Оттура шәрқ әллириниң хитайниң уйғурларни бастуруш һәрикитигә һәмдәмдә болғанлиқи мәлум

Мухбиримиз җүмә
2020-10-04
Share
Seudi-erebistan-padishahi-salman-bin-abduleziz-shi-jinping.jpg Хитайға зиярәткә кәлгән сәуди әрәбистан падишаһи салман бин абдуләзиз хитай рәиси ши җинпиң билән қол елишип көрүшмәктә. 2017-Йили 16-март, бейҗиң.
AFP

 

Б б с "хәвәр кәчлики программиси" ниң хәвәр қилишичә, сәуди әрәбистан қатарлиқ оттура шәрқ әллири хитайниң уйғурларни бастуруш һәрикитигә һәмдәмдә болған.


Хәвәрдә көрситишичә, сәуди әрәбистан сақчилири мәзкур дөләттә һәҗ пәрзни ада қиливатқан уйғурларниму сақ қоймиған. 

Б б с агентлиқиниң зияритини қобул қилған уйғур ана содиниса ери османниң сәуди әрәбистанда һәҗ қиливатқан мәзгилдә пуқрачә кийингән сәуди сақчилири тәрипидин тутқун қилинғанлиқини, сүрүштә қилиш арқилиқ униң тутуп турулуп 15 күндин кейин хитайға қайтурулғанлиқини билгәнликини һәсрәт иликидә баян қилған. 

Униң бәш балиси бар болуп, еридин айрилғиниға икки йилға йеқинлашқан. 

У мундақ дегән: "бизниң балилиримиз дадисиз қалди. Биз ялғуз қалдуқ. Биз мушу яшқа кәлгәндә көйүнүшкә моһтаҗ болғанда айрилип қалдуқ. Һәм вәтинимиздин айрилдуқ, һәм ата-анимиздин айрилдуқ, һәм әрлиримиздин айрилдуқ."

Содинисаниң ейтишичә, улар хотәндики вақтида қол-иликидә бар бай аилиләрдин һесабланғачқа 2014-хитай уйғур байлирини тутушқа башлиғанда униң ери 3 ай қамалған. 

Кейин улар барлиқ амалларни қилип, түркийәгә келип йәрләшкән. Әмма 2018-йили униң ери-осман өмрә һәҗисини қилиш үчүн сәуди әрәбистанға барғанда тутқун қилинип хитайға өткүзүп берилгән. 

Хәвәрдә көрситишичә, осман сәуди әрәбистан вә башқа оттура шәрқ әллиридин хитайға қайтурулған көплигән уйғурларниң бири икән. 

Хәвәрдә уйғур зиялийси абдувәли аюпниң ейтқанлиридин нәқил елип көрситишичә, абдувәли аюп сәуди әрәбистан һөкүмитиниң әң аз дегәндә 5 уйғурни хитайға өткүзүп бәргәнликидин хәвәрдар икәнликини, уларниң арисидики 3 нәпири билән шәхсий тонушлуқи барлиқини ейтқан.

Хәвәрдә көрситишичә, б б с мухбири билән көрүшкән башқа уйғурлар сәуди әрәбистандин сирт әрәб бирләшмә хәлипилики вә мисир қатарлиқ дөләтләрниңму уйғурларни тутуп хитайға өткүзүп бәргәнликни ейтишқа. Әмма хәвәрдә бу дөләтләрдин қанчилик уйғурниң хитайға қайтурулғанлиқи көрситилмигән. 

2016-Йиллириниң ахири вә 2017-йилиниң бешида мисир даирилириниң әң аз дегәндә 300 уйғурни тутуп хитайға өткүзүп бәргәнлики хәвәр қилинған вә дуняви әйибләшләргә учриған иди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт