Amérikada ottura mektepni tügetken Uyghur qizi nigare oqush püttürüsh murasimida lagérdiki Uyghurlar heqqide toxtaldi

Muxbirimiz méhriban
2019-05-29
Élxet
Pikir
Share
Print
Amérikida ottura mektepni ela netije bilen püttürüp, massachusit téxnologiye institutigha qobul qilin'ghan Uyghur qizi nigare nizamidin. 2019-Yili 25-may.
Amérikida ottura mektepni ela netije bilen püttürüp, massachusit téxnologiye institutigha qobul qilin'ghan Uyghur qizi nigare nizamidin. 2019-Yili 25-may.
RFA/Méhriban

25-May, shenbe küni amérikaning gé'orgiye shitati romé shehiridiki toluq ottura mektepning oqush püttürüsh murasimida nigare nizamidin isimlik Uyghur qizi 2019-yili oqush püttürgen barliq oqughuchilargha wakaliten oqush püttürüsh nutqi sözligen.

Nigare shu künki nutqida awwal özige oxshash ottura mektepni tügetken barliq sawaqdashlirining ottura mekteptiki japaliq oqush hayatini tamamlighanliqini tebrikligen. Özi we sawaqdashlirining bundin kéyinki hayat qedemlirige muweppeqiyetler tiligen. Bolupmu uning nutqida déyilgen özining Uyghurluq kimliki we insaniyet 21-esirge qedem qoyghan bügünkidek bir dewrde ana yurtida bir milyondin artuq Uyghurning atalmish "Qayta terbiyelesh merkezliri" dep atalghan lagérlarda insaniy hoquqining depsende boluwatqanliqini heqqidiki bayanliri feyisbok, twitér qatarliq ijtima'iy taratqularda keng tarqilip, birnechche kün ichidila körüsh qétim sani eng köp bolghan yollanmilarning birige aylan'ghan.

Melum bolushiche nigare nizamidin amérikadiki dangliq uniwérsitétlardin bostun shehiridiki masachusits téxnologiye institutining 2019-yilliq inzhénérliq kespige qobul qilin'ghan bolup, u, bu yil küz peslide mezkur mekteptiki oqushini bashlaydiken.

29-May küni nigare nizamidinmu ziyaritimizni qobul qilip, özining 25-maydiki oqush püttürüsh murasimida sözligen nutqidin kéyinki tesiratlirini bayan qildi.

U bayanida özining 2019-yilliq qarardiki oqush püttürgen sawaqdashlirigha wakaliten nutuq sözlesh pursitidin paydilinip, Uyghurlar weziyitini anglatqanliqini, nutqidin kéyin murasimgha qatnashqan sawaqdashliri, oqutquchilar, ata-anilarning uningdin Uyghurlarning nöwettiki weziyiti heqqide her xil mesililerni sorighanliqini we uningdin Uyghurlargha qandaq yardem bérish heqqide so'allar sorighanliqini bildürdi.

Shu küni qizi nigare bilen birlikte oqush püttürüsh murasimigha qatnashqan rizwan xanim ziyaritimizni qobul qilip, qizi nigarening oqush püttürüsh murasimida gé'orgiye romé shehiri toluq ottura mektiwide bu yil oqush püttürgen 500 din artuq oqughuchigha wakaliten sözligen nutqining shu künki murasimgha qatnashqan 3000 din artuq oqughuchi we ata-anilarni tesirlendürgenlikini we özlirining qizi nigaredin iptixarliq hés qilghanliqini bildürdi.

Rizwan xanim, qizi nigare 6 yéshidin bashlighan 12 yilliq oqush musapisini eslep, amérikada köchmen bolup yashawatqan nurghunlighan Uyghur ata-anilargha oxshashla özliriningmu nigarening ösüp-yétilishide köp ejir singdürgenlikini, bolupmu nigareni öz ishini bashqa élip chiqishta tirishish, japani yéngish rohini yétildürüshke, téximu muhimi qizi nigarege kichikidin bashlap Uyghurluq kimlikini singdürüshke ehmiyet bergenlikini bildürdi.

Rizwan xanimning bayanliridin melum bolushiche, nigare ular yaponiyede oquwatqan chéghida tughulghan bolup, nigare bir yash waqtida amérikagha kelgenliki we bu a'ile Uyghurlar intayin az bolghan gé'ogiye shitatida yashighanliqi üchün, nigarening ana tilini öginish pursiti peqet a'ile ichidiki eng addiy turmush sözlirini öginish bilenla cheklen'gen. Emma bu a'ilide Uyghurlar weziyiti heqqidiki paranglar jiq bolghini üchün nigarede kichikidin bashlapla Uyghurlar weziyitige köngül bölidighan adet yétilgen.

Rizwan xanimning eslishiche nigare mektepte bérilgen edebiyat dersi tapshuruqliridimu Uyghurlarni tonushturidighan maqalilerni da'im yézip turghan. Toluq ottura mektepke chiqqandin kéyin bolsa, ata-anisi bilen Uyghur weziyiti heqqide pikir almashturidighan hetta mekteptiki mu'ellimliri we sawaqdashlirigha Uyghur weziyiti heqqide élan qilin'ghan xewer-maqalilarni anglitishni adet qilghan iken.

Ziyaritimiz axirida nigare nizamidin yene özining bu yil masachusits téxnologiye institutigha qobul qilin'ghanliqidin nahayiti xosh bolghanliqi we pexirlen'genlikini bildürdi.

U sözliride özining bügünkidek netijilerge érishishide öz tirishchanliqidin bashqa yene ata-anisining jiq bedel töligenlikini bildürüp, bu yillarda ata-anisidin tiriship öginishni, japani yéngishni, ghemxorluqni, muhebbetni, bolupmu Uyghurgha bolghan söygü-muhebbetni we mes'uliyetni ögen'genlikini tekitlidi. U, bundin kéyinki oqush hayatida tiriship oqup, öz arzu-pilanlirini emelge ashurush bilen birlikte, purset bolsila Uyghurlar heqqidiki ehwallarni dawamliq anglitidighanliqini bildürdi.

Toluq bet