққидә тохталди.

Уйғур мәктипиниң қизғин қоллиғучилиридин бири, мәрһум уйғур шаири тейипҗан елиюпниң қизи юлтуз тейипҗан ханим өз қаришини оттуриға қойди.

Муһаҗирәттики уйғур җамаити чәтәлләрдә изчил уйғур сәнити арқилиқ уйғурларни тонуштурушқа тиришип келиватқан болуп, лондондики уйғур ансамбили буниң типик вәкили һесаблинидикән. Уйғур зиялийларниң қаришичә, ана тил мәктәплиридә уйғур усули өгитиш арқилиқ уйғур сәнитиниң избасарлирини йетиштүрүп чиқишқа болидикән. Шундақла бу арқилиқ оқуғучиларниң мәктәпкә болған қизғинлиқини ашуруп уларниң ана тил өгинишкә түрткә болғили болидикән.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт