Zumret dawut: ahaliler üchün "Nomur deptiri" kimliktinmu muhim

Muxbirimiz gülchéhre
2019-10-21
Élxet
Pikir
Share
Print

Xitay hökümitining Uyghur élide qurghan lagérlirining qandaq bolidighanliqini özining 3 ayliq lagér kechmishliri arqiliq dunyagha pash qilghan lagér shahiti zumret dawut, xitayning uni 2018-yili 3-aydin 6-ayghiche lagérgha qamighan mezgilning aldi-keynide éri we 3 perzenti bilen ürümchi pen-téxnika tereqqiyat rayoni, méhman kütüsh yolidiki ahaliler komitétida yashighan idi. Uning radiyomizni temin etken pakitliq uchurlirigha qarighanda, da'iriler lagérlarni ishqa kirishtürgen mezgillerde eng asasi qatlam bashqurush apparati bolghan ahaliler komitétlirigha xadim qobul qilishni, hessilep köpeytken. Ahalilerni bashqurushta qollinidighan chare-tedbirlirimu köpeytilgen. Mehellining hemme bulung-pushqaqlirighiche közitish kaméraliri qoyulghan. Öylerning ishiklirige hemde öy ichige reqemlik kod bilen bashqurulidighan dijitallashqan közitish üsküne-eswablar ornitilghan.

Buning bilen da'irilerning Uyghur ahalilirini her bir a'ile, her bir kishining ish heriketlirigiche köziteleydighan sistéma berpa qilin'ghan.

Bulardin bashqa ahaliler komitéti her bir adem béshigha hetta balilarghiche ularning ijtima'iy ishenchlik nomur körsetküchini belgileydighan nomur deptiri tarqitip bergen bolup, bu depterge ahaliler komitétidiki ezalarning bayraq chiqishqa qatnishish, siyasiy öginishke qatnishish, tughqandarchiliq siyasetlirige maslishish we bashqa hökümetning buyruqlirini ijra qilishtiki ipadilirige ayrim-ayrim nomur belgilep, ularning kündilik ish-pa'aliyetlirini nomur arqiliq xulasilep mangghan.

Zumretning bayan qilishiche, kishilerning balilirini mektepke bérishtin tartip toy xet élish, xizmetke orunlishish we bashqa her qandaq memuriy organlarda béjirishke tégishlik qanuniy resmiyetlerni béjirishte, nopus tewelikidiki ahaliler komitétining testiq xétini élip kélishi aldinqi shert qilin'ghan. Ahaliler komitéti bundaq resmiyetler üchün testiq xéti chiqirip bérishni bolsa ahalilerning kündilik ish pa'aliyet nomur körsetküchidiki nomurning yuqiri-töwenlikige qarap belgileydiken. Nomur melum chektin töwenler bolsa udul lagérlargha yollinidiken, shertke toshmaydighanlar türlük shert we yolsiz desmayilerni beja keltürüshke mejbur bolidiken.

Zumret özimu hetta heqsiz halda 3 ay lagérgha qamilip chiqqandin kéyin, pakistanliq éri bilen pakistan'gha chiqish kétish üchün pasportlirini béjirishte eng deslepki qedemdila ahaliler komitétining tosalghusigha uchrighan. Ular zumretning bir qanche qétim aghrip qélip, bayraq chiqirishqa qatnishalmighanliqi seweblik qoyulghan töwen nomurini bahane qilip, pasport élishqa xet chiqirip bérishni ret qilghan. Zumret bilen érining ahaliler komitétigha tekrar-tekrar ehwal chüshendürüshi netijiside axiri ahaliler komitétining xitay partkom sékrétari ulargha bir yaxshiliq qilghan bolup bir eqil ögetken. Yeni, u xitay sékrétar zumret we érige, pasport resmiyiti béjirish üchün nomur deptiridiki nomurlarni yuqiri kötürüshi kérekliki, buninggha intayin uzun waqit kétidighanliqini pesh qilip axirida buning bir amali barliqini körsitip: "U bolsimu bashqa ahaliler komitétidiki rak késilige giriptar bolghan xitay ayalgha iqtisadiy jehettin yardem bersenglar, silerning nomurunglarning kötürülüsh éhtimali bar" dégen.

Lagérdin emdila qutulup chiqqan zumret zulumlardin teltöküs qutulup kétish üchün bu tosuqni bésip ötmey bolmaydighanliqigha közi yétip, bashqa ahaliler komitétidiki natonush bu rak késilige giriptar bolghan xitay ayalgha mejburiy xeyr saxawet qilghan. Zumret uning ichkiridiki yurtigha qaytip dawalinishi üchün ikki qétim 10 ming yüendin ewetip, axiri 20 ming yüen xelq puli bedilige axiri mehelle komitétining "Milletler ittipaqliq nemunichisi" dégen sherep guwahnamisi bilen teng pasport öteshte eng muhim shert bolghan tonushturush xétini qoligha alghan iken.

Toluq bet