Париж шәһириниң мәркизидә уйғур институтиға мәхсус йәр аҗритилди

Мухбиримиз нуриман
2021-03-11
Share
Париж шәһириниң мәркизидә уйғур институтиға мәхсус йәр аҗритилди Париж шәһәрлик мәҗлисидә явропа уйғур институтиға париж шәһәр мәркизидин йәр бериш илтимаси толуқ аваз билән мақуллуқтин өтти.
"Yawropa Uyghur Instituti" tor bétidin élindi

Фирансийәдики университетларда оқуватқан уйғур оқуғучилар 2009-йили "оғуз" намида уйғур оқуғучилар уюшмиси қурған болуп, улар 2019-йили бу уюшмини рәсмий һалда "явропа уйғур институти" намида әнгә алдурған.

Явропа уйғур институтиниң мәсули дилнур рәйһан ханимниң билдүрүшичә, бир қанчә йилдин буян улар институтниң илмий тәтқиқатлирини изчил давам қилдуралиши үчүн париж шәһәрлик һөкүмәттин институтқа париж шәһири ичидин мувапиқ бир йәр аҗритип беришни илтимас қилған болуп, бу илтимас 9-март күни париж шәһәрлик мәҗлисидә толуқ аваз билән мақуллуқтин өткән.

Париж шәһириниң җәмийәт қурулмиси вә иҗтимаий әслиһәләргә мәсул муавин шәһәр башлиқи ануч торанийән ханим вә хәлқара мунасивәтләргә мәсул муавин шәһәр башлиқи арнод нигача әпәнди өзлириниң тивиттир һесабида явропа уйғур институтиға париж шәһәр мәркизидин орун берилгәнликини уқтурған.

Ануч торанийән ханим өзиниң твиттир һесабида мундақ дәп язған: "арнод нигача әпәнди билән иккимиз явропа уйғур институтиниң мәсули дилнур рәйһан ханим билән сөһбәтләшкәндин кейин, парижда уйғур мәдәнийитини сақлаш вә уйғур аяллириниң һоқуқи, иззәт-һөрмитини қоғдаш үчүн елинған бу қарардин һәм хушал болдум, һәм пәхирләндим".

Арнод нигача әпәндиму өзиниң твиттир һесабида мундақ дәп язған: "кишилик һоқуқ пайтәхти вә көчмәнләргә қучақ ачидиған шәһәр болуш сүпитимиз билән париж шәһәрлик мәҗлис уйғур институтиға бир орун аҗритиш арқилиқ мәзкур институтниң илмий тәтқиқат хизмити арқилиқ уйғур мәдәнийитини вә уйғур аяллириниң һоқуқини, иззитини қоғдаш арзусини мақуллиди. Шуниң билән париж дунядики мушу хилдики уйғур институти ечилған тунҗи шәһәр болуп қалиду".

Ануч торанийән ханим бу һәқтә радийомизниң зияритини қобул қилип мундақ деди: "билгиниңиздәк париж шәһириниң кишилик һоқуқни қоғдаш әнәниси наһайити узун тарихқа игә. Бу қарар арқилиқ пайтәхтимизниң мәдәнийәт мәркизи икәнликини йәнә бир қетим испатлиди. Кишилик һоқуқ вә аяллар һоқуқини қоғдаш шәһиримиз үчүн наһайити муһим. Шуңа париж шәһири бу әнәнисини давамлаштуруп, уйғурларниң мәдәнийитини қоллаш арқилиқ бу мәйданини ипадиләйду".

Фирансийәниң даңлиқ сиясий һәптилик журнили "көзитиш" (лбос) ниң алдинқи һәптилик сани журналниң муқависиға "йошурун уйғур қирғинчилиқи" дегән сөзләрни чоң һәрпләр билән йезиш вә ичидики мәзмунларда асасән уйғур мәсилисини аңилитиш арқилиқ фирансийәдә уйғур мәсилисини күнтәртипкә елип кәлгәниди.

Ануч торанийән ханимдин фирансийәниң пайтәхти парижда дунядики тунҗи уйғур мәдәнийити вә һоқуқини қоғдаш үчүн хизмәт қилидиған институтқа бу хил имтиязниң берилиши фирансийә һөкүмитиниңму уйғурлар учраватқан бастурушни америка вә башқа униңға әгәшкән дөләтләргә охшаш "ирқи қирғинчилиқ" дәп тонуш еһтималлиқи вә париж шәһириниң "уйғурлар билән сәпдашлиқ" қурған башқа фирансийә шәһәрлиригә қошулуп, буниңға имза қоюш-қоймаслиқи һәққидә сориғинимизда, у мундақ җаваб бәрди: "сәмимий ейтқанда қирғинчилиқ дәп тонушқа имза қоюшида 50 пирсәнт үмид бар дейиш мумкин. Лекин бу мениң хизмәт даирәмдин һалқип кәткән соал болғанлиқи үчүн җаваб берәлмәймән. Лекин париж шәһәр башлиқи әлвәттә кишилик һоқуқни қоғдайду".

Дилнур рәйһан ханим бу қарарниң фирансийәниң мәдәнийәт мәркизи болуш сүпити билән уйғур мәдәнийитини қоғдаш үчүн басқан бир қәдими икәнликини, лекин кишилик һоқуқ мәсилисидә наһайити сәзгүр болған фирансийәниң әгәр җасарәт қилса уйғур мәсилисидә техиму чоң қәдәмләрни алалайдиғанлиқини тәкитлиди.

Явропа уйғур институти өзиниң иҗтимаий таратқу бетидә бу қарар һәққидә бәргән баянатида, париж шәһириниң бу қараридин хушал болғанлиқни вә пәхирләнгәнликини йезиш билән бирликтә, париж шәһириниңму уйғурлар билән сәпдашлиқ низамнамисигә имза қойған шәһәрләргә қошулушини үмид қилидиғанлиқини оттуриға қойған.

Явропа уйғур институти йәнә бу институтниң мундақ 10 түрлүк пиланлирини ортақлашқан:

1. Фирансийә вә явропадики уйғурларни институт әтрапиға йиғип, илмий, мәдәнийәт вә тәнтәрбийә паалийәтлирини елип бериш

2. Фирансийәдә яшаватқан уйғурлар оттурисидики алақини күчәйтип, фирансийә җәмийтигә техиму яхши маслишишиға ярдәмдә болуш

3. Уйғур оқуғучиларға йәни уларниң оқуши, хизмити вә иҗтимаий турмушиға ярдәмдә болуш

4. явропадики уйғур мәдәнийити һәққидә муназирә, йиғин вә башқа әһмийәтлик паалийәтләрни тәшкилләш

5. Уйғурчә нәшрият қуруш, уйғурчә әсәрләрни топлаш, шундақла әдәбий әсәрләрни фирансузчә, инглизчә вә уйғурчиға тәрҗимә қилиш

6. Балилар вә чоңлар үчүн париж уйғур ана тил мәктипи ечиш

7. явропада яшаватқан уйғур аяллириниң һоқуқи вә маарипиға әһмийәт бериш

8. Уйғур мәдәнийитини тонуштуридиған чайхана ечиш

9. Оттура асия вә явропаға мунасивәтлик материялларни топлаш

10. Уйғур мәдәнийитигә мунасивәтлик оттура асиядин кәлгән мәһсулатлар дукини ечиш

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт