Gérmaniye Uyghur diyaridiki lagérlar mesilisige köngül bölmekte

Ixtiyariy muxbirimiz ekrem
2018-09-27
Élxet
Pikir
Share
Print
D u q yawropadiki wekili esqerjan ependi xristi'an sotsiyal birliki partiyesining bash katipi hem parlamént ezasi markus blumé ependi bilen körüshti. 2018-Yili 26-séntebir, myunxén.
D u q yawropadiki wekili esqerjan ependi xristi'an sotsiyal birliki partiyesining bash katipi hem parlamént ezasi markus blumé ependi bilen körüshti. 2018-Yili 26-séntebir, myunxén.
RFA/Ekrem

Gérmaniyediki partiye-guruhlar xitayning Uyghur diyarida tesis qilghan hemde milyonlighan insanlarni qamiwalghan jaza lagérlirigha yéqindin diqqet qilmaqta.

26-Séntebir küni gérmaniyede hakimiyet yürgüzüwatqan partiyelerdin xristi'an sotsiyal birliki partiyesining myunxéndiki merkiziy xizmet binasida "Gérman-türk di'alogi we muhajiret" namliq yighin ötküzülgen. Mezkur yighin'gha teklip bilen qatnashqan dunya Uyghur qurultiyining yawropadiki wekili esqerjan ependi xristi'an sotsiyal birliki partiyesining bash katipi hem parlamént ezasi markus blumé ependi hemde muhajirlar ishliri ministiri méktxildé witman xanimlar bilen körüshüp, Uyghurlarning omumiy weziyiti, bolupmu nöwette xelq'ara taratqularda qiziq téma boluwatqan Uyghur diyaridiki jaza lagérliri mesilisi toghrisida söhbetler élip barghan.

Aldinqi ayda bawariye shtatliq saqchi da'iriliri bir neper Uyghur yashni xizmet sewenliki tüpeyli xitaygha qayturuwetken idi. Bu weqe xelq'arada jiddiy ghulghula qozghighandin kéyin, gérmaniye hökümiti Uyghurlarni yurtigha qayturushni toxtitish heqqide mexsus qarar qobul qilghan bolup, qararda Uyghurlarning nöwettiki éghir weziyiti közde tutulghan idi. Esqerjan ependi bu söhbetler esnasida gérmaniyede siyasiy panahliq tiligen Uyghurlar mesilisi üstidimu toxtalghan.

D u q ning mu'awin re'isi perhat muhemmidi ependining bildürüshiche, yéqinqi mezgillerdin buyan gérmaniye hökümiti we hakimiyettiki partiyelerdin xristi'an démokratlar partiyesi, yéshillar partiyesi, xristi'an sotsiyal birliki partiyesi qatarliq partiye-guruhlar Uyghur diyaridiki jaza lagérliri mesilisige barghanséri jiddiy köngül bölüshke bashlighan. Uning tekitlishiche, aldinqi aylarda d u q ning re'isi dolqun eysa we qurultayning yawropa ishlirigha mes'ul xadimi esqerjan ependiler ilgiri-kéyin paytext bérlin'gha bérip, bash ministirliq mehkimisi hemde tashqi ishlar ministirliqining xadimliri bilen birqanche qétim söhbetler élip barghan.

Perhat muhemmidi ependi sözide 18-séntebir küni b d t da chaqirilghan kishilik hoquq kéngishining 39-nöwetlik yighinida awstriye yawropa ittipaqidiki 28 döletke wakaliten Uyghur diyaridiki jaza lagérliri mesilisini otturigha qoyghandin kéyin gérmaniye wekilining söz qilip, jaza lagérliri mesilisini qattiq teleppuzda tilgha alghanliqini hemde ularni derhal taqashni telep qilghanliqini eskertti.

D u q ning mu'awin re'isi perhat muhemmidi yene d u q rehberlirining élip bériwatqan pa'aliyetlirining netijiside jaza lagérliri mesilisining gérmaniye hökümiti we hakimiyet üstidiki partiye-guruhlarning diqqitini chekken bir mesilige aylan'ghanliqini, gérmaniyening döletlik axbarat wasitiliri hem taratqularda bu mesilining da'im tilgha élinidighan bir mesile süpitide otturigha chiqqanliqini bayan qildi. U sözide yéqindin buyan gérmaniye hökümitining siyasiy panahliq tiligüchi Uyghurlargha bashqiche mu'amile qilishqa bashlighanliqini, Uyghurlarning siyasiy panahliq iltimasining asan qobul bolushqa yüzlen'genlikini tilgha aldi.

D u q rehberlirining bildürüshiche, pat arida gérmaniye parlaménti we yawropa parlaméntining Uyghur diyaridiki jaza lagérliri toghrisida mexsus qararlar qobul qilish éhtimali bar iken.

Toluq bet