Xitay hökümitining Uyghurlarning ana tilini yoqitish siyasiti Uyghurlarning xitay bilen toylishishigha qandaq tesir körsetti? (2)

Ixtiyariy muxbirimiz ruqiye
2015-10-06
Share
xitay-uyghur-nikah-toy-toylishish.jpg Xitay yéza kadirining Uyghur qizi bilen toy murasimidin körünüsh. 2014-Yili 30-iyun, cherchen.
news.ts.cn diki munasiwetlik maqalidin élin’ghan

Biz ötkende xitay hökümiti yürgüzüwatqan Uyghurlarning ana tilini yoq qilish siyasitining Uyghurlar bilen xitaylarning öz'ara toylishigha bolghan tesiri heqqide anglitish bergen we xitay tilida oqughan, Uyghurche sözliyelmeydighan Uyghur yashlirining 1.4 Pirsenti xitay bilen toy qilishni xalaydighanliqi heqqide toxtalghan iduq. Bügün bu heqte ghulam osman ependi bilen élip bérilghan söhbetning dawamini diqqitinglargha sunimiz.

Ghulam osman ependi söhbetni dawamlashturup, xitay bilen toylishishni xalaydighan Uyghur yashlirining nisbitining az bolushigha asasen mesilining jiddiyitige sel qarap qélishqa bolmaydighanliqini bildürdi.

Yoshurun yaki ashkara wasitiler arqiliq Uyghurlarni oz yurtidin ayrilishqa mejbur qilish, yaki ularni xitay milliti bilen qoyuq ariliship yashashqa mejbur qilishtin ibaret xitayning en'eniwi assimilyatsiye istratégiyesige hazir zaman téxnikisidiki tereqqiyatlar qandaq tesir körsitishi mumkin?

Ghulam osman ependi bu heqte toxtilip mundaq dédi: hazirqi zaman pen-téxnikiliq alaqilishish wasitiliri, xitayning Uyghurlarni öz millitidin ayrilip yashashqa mejbur qilish siyasitining ünüm bérishige belgilik tosalghu peyda qilidu. Uyghurlar buningdin ünümlük paydilinishi kérek.

Xitayning éghir derijidiki basturush siyasiti, xuddi Uyghurlarning xitay bilen toylishishqa pütün küchi bilen qarshi turuwatqanliqidek, tinchliq yoli bilen xitaygha qarshi turushni öz ichige alghan her xil küresh yollirigha seweb bolup kéliwatqanliqi melum.

Ghulam osman ependi, bu küreshning angliq shekilde élip bérilmay qélishi uzun muddetni közde tutqanda ghelibilik bolalmaydighanliqini körsitip, Uyghurlarni hoshyar bolushqa chaqirdi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.