Qazaqistandiki Uyghurlarning 2019-yilliq qurban héyt bayrimi

Ixtiyariy muxbirimiz oyghan
2019.08.12
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Almutaning-dostluq-mehelliside-otken-qurban-hey.jpg Almutaning dostluq mehellisidiki jama'etning qurban héyt namizidin körünüsh. 2019-Yil 11-awghust.
RFA/Oyghan

Qazaqistandiki Uyghur jama'iti 11-awghust küni bu yilliq qurban héytni kütüwaldi.

Qazaqistan Uyghurliri ottura asiyadiki qirghizistan, özbékistan we türkmenistan qatarliq qoshna jumhuriyetlerde yashawatqan qan-qérindashliri ichide nopusi jehettin eng chong memliket bolup, özlirining milliy we diniy en'enilirini, ma'aripini, metbu'atini we medeniyitini yaxshi saqlap kéliwatqanliqi bilen perqlinidu. Resmiy melumatlar boyiche 260 ming etrapida Uyghur yashaydighan qazaqistanning herqaysi sheher we yéziliridiki meschitlerde 11-awghust küni qurban héyt namizi oquldi.

Igilishimizche, qazaqistan Uyghurliri bu yilqi qurban héytini dunyaning bashqa memliketliride yashawatqan Uyghur qérindashliri bilen bille xitayning Uyghur élidiki basturush siyasiti eng kücheygen bir waqtida kütüwaldi. Qazaqistanning almuta shehiridiki Uyghurlar eng köp olturaqlashqan dostluq mehellisining meschitide qazaq, türk, özbék, qirghiz we bashqimu türkiy-musulman xelqler héyt namizini birlikte oqudi. Andin kéyin meschit aldigha yighilishqan musulmanlar Uyghurlarning naghra sadasigha egiship oynalghan ussullarni tamasha qildi.

Dostluq meschitining imami bexitjan radiyomiz ziyaritini qobul qilip, pütkül dunya musulmanlirini qurban héyti bilen tebriklidi hem mundaq dédi: “Qazaqistanda turuwatqan musulmanlar köpligen mumkinchiliklerge muyesser bolghan. Mushulardin durus paydilinip, her da'im özimizning bashqa yerlerde qiyniliwatqan musulmanlirimizgha du'a qilishni untumasliqimiz kérek. Biz Uyghurlar burundin tartip özimizning ixtiyarliqi bilen islam dinigha kirgen milletlerdin biri hésablinimiz. Buninggha tarix guwahdur.”

Bexitjan Uyghurlarning tarixi we medeniyitining uzun we bay ikenlikini, shuning üchün uni bilishning, tetqiq qilishning intayin muhimliqini bildürdi.

Dostluq mehellisining turghuni hüsen hesenofning éytishiche, qazaqistan musteqilliqqa érishkendin buyan Uyghurlar özlirining tilini, medeniyitini téximu rawajlandurush, ewladlirini milliyche terbiyelesh pursitige érishken iken. Emma bu memlikette yashawatqan Uyghurlarmu bolupmu kéyinki yillarda özlirining Uyghur élidiki uruq-tughqanlirining teqdiridin bek ensirimektiken. Ular özlirining barliq hoquqliridin, shu jümlidin diniy erkinlikidin ayrilmaqtiken.

U mundaq dédi: “Xitay da'irilirining bügünki künde Uyghur xelqige körsitiwatqan qiyinchiliqliri dunyada héch bir dölette yoq. Xitay wetinimizde dinni, örp-adetlirimizni, medeniyitimizni yoq qilishqa urunmaqta. Nurghunlighan meschitler chéqilip ketti. Diniy kitablirimiz, yazghuchilirimizning kitabliri pütünley köydürüp tashlanmaqta. Bizning qérindashlimizning namaz oqushqa, roza tutushqa, öz tilida erkin sözleshke imkaniyiti yoq. Bu heddidin ashqan fashistik siyaset bolup hésablinidu. Biz chet'elde yashawatqan qérindashlar buninggha nahayiti échinimiz.”

Hüsen hesenof ependi Uyghurlarning hazirqi waqitta xelq'ara jama'etchilikning, bolupmu musulman döletlerning we musulman xelqlerning hésdashliqigha hemde yardimige mohtaj boluwatqanliqini, emma emeliyetning undaq bolmaywatqanliqidin qattiq epsuslan'ghanliqini bildürdi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.