Ню-йорктики алма телефон ширкити алдида наразилиқ намайиши өткүзүлди

Мухбиримиз меһрибан
2019-10-18
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Тибәт оқуғучилар тәшкилати тәшкиллигән нйо-йорктики алма телефон ширкити алдида өткүзүлгән наразилиқ намайиши. 2019-Йили 17-өктәбир. Ню-йорк, америка.
Тибәт оқуғучилар тәшкилати тәшкиллигән нйо-йорктики алма телефон ширкити алдида өткүзүлгән наразилиқ намайиши. 2019-Йили 17-өктәбир. Ню-йорк, америка.
Social Media

17-Өктәбир күни ню-йорк манхатон кочисидики алма телефон ширкити алдида, бирләшмә наразилиқ намайиши өткүзүлди. Мәлум болушичә бу намайиш дәл 17-өктәбир күни американиң даңлиқ пән-техника гуруһи - алма ширкити гуруһиниң башлиқи тимоси данолд кок (Timothy Donald Cook ) бейҗиңда хитай базар игилик баш назаритиниң башлиқи шав ячиң билән көрүшкән күни елип берилған.

Америка авази қатарлиқ мәтбуатларниң 17-өктәбирдики хәвәрлиридә алма гуруһиниң башлиқи тимоси доналд кокниң бу қетимқи көрүшүштә, алма ширкитиниң мәзкур ширкәтниң телефони вә компютерлирини ишләткүчиләрниң учур бихәтәрликини қоғдаш мәсулийити барлиқини билдүргәнлики билдүрүлди. Әмма хитай тәрәпниң шинхуа агентлиқи, вә җуңго хәвәрләр торида бу қетимқи учришишта алма ширкитиниң хитайдики базар вә херидари мәсилисидә хитай һөкүмити билән сода келишимидә бирликкә кәлгәнлики хәвәр қилинған.

Фәйсбок, твиттер қатарлиқ иҗтимаий алақә торлириға намайиш мәйданидин йолланған син учуридин мәлум болушичә, намайишчилар алма ширкитигә қойған тәләплиридә, алма ширкитини хитай билән болған содисида кишилик һоқуқ мәсилисини унтуп қалмаслиққа чақирған. Улар алма ширкитини хитайдики интернет әркинлики мәсилисидә вә алма ширкитиниң телефони, компютери қатарлиқ юқири техникилиқ мәһсулатлирини ишләткүчиләрниң учур бихәтәрликини сақлаш, хитайға қарши өктичиләр вә телефон агентлиқлириниң шәхсий учури қатарлиқларда хитай һөкүмити билән һәмкарлашмаслиққа чақирған. 

Намайишқа қатнашқан уйғур актиплиридин ню-йорк коломбийә университетниң тәтқиқатчиси мәмәт имин әпәнди радийомиз зияритини қобул қилип, намайиш әһвали вә намайишта оттуриға қоюлған тәләпләр һәққидә мәлумат бәрди.

Мәлум болушичә, намайишни ню-йорктики тибәт оқуғучилар тәшкилати тәшкиллигән. Намайиш шу йәр вақти 17-өктәбир чүшлүк дәм елиш вақтиға орунлаштурулған. Наразилиқ намайишиға ню-йорктики тибәт, уйғур, хоңкоңлуқ паалийәтчиләр вә хитай демократлиридин тәшкил тапқан 20 дин артуқ киши қатнашқан.

Мәмәт имин әпәнди баянида, намайишниң ню-йоктики адәм нисбәтән көп болған пойиз бекити вә шәхсий ширкәт болған алма ширкитиниң мәһсулатлирини сетиш дукини алдида елип берилғанлиқи үчүн, американиң шәхсий территорийәләрдә наразилиқ билдүрүш һәққидики қанун бәлгилимилиридики адәм сани вә вақит чәклимилиригә риайә қилиш асасида тәшкилләнгән болсиму, әмма намайишниң 1 саәттин артуқ давамлишип, әтраптики амминиң диққитини қозғап, әсли пиландикидин мувәппәқийәтлик болғанлиқини билдүрди.

Хәвәрләрдин мәлум болушичә, бундин бир һәптә илгири йәни 2019-йил 10-айниң бешида алма ширкити хоңкоңдики хитай һөкүмитигә қарши намайишчилар билән хитай һөкүмити оттурисидики сиясий вәзийәт қисинчилиқида қалған. 

Мәлум болушичә хоңкоңда давамлишиватқан намайиш җәрянида хоңкоңдики намайишчилар айфонға қачиланған орун бәлгиләш юмталлиридин пайдилинип, намайишчиларни бастурушқа қатнашқан сақчилар топиниң орни һәққидә өз-ар учур йәткүзүш һәрикәтлиридә болуши, хитай һөкүмитини нарази қилған. Хитайниң «хәлқ гезити» дә мәхсус мақалә елан қилинип, алма ширкити әйибләнгәндин кейин, алма ширкитиниң базарға селинған айфонлардики орун бәлгиләш юмталини чиқиривәткәнлики һәққидә 10-айниң бешида хәвәрләр тарқалғаниди.

Мәмәт имин әпәнди бу һәқтә тохтилип, хоңкоңда давамлишиватқан наразилиқ намайиш җәрянида хоңкоңдики намайишчилар өзлири ясап чиққан Quartiz юмтали вә айфондики орун бәлгиләш юмталлиридин пайдилинип намайишчиларни бастурушқа қатнашқан сақчилар топиниң орни һәққидә өз-ар учур йәткүзүш һәрикәтлиридә болған. Бу әһвал хитайни нарази қилғандин кейин, алма ширкитиниң айфондики орун бәлгиләш юмталини чиқириветиши һәққидики хәвәрләр иҗтимаий таратқуларда күчлүк муназирә қозғиған.

Мәлум болушичә, алма ширкитиниң хитайдики абонентлири айфон ишләткәндә үзлүксиз һалда һәр хил чәклимиләргә учрап кәлгән. Ундин башқа чәтәлләрдики айфон ишләткүчиләрниңму, учурлириниң оғрилиниш әһваллири үзлүксиз йүз берип келиватқан әһваллар йеқинқи икки йил ичидә көп қетим йүз бәргән.

Бу йил 9-ай мәзгилидә гогул ширкити тәкшүрүш доклати елан қилип, айфонниң йеқинқи 2 йилдин бери изчил хитай хаккерлириниң һуҗумиға учрап кәлгәнлики, бу һуҗумниң айфон қолланғучи мәлум бир иҗтимаий топни нишан қилғанлиқини билдүргән. Гогул ширкити баянатида бу иҗтимаий топниң кимни көрситидиғанлиқини тилға алмиған болсиму, лекин америка симлиқ хәвәрләр тори-CNN қатарлиқ таратқулар бу һуҗумниң уйғурларни нишан қилғанлиқини елан қилған. Бу хәвәрниң хитай һөкүмити 2 милйондәк уйғур вә башқа мусулманларни йиғивелиш лагерлириға қамап, йүз миңлиған кишини қамақ җазалириға һөкүм қилған бир мәзгилдә ашкарилиниши хәлқарада алаһидә диққәт қозғиғаниди.

Алма ширкитиму 2019-йил 6-сентәбир баянат елан қилип, айфонға қарита бу йил 2‏-айда елип берилған тор һуҗуминиң уйғурларға қаритилғанлиқини етирап қилған. Америкадики массачуситс технологийә университетидә чиқидиған «технилогийәгә нәзәр» намлиқ тор журнилиниң хәвиридә баян қилинишичә, алма ширкити 6‏-сентәбир елан қилған баянатида, гогулниң хәвиридә бәзи тәпсилатларниң тоғра әмәсликини илгири сүргән болсиму, лекин һуҗумниң уйғурларға қаритилғанлиқини етирап қилған. Баянатта, айфон һуҗуминиң гогул ейтқандәк кәң көләмлик һуҗум әмәс, тар даирилик һуҗум икәнлики, һуҗумниң он нәччә уйғур тор бетигә әмәс, бир қанчә уйғур тор бетигә тәсир қилғанлиқи, шундақла һуҗумниң икки йил әмәс, 2 ай давамлашқанлиқини билдүргән. «Технилогийәгә нәзәр» зһурнилиниң хәвиридә илгири сүрүлүшичә, гогулниң баянатчиси алма ширкитиниң юқириқи баянатиға инкас қайтуруп, айфон һуҗумиға алақидар: «мәзкур бихәтәрлик бошлуқидики техникилиқ нуқтиларни чиқиш қилған тәкшүрүш доклатимизда чиң туримиз» дегәниди.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт