Өмәр фаруқ: "икки қизимни түркийәгә елип келиш үчүн 2 йилдин буян қилмиған ишим қалмиди"

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2021-05-24
Share
Өмәр фаруқ: 6 яштики қизи заһидә билән 5 яштики қизи зәрифә һәққидә һечқандақ хәвәр алалмиған өмәр фаруқ әпәнди икки қизиниң вә аилә тавабиатлириниң из-дерикини қилмақта. 2021-Йили май, түркийә.
RFA/Erkin Tarim

2016-Йилиниң ахиридин тартип чәтәлдики уйғурларниң вәтинидики ата-ана, бала-чақа, уруқ-туғқан вә дост-бурадәрлири билән болған алақиси үзүлүшкә башланған иди. 2019-Йилиниң ахиридин тартип түркийәдики бу уйғурлар "аиләм қәйәрдә?" намлиқ паалийәт башлатқан иди. Бу яшлар истанбулдики мәйдан вә кочиларда, хитай консулханиси алдида һәмдә әнқәрәдики хитай әлчиханиси алдида түрлүк наразилиқ паалийәтлиридә өткүзгән болсиму, лекин техичә аилисидикиләрдин хәвәр алалмиған. Буларниң бири 6 яштики қизи заһидә билән 5 яштики қизи зәрифә һәққидә һечқандақ хәвәр алалмиған өмәр фаруқ әпәндидур. Өмәр фаруқ икки йилдин буян түркийә ташқи ишлар министирлиқи арқилиқ икки қизини түркийәгә елип келиш үчүн тиришиватқан болсиму, әмма һазирғичә мувәппәқийәтлик болалмиған. Униң ейтишичә, униң икки қизи билән дидар көрүшүш үчүн қилмиған иши қалмиған болсиму, әмма һазирғичә қизлириниң қәйәрдә икәнликиниму биләлмигән.

Өмәр фаруқ әпәндиниң түркийәлик икки қизи 6 яштики қизи заһидә билән 5 яштики қизи зәрифә.

Биз бу һәқтә мәлумат игиләш үчүн өмәр фаруқ әпәнди билән телефон сөһбити елип бардуқ. У алди билән өзини қисқичә тонуштурғандин кейин, түркийә пуқраси болған икки қизидин қандақ айрилип қалғанлиқини баян қилип, мундақ деди: "мән өмәр һәмдулла, түркийә пуқралиқидики исим-фамиләм өмәр фаруқ. Мән 2012-йили дадам билән һәҗ ибадити үчүн мәккигә барғанда, дадам мәккидә түгәп кетип, мән мәккидә оқуш үчүн қалған идим. Әмма һәр йили тәтилдә вәтәнгә берип келәттим. Ахирқи қетим 2016-йили 9-айда тәтилни түгитип, сәуди әрәбистанға чиқтим. Аялим вәтәндә қалған иди. У 2016-йили 12-айда маңа учур қилип, сақчиларниң паспортини йиғивелиш үчүн киргәнликини ейтти. У вақитта вәтәндә омумйүзлүк паспорт йиғивелишни башлаптикән. Мениң 4 қизим бар иди, иккисиниң нопуси болмиғачқа қейнианамниң йенида қалдуруп қоюшқа мәҗбур болуп қалдуқ. Өйдикиләр у икки қизимниң нопусини чиқирип арқамдин әвәтип бәрмәкчи иди.

У аяли билән дубәйдә җәм болғанлиқини баян қилип мундақ деди: "мән мәктәптин рухсәт сорап дубәйгә кәлдим, аялим нупуси бар 2 қизимни елип дубәйгә кәлди. Дубәйдә бир мәзгил турғандин кейин, 2017-йили 7-айда түркийәгә кәлдуқ. 2017-Йили 10-айларда өй-мүлүк тиҗарити қилидиған икки акам, йәни рози һәмдулла билән мәмәт һәмдулла, қейниатам аблимит зиявудун вә қейнианам һөригүл баратларниң тутқун қилинғанлиқи тоғрисида учур кәлди. Улар һазир һаяттиму яки өлдиму? буниңдин һечқандақ хәвирим йоқ. Анам хәйринисахан 67 яшта, маңалмайду. Икки акам вә анам тутулғандин кейин, икки ачам зәйнигүл абдулла билән һавагүл абдулладинму һечқандақ хәвәр йоқ."

Өмәр фаруқ әпәндиниң өй-мүлүк содиси билән ронақ тапқан икки акиси рози һәмдулла билән мәмәт һәмдулла вә униң аниси хәйринисахан.

Өмәр фаруқ икки қизини түркийә елип келиш үчүн қилмиған ишиниң қалмиғанлиқини, түркийә ташқий ишлар министирлиқиниң күч чиқириватқанлиқини, түркийә парламент әзалири билән түрк хәлқиниң қаттиқ қоллишиға еришкәнликини баян қилип, мундақ деди: "мән аиләм билән 2019-йили түрк пуқралиқиға өтүш үчүн илтимас сундум. 2020-Йили түрк пуқралиқиға қобул қилиндим. Вәтәндә қелип қалған заһидә билән зәрипә қизимму түрк пуқралиқиға қобул қилинди. 2020-Йили 6-айларда вәтәндә қәп қалған икки қизимни түркийәгә елип келиш үчүн түркийә ташқий ишлар министирлиқиға илтимас сундум. Түркийә ташқий ишлар министирлиқи дәрһал җаваб қайтурди. Вәтәндә қәп қалған түрк пуқраси икки қизимни түркийәгә әкилип беридиғанлиқини деди. Икки күн өткәндин кейин, түркийәниң бейҗиңдә турушлуқ әлчиханиси телефон қилип, икки қизимниң материяллирини тәләп қилди. Мән барлиқ материяллирини әвәтип бәрдим. Түркийәниң бейҗиңда турушлуқ әлчиханиси икки қизим һәққидә хитай ташқий ишлар министирлиқиға хәт йезипту. Хитай 3-4 айғичә җаваб бәрмәпту. 4 Айдин кейин хитай ташқий ишлар министирлиқи мениң хитайниң түркийәдики әлчиханисиға илтимас сунушумни дәпту. Мән илтимас йезип хитайниң истанбулда турушлуқ консулханисиға апардим, мени қобул қилмиди. Мән бу әһвални түркийәниң бейҗиңда турушлуқ әлчиханисиға ейттим. Улар тохтимастин изчил һалда тиришчанлиқ көрситиватиду. Лекин хитай тәрәп һазирғичә җаваб бериштин өзини қачуриватиду. Өткән һәптә түркийәниң бейҗиңдики баш әлчиси маңа телефон қилип, қолидин кәлгәнни қиливатқанлиқини, аиләмдин вә қизимдин хәвәр алидиғанлиқини деди. Хитайниң истанбулдики консулханиси алмиған илтимасни әвәтип беришимни ейитти. Мән уни түркийәниң бейҗиңдики әлчисиханисиға әвәттим. Түркийәдин бир һәйәтниң уйғур елигә баридиғанлиқини, баш әлчи әмин өнән әпәндиниңму у һәйәт билән биллә болидиғанлиқини, шу вақитта бизниң өйниму зиярәт қилишни ойлаватқанлиқини ейитти."

Өмәр фаруқ әпәнди 2 қизи билән җәм болғучә бу дәвани қилишқа давам қилидиғанлиқини баян қилип, мундақ деди: "мән икки йилдин буян илтимас сунуш керәк болған һәммә йәрләргә илтимас сунуш билән бирликтә, көп қетим гуваһлиқ бәрдим вә бериватимән. Болупму иҗтимаий таратқулар арқилиқ пүтүн дуняға, болупму түрк хәлқиғә аңлитиватимән. Түркийә парламентидики бәзи парламент әзалири мениң әһвалимни түркийә парламентида күнтәртипкә елип келиватиду. Мән икки қизимни түркийәгә елип кәлмигүчә, бу дәвадин бир минутму тохтап қалмаймән."

Икки йилдин буян түркийәдики бәзи парламент әзалири өмәр фаруқниң икки қизиниң мәсилисини түркийә парламентида күнтәртипкә елип кәлгәндин сирт, түркийәниң бейҗиңда турушлуқ баш әлчиси абдулқадир әмин өнән әпәнди тивиттеир арқилиқ әһвал тоғрисида мәлумат берип турған. У 10-май күнидики тивиттерда мундақ дәп язған: "яхши қериндишим, көп қетим саңа дегинимдәк, биз қизлириңниң ишини көзитиватимиз. Биз сизниң вә барлиқ вәтәндашлиримизниң ишлирини сүйләп, изчил һалда силәргә мәлумат берип туруватимиз. Аллаһ қисқа вақит ичидә аилиңиздикиләр билән җәм болушқа несип қилсун. Бизму шуниң үчүн күч чиқириватимиз!"

Өмәр фаруқниң икки қизиниң мәсилисини "ийи" партийәси парламент әзаси фәхриддин бахши әпәнди 15 июл күни түркийә парламентида оттуриға қоюп, түркийә ташқий ишлар министирлиқиниң бу мәсилигә алаһидә әһмийәт бериши керәкликини тәкитлигән иди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт