Шенҗиндики вәқә қурулуш әхләт дөвиси сәвәбидин оттуриға чиққан

Мухбиримиз меһрибан
2015-12-21
Share
kilimat-hawa-bulghunush-beyjing-7.jpg Килимати булғиниватқан хитай пайтәхти бейҗиң. 2011-Йили 1-декабир.
AFP

Йәкшәнбә күни йүз бәргән хитайниң шенҗен шәһиридики тағ гүмүрүлүш вәқәсидә көп санда туралғу бинаси зиянға учрап бир қисим биналарниң патқақ астида қелип, 90 дин артуқ кишиниң йоқап кәткәнлики хәвәр қилинған иди. Бүгүнки хәвәрләрдин мәлум болушичә, шиддәтлик һөл-йеғиндин кейин йүз бәргән бу апәттә 30 дин артуқ бина зиянға учриған, тәхминән 380 миң квадиратметирлиқ бир район лай-патқақ ичидә қалған, районда яшаватқан 900 киши тарқақлаштурулған. Хәвәрләрдин мәлум болушичә, нөвәттә апәтниң сәвәби вә мәсулийити қаттиқ сүрүштүрүлүватқан болуп, бу қетимқи ямғурда гүмүрүлгән “тағ” ниң әмәлийәттә керәксиз қурулуш материяллириниң дөвилинишидин һасил болған төпилик икәнлики илгири сүрүлмәктә.

Хитайниң һөкүмәт таратқулиридин мәркизи телевизийә истансиси, җуңго хәвәрләр тори қатарлиқларниң 21-декабирдики хәвәрлиридә, йәкшәнбә күни шенҗин шәһиридә йүз бәргән ямғурдин кейинки тағ гүмүрүлүш вәқәси вә сәвәби һәққидики дәсләпки тәкшүрүш елан қилинди.

Шенҗин“парлақ” олтурақ районидики амминиң апәтниң йүз бериш сәвәби һәққидики инкаслиридин мәлум болушичә, бу қетим йүз бәргән тағ гүмүрүлүш вәқәси тәбиий апәт болмастин, бәлки йеқинқи икки йилдин буян олтурақ районида давамлашқан қурулушта дөвиләнгән 100 метир игизликкә йәткән қум вә семонттин һасил болған керәксиз қурулуш әшялиридин шәкилләнгән төпиликниң аилиликләр райониға еқип чүшүши сәвәбидин келип чиққан.

Дүшәнбә күни шенҗиндики апәт районидин радийомизниң зияритини қобул қилған чен әпәндиму, йүз бәргән лай-латқа еқиш апитини төпиликкә дөвиләнгән керәксиз қурулуш әхләтлири кәлтүрүп чиқарғанлиқини билдүрди.

Чен әпәнди:“йүк аптомобиллириниң райондики илгирики көл орниға тохтимастин лай-латқа төкүватқанлиқини көрүп тураттим. Кейинчә төпилик игизләп 100 нәччә метирдин ешип кәтти, керәксиз семонт вә қум-шеғилларни тошуйдиған аптомобиллар һәр күни келип-кетип туратти, һәммә йәрни чаң-тозан бесип кетәтти. Мән бу йәргә йеңи кәлгән чеғимда хотунум маңа һечқандақ бихәтәрлик тәбирлири елинмиған бу хил лай-латқа тошушниң ақивәт гүмүрүлүш һадисиси кәлтүрүп чиқишидин әнсирәйдиғанлиқини билдүргән иди.”

Олтурақ райондики хуңлию кәнт аһалилириниң билдүрүшичә, улар 2014-йили 10-айда районға дөвиләнгән қурулуш әхләтлири һәққидә мунасивәтлик даириләргә инкас қилған болсиму, әмма бу мәсилә үзлүксиз һәл болмай кәлгән.

Хитайниң дөләт йәр-мәдән байлиқи ториниң шенҗиндики лай-латқа апити һәққидики хәвиридә, “олтурақ райондики апәтни кәлтүрүп чиқарғини райондики тәбиий төпилик болмастин, бәлки төпилик үстигә дөвиләнгән зиядә көп қурулуш әхләтлиридин пәйда болған сүний төпиликниң ямғурда олтурақ районға еқип кәлгән лай-латқилар” икәнлики тилға елинған.

Хитайниң һөкүмәт хәвәрлиридин мәлум болушичә, шенҗиндики лай-латқа апити йүз бәргән “парлақ” олтурақ районидики қум-шеғил дөвиси шенҗин шәһәр көкәртиш қурулуши чәклик ширкитигә мәнсуп болуп, улар илгири көп қетим шенҗин шәһиридики қурулуш тохтамлирини һөддигә алған икән.

Нөвәттә хәлқара таратқулар шенҗиндики лай-латқа апити һәққидики учурларни хитайниң һөкүмәт таратқулиридин елишқа тайинидиған вәзийәт шәкилләнгән болуп, апәт райониға мустәқил таратқулар вә ярдәм тәшкилатлириниң кириш имканийити йоқлуқи илгири сүрүлмәктә. Мәлум болушичә , апәт йүз бәргәндин кейин бу район шенҗиндики сақчи даирилири тәрипидин қоршивелинған. Һөкүмәт таратқулиридин башқа кишиләрниң апәт һәққидики учурларни тарқитиши чәклинидиғанлиқи агаһландурулған.

Шенҗиндики аммиви тәшкилат “баһар шамили әмгәкчиләр мулазимәт тәшкилати” ниң мәсули җаң әпәнди радиойимизниң зияритини қобул қилип, апәт йүз бәргәндин кейин, апәт йүз бәргән нәқ мәйдандики ишчиларға ярдәм бериш үчүн апәт райониға киришни тәләп қилған болсиму, әмма даириләрниң тосқунлуқиға учриғанлиқини билдүрди: “бу хил әһвал астида бизниң ишчиларға ярдәм бериш мумкинчиликимиз чәклимигә учриди. Апәтниң тәбиий апәт әмәслики оттуриға чиқти. Һөкүмәт вә бир қисим йәрлик әмәлдарлар апәтниң йүз беришидики сәвәбләрдики мәсулийәтни үстигә елиши керәк.”

Дүшәнбә күни елан қилинған хәвәрләрдә тағдин еқип чүшидиған лай-татқиларниң давамлиқ еқип чүшүши контрол қилинғанлиқи илгири сүрүлди. Хитай һөкүмәт таратқулиридин мәлум болушичә, апәттә 14 аилиликләр бинаси , 2 ишхана бинаси, 3 ятақ бинаси, 13 еғиз туралғу өй вә бир ресторанни өз ичигә алған 33 қурулуш латқа астида қалған, 21-декабир әтигән саәт 6 гичә йоқап кәткән адәм сани 91 гә йәткән.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт