Ottura sherq ellirining xitayning Uyghurlarni basturush herikitige hemdemde bolghanliqi melum

Muxbirimiz jüme
2020-10-04
Share
Seudi-erebistan-padishahi-salman-bin-abduleziz-shi-jinping.jpg Xitaygha ziyaretke kelgen se'udi erebistan padishahi salman bin abdul'eziz xitay re'isi shi jinping bilen qol éliship körüshmekte. 2017-Yili 16-mart, béyjing.
AFP

 

B b s "Xewer kechliki programmisi" ning xewer qilishiche, se'udi erebistan qatarliq ottura sherq elliri xitayning Uyghurlarni basturush herikitige hemdemde bolghan.


Xewerde körsitishiche, se'udi erebistan saqchiliri mezkur dölette hej perzni ada qiliwatqan Uyghurlarnimu saq qoymighan. 

B b s agéntliqining ziyaritini qobul qilghan Uyghur ana sodinisa éri osmanning se'udi erebistanda hej qiliwatqan mezgilde puqrache kiyin'gen se'udi saqchiliri teripidin tutqun qilin'ghanliqini, sürüshte qilish arqiliq uning tutup turulup 15 kündin kéyin xitaygha qayturulghanliqini bilgenlikini hesret ilikide bayan qilghan. 

Uning besh balisi bar bolup, éridin ayrilghinigha ikki yilgha yéqinlashqan. 

U mundaq dégen: "Bizning balilirimiz dadisiz qaldi. Biz yalghuz qalduq. Biz mushu yashqa kelgende köyünüshke mohtaj bolghanda ayrilip qalduq. Hem wetinimizdin ayrilduq, hem ata-animizdin ayrilduq, hem erlirimizdin ayrilduq."

Sodinisaning éytishiche, ular xotendiki waqtida qol-ilikide bar bay a'ililerdin hésablan'ghachqa 2014-xitay Uyghur baylirini tutushqa bashlighanda uning éri 3 ay qamalghan. 

Kéyin ular barliq amallarni qilip, türkiyege kélip yerleshken. Emma 2018-yili uning éri-osman ömre hejisini qilish üchün se'udi erebistan'gha barghanda tutqun qilinip xitaygha ötküzüp bérilgen. 

Xewerde körsitishiche, osman se'udi erebistan we bashqa ottura sherq elliridin xitaygha qayturulghan köpligen Uyghurlarning biri iken. 

Xewerde Uyghur ziyaliysi abduweli ayupning éytqanliridin neqil élip körsitishiche, abduweli ayup se'udi erebistan hökümitining eng az dégende 5 Uyghurni xitaygha ötküzüp bergenlikidin xewerdar ikenlikini, ularning arisidiki 3 nepiri bilen shexsiy tonushluqi barliqini éytqan.

Xewerde körsitishiche, b b s muxbiri bilen körüshken bashqa Uyghurlar se'udi erebistandin sirt ereb birleshme xelipiliki we misir qatarliq döletlerningmu Uyghurlarni tutup xitaygha ötküzüp bergenlikni éytishqa. Emma xewerde bu döletlerdin qanchilik Uyghurning xitaygha qayturulghanliqi körsitilmigen. 

2016-Yillirining axiri we 2017-yilining béshida misir da'irilirining eng az dégende 300 Uyghurni tutup xitaygha ötküzüp bergenliki xewer qilin'ghan we dunyawi eyibleshlerge uchrighan idi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet