Tokyoda teklimakandiki atom sinaqlirini heqqide doklat bérilidu

Ixtiyariy muxbirimiz qutluq
2013-06-14
Share
yapon-tokyo-uyghur-teklimakan-atom-siniqi-305.png “2012 - Yilliq tarim oymanliqidiki atom sinaqlirini tekshürüsh doklati” dégen témida mexsus doklat waraqchisi
RFA/Qutluq

Yaponiyediki “Yipek yoli ilim - pen kulubi” ning bildürüshiche, 6 - ayning 23 - küni tokyoda “2012 - Yilliq tarim oymanliqidiki atom sinaqlirini tekshürüsh doklati” dégen témida mexsus doklat bérish yighini ötküzülidiken.

Yighin'gha “Yipek yoli ilim - pen kulubi” sahibxaniliq qilidiken.

Yighinda, munasiwetlik yapon mutexessisliri 2012 - yili Uyghur rayonida élip barghan tekshürüshlirining netijiliri ashkarilinidiken.

Bu qétimqi pa'aliyetke yaponiye Uyghur jem'iyiti we yaponiyediki bashqa teshkilatlar hemkarlashqan.

Mezkur doklat bérish yighini toghrisida ziyaritimizni qobul qilghan dunya Uyghur qurultiyining mu'awin re'isi ilham mexmut bu heqte toxtilip ötti.

Bu qétim tokyoda ötküzülidighan doklat bérish pa'aliyitide yaponiye sapporo tébbiy uniwérsitétining proféssori, tebi'iy penler doktori, fizika mutexessisi jun takada ependim doklat sözleydiken.

Proféssor jun takada xelq'arada tonulghan atom bombisi radi'atsiyisidin mudapi'elinish tetqiqatchisi. Yaponiye yadro radi'atsiyisidin mudapi'elinish uchur merkizining mes'uli, 19 - nöwetlik yaponiye pen - téxnika qurultiyi tetqiqat alaqe komitétining ezasi we yaponiye tébbiy fizika ilmiy muhakime jem'iyitining ezasi.

Proféssor jun takadaning wekil xaraktérlik neshr qilin'ghan tetqiqat kitabliridin “Dunyadiki atom radi'atsiyisining hujumigha uchrighan jaylar üstide tekshürüsh”,“Tokyogha yadro qoral térrorining hujumi”,“Yadro partlitish apetliri” we shundaqla “Yadro énérgiyisi we yer tewresh” qatarliq kitabliri, köpligen tetqiqat maqalliri bar.

Fizika mutexessisi jun takada yaponiye hökümiti teripidin köp qétim pen - téxnika mukapatigha érishken yaponiyediki hosulluq tetqiqatchilardin biri.

Xitay döliti Uyghur zéminida 1964 - yilidin 1996 - yilighiche yer yüzi, hawa boshluqi we yer asti bolup jem'iy 46 qétim yadro partlitish siniqi élip barghan.

Jun takadaning mushu yadro sinaqliri asasida élip barghan tetqiqati, 2009 - yili 3 - ayda, yaponiye tébbiy penler neshriyati teripidin “Xitayning yadro sinaqliri: yipek yolida yüz bergen yer yüzi yadro partlitish apetliri” namliq chong hejimlik kitabi in'gliz, yapon we Uyghur tillirida neshr qilin'ghan.

Jun takadaning bu tetqiqat kitabi yaponiye jem'iyitide küchlük tesir qozghighan.

Fizika mutexessisi jun takada xitayning atom bombisi sinaqliri sewebidin uchup kelgen yadro zerichiliri keltürüp chiqarghan radi'atsiye tesiri üstide chongqur tekshürüsh élip barghan yaponiyeliklerdin biridur.

U, shundaqla atom bombisi sinaqlirining qurbani bolghan Uyghur xelqining teqdirige birdin - bir köngül bolup kéliwatqan kishi.

Bu qétimqi jun takadaning doklat bérish yighinida 2012 - yili Uyghur élide élip bérilghan tekshürüsh doklatini yaponiye xelqige we shundaqla xelq'ara jem'iyetke ashkarilaydiken.

Yighinda yene teklimakan oymanliqida élip bérilghan 46 qétimliq atom bombisi sinaqining Uyghur xelqige élip kelgen apetliri üstidimu söhbet élip bérilidiken.

Biz mezkur doklat bérish yighini toghrisida yaponiyediki Uyghur ziyaliysi doktor nurmuhemmet hashim bilen téléfon söhbiti ötküzduq.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet