Xoten loptiki aka-uka tutqunlar lagérdin chiqqan haman zawutqa mejburiy emgekke yollan'ghan

Muxbirimiz shöhret hoshur
2022-01-11
Share
Rehime mehmut xanim: “Irqiy qirghinchiliqqa munasiwetlik ‛soda qanuni layihesi‚ ning maqullinishi üchün dawamliq tirishimiz” “Qayta terbiyelesh” namidiki “Yighiwélish lagéri” ning témidiki sim tiken soruq we közitish nuqtisi. 2018-Yili 4-séntebir, dawanching.
REUTERS

Xoten lopluq muhajirlardin biri yéqinda radiyomizgha inkas yollap, özining yurti lop nahiyesidiki sampul yézisida abduqahar éziz we ablikim éziz aka-ukilarning lagérgha ekétilip 4 yildin kéyin qoyup bérilgenliki, emma qoyup bérilip bir heptidin kéyin tekrar ghayib bolghanliqini inkas qilghanidi. Muxbirimizning téléfon ziyaretliri dawamida mezkur aka-ukilardin birining lop nahiyesidiki, yene biri bolsa qeshqerdiki bir zawutta mejburiy emgekke séliniwatqanliqi aydinglashti. Töwende muxbirimiz shöhret hoshurning bu heqte teyyarlighan programmisi diqqitinglarda bolidu.

Lopluq bir muhajirning inkas qilishiche, lopning sampul yéza aydingköl kentide olturushluq déhqan éziz abdulla 2017 ‏-yili oghulliri abduqahar éziz we ablikim éziz bilen birlikte su tutuwatqan étizliqtin tutup kétilgen. Déyilishiche, bulardin éziz abdulla tutulup 4 aydin kéyin, mehellidiki zor birtürküm kishiler qatarida héchqandaq bir qanuniy tertipsizla uning 13 yilliq késilgenliki heqqide ayali tursun'gül mettömür xanimgha bir hökümname tutquzulghan. Tursun'gül xanim ikki oghlining késilmigenliki we késilmeslik éhtimalliqini perez qilip bir yilche ötkendin kéyin ikki oghlining atalmish terbiyeleshte ikenlikidin xewer tapqan we birqanche qétim ékranda körüshüsh pursitige ige bolghan. Inkasta bayan qilinishiche, chong oghli 30 yashlarda, kichiki 25 yashta bolup, tursun'gül xanim ular lagérdin chiqqan haman téxi toy qilmighan kichik oghlini öyliwétishning koyida kün sanap ötküzgen. Hetta layiq tépip bolghusi qudisi bilen toylishishqimu pütüshüp bolghan. Bultur 8 ‏-ay mezgilide kent saqchiliri tursun'gül mettömürning mezkur ikki oghlining lagérni tügetkenlikini bildürüp, ularni a'ilisige tapshurghan. Tursun'gül xanim, ilgiri sözliship qoyghan oghlining layiqining a'ilisi bilen yeni quda terep bilen nikah künini muzakiriliship turghinida, her ikki oghul bir heptidin kéyin öyidin saqchilar teripidin élip chiqip kétilgen. Déyilishiche saqchilar, bu ikki oghlining nege élip méngilghanliqini tursun'gülge bildürgen bolsimu, bu bu uchurni qolum-qoshnilargha démeslikni tapilighan we nedilikini jem'iyetke ashkarilap qoysa, jaza mudditini ötewatqan yoldishi éziz abdullaning jazasi éghirlaydighanliqini bildürgen. Netijide, tursun'gül xanim, bu ikki oghlining nege ekétilgenlikini, mehelle koy, hetta bolghusi quda-bajisighimu bildürmigen. Tursun'gül xanim chong oghlining ayali we ikki newrisi bilen birlikte, a'ile turmushini yene tüwrüksiz halda dawamlashturghan. Bolupmu uning toyigha qopqan kichik oghlining tasadipiy ghayib bolushi mehelle jama'itini bir tereptin te'ejjüplendürse yene bir tereptin chöchütken we nurghun anilar özlirining téxi terbiyeleshni tügetmigen perzentlirining aqiwitidin endishe qilishqa bashlighan.

Biz mezkur aka-ukining ehwalini éniqlash üchün, aldi bilen loptiki bir qisim saqchi xadimlirigha téléfon qilduq. Sampul yézisidiki bir ayallar mudiri deslepte bu yézida terbiyeleshtikilerning hemmisi chiqip bolghanliqini bayan qilip mewjut weziyetni perdazlashqa tirishti. Biz birqisim tutqunlarning isimlikini tilgha alghandin kéyin, ularning hélihem loptiki terbiyelesh merkizide yaki ghuljidiki türmide ikenlikini bayan qilish arqiliq chong tutqun weziyitide héchqandaq özgirish bolmighanliqini ashkarilidi. Emma mezkur aka-uka ghayiblar heqqide melumat bérelmidi. Téléfonimizni qobul qilghan sampul yézisidiki bir saqchi xadimi aka-uka heqqidiki inkastiki uchurlarning toghriliqini delillidi. U bu yézida yéqinda qoyup bérilgen ikki aka-uka tutqunlarning kim ikenlikini sorighinimizda, ularning abduqahar éziz we ablikim éziz ikenlikini, birining 30 yashlar chamisida, yene birining 25 yash etrapida ikenlikini delillidi. U yene so'allirimizgha jawaben, bu ikkisining lagérdin chiqqandin kéyin, lop we qeshqerdiki zawutqa mejburiy emgekke ewetilgenlikinimu yoshurmidi.

U yene bu aka-ukining dadisining ismining éziz abdulla ikenliki, tutulup 4 aydin kéyin 13 yilliq késilgenliki we nöwette tumshuqta jaza mudditini ötewatqanliqinimu ashkarilidi.

Lagérdin chiqqan haman öyide bir yaki birnechche kün qondurup, andin mejburiy emgek meydanigha yolgha sélish uchturpandimu yüz bergen. Uchturpanning imamlirim yézisidiki terbiyeleshni aliy netije bilen püttürgen 3 yash, öyide bir kéche qondurupla aqsudiki bir zawutqa yolgha sélin'ghan we ularning héyt-bayram bashqa künlerde öyige qaytishigha yol qoyulmaydighanliqi ashkarilan'ghanidi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet