64 Yashliq mehdi ömer ghayib bolghan a'ile ezaliri heqqide dunyagha nida qilmaqta

Ixtiyariy muxbirimiz arslan
2020-05-20
Élxet
Pikir
Share
Print
Istanbulda yashawatqan 64 yashliq mehdi ömer ependi uruq-tughqanliri toghriliq guwahliq bermekte. 2020-Yili may.
Istanbulda yashawatqan 64 yashliq mehdi ömer ependi uruq-tughqanliri toghriliq guwahliq bermekte. 2020-Yili may.
RFA/Arslan

Türkiyede yashawatqan minglarche Uyghur 2017-yilidin buyan wetinide qep qalghan a'ilisi we uruq-tughqanliridin xewer alalmighanliqtin ijtima'iy taratqular arqiliq dunyagha nida qilishqa mejbur bolmaqta. Ular "Uruq-tughqanlirim qeyerde?" dégendek türlük nida we choqanlarni köturüp, xitay da'irilirige so'al qoymaqta.

Istanbulda yashawatqan 64 yashliq mehdi ömer ene shundaq Uyghurlarning biri. U 2016-yilidin buyan özining qeshqer wilayiti yéngisar nahiyisi égizyer yézisidiki uruq-tughqanliridin xewer alalmighanliqi bildürdi. U xitay da'irilirige xitab qilip: "Méning a'ilemdikiler, uruq-tughqanlirim we ballirim zadi qeyerde?" dep xitay da'irilirige so'al qoydi. U yene dunya jama'etchilikini özige oxshash a'ile paji'elirige duch kéliwatqan pütkül Uyghurlargha köngül bölüshke chaqiriq qildi.

Mehdi ömer ependi özining 2016-yilidin buyan 78 yashliq chong akisi ghoji bawudun, 74 yashtiki kichiki akisi allaberdi, ayali tu'ayimxan, qizliri atikemxan, toxtigül we ulughxan, oghulliri isma'il we sadir shundaqla ikki küy'oghli qatarliq pütkül a'ile ezaliridin héchqandaq xewer alalmighanliqini, ularning yighiwélish lagérlargha solan'ghanliqi yaki yoq qiliwétilgenlikini bilmeydighanliqini, ularning teqdiridin qattiq endishe qiliwatqanliqini bildürdi.

Mehdi ömer ependi xitay da'irilirige xitab qilip, ularning insaniyetke qarshi pütkül jinayetliridin haman bir küni hésab béridighanliqini tekitlidi.

U mundaq dédi: "1996-Yili xitayning bésimi sewebidin yurtumni tashlap bashqa döletke chiqip kétishke mejbur boldum. Deslepte qirghizistan we qazaqistanda tijaret bilen shughullandim. A'ilem bilen 2016-yilighiche téléfonda körüshüp turattim. 2016-Yili qizim bilen téléfonda sözleshtim, emma qizim: 'manga buningdin kéyin téléfon qilmang' dep ötündi. Menmu ularning bésimgha uchrighanliqini hés qilip, bir qanche qétim téléfon urghan bolsammu, emma a'ile ezalirimning we tughqanlirimning téléfonliri bilen ulishalmidim. Shuningdin kéyin alaqe qilalmidim. Xitay hakimiyiti uruq-tughqanliri chet'elge chiqip ketken a'ililerning 'terbiyelesh' élip kétilidighanliqini élan qilghandin kéyin men a'ile ezalirim we uruq-tughqanlirimning lagérda ikenlikini texmin qildim. Men ularning aqiwitidin endishe qiliwatimen."

U sözining axirida pütkül dunya jama'itini Uyghurlargha köngül bölüshke chaqriq qilip, mundaq dédi: "Hazir yalghuz men emes, pütkül sherqiy türkistan xelqi nahayiti paji'elik bir ehwalgha duch keldi. Biz dunya tarixida bolup baqmighan qirghinchiliqqa duch kelduq. Chet'elge chiqip ketken Uyghurlar uruq-tughqanliri bilen hetta téléfonda bolsimu körüshelmeywatidu. Xitay nechche milyon Uyghur xelqini türmilerge we jaza lagérlirigha tashlap qiynawatidu, biz héch bir shekilde ular bilen alaqe qilalmaymiz. Men pütkül dunya xelqini Uyghurlargha yardem qilishqa, xitaygha bésim qilishqa chaqiriq qilimen!"

Toluq bet